Το κλειδί για τη διατήρηση ενός υγιούς βάρους, σύμφωνα με την επικρατούσα άποψη, είναι να μετράμε τις θερμίδες ώστε αυτές που “ξοδεύουμε” να είναι περισσότερες. Έχει νόημα και ακούγεται απλό. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτός ο τρόπος παραβλέπει μια σημαντική αλήθεια: οι θερμίδες δεν έχουν πάντα τα ίδια ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Στην πραγματικότητα, υπάρχει μια πολύπλοκη βιολογική αλληλεπίδραση που λαμβάνει χώρα μέσα στο σώμα μας η οποία επηρεάζεται από το είδος της τροφής, το πόσο γρήγορα την καταναλώνουμε και το πώς αυτή επηρεάζεται από την κοινότητα μικροβίων που ζουν στο έντερο μας.

«Πρόκειται για έναν τεράστιο, αναπτυσσόμενο τομέα έρευνας», λέει η Sarah Berry, καθηγήτρια Διατροφής στο King's College London .

Πότε τρώμε

Το είδος των τροφίμων που επιλέγουμε σαφώς εξακολουθεί να έχει σημασία - μια διατροφή στην οποία κυριαρχούν τα φρέσκα λαχανικά είναι καλύτερη από την αντίστοιχη στην οποία πρωταγωνιστούν τα μπέργκερ. Αυτή η παράμετρος όμως δεν είναι η μόνη που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, λένε οι ειδικοί.

Η χρονική στιγμή που γευματίζουμε, για παράδειγμα, παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στο πόσο ομαλά θα γίνει η διαδικασία της πέψης αλλά και στο ποια θρεπτικά συστατικά τελικά θα απορροφήσει το σώμα μας.

Σχετική μελέτη έδειξε ότι υπέρβαρες και παχύσαρκες γυναίκες έχαναν περισσότερο βάρος όταν κατανάλωναν το μεγαλύτερο μέρος των ημερήσιων θερμίδων τους στο πρωινό τους, σε σύγκριση με εκείνες που το μεγαλύτερο γεύμα της ημέρας τους ήταν το βραδινό, παρόλο που και οι δύο ομάδες κατανάλωναν τον ίδιο συνολικό αριθμό θερμίδων.

Μια άλλη έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μείωση του χρόνου ανάμεσα στο πρώτο και στο τελευταίο γεύμα της ημέρας μπορεί να οδηγήσει στην κατανάλωση λιγότερων θερμίδων. Όταν υγιείς αλλά ελαφρώς υπέρβαροι ενήλικες καθυστέρησαν το πρωινό τους κατά 1,5 ώρα και κατανάλωσαν το τελευταίο τους γεύμα 90 λεπτά νωρίτερα από το συνηθισμένο, η πρόσληψη ενέργειας ήταν χαμηλότερη.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι οι κιρκαδικοί ρυθμοί μας συνδέονται με τον τρόπο που χωνεύουμε και μεταβολίζουμε την τροφή.

Μπορούμε επίσης να επανεξετάσουμε, λένε οι γιατροί, πότε τρώμε σνακ, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι οι λιχουδιές μετά τις 21:00 έχουν συνδεθεί με υψηλό σάκχαρο στο αίμα και υψηλότερα επίπεδα κακής χοληστερόλης.

Πόσο γρήγορα τρώμε

Όσοι τρώνε βιαστικά τείνουν να τρώνε περισσότερο, λένε οι επιστήμονες. Σε μελέτη όπου οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απολαύσουν το παγωτό τους σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα -μέσα σε 5 ή σε 30 λεπτά αντίστοιχα- διαπιστώθηκε ότι η αργή κατανάλωση αύξησε την απελευθέρωση εντερικών ορμονών που ρυθμίζουν την όρεξη, συμπεριλαμβανομένου του GLP-1, του πεπτιδίου που μοιάζει με γλυκαγόνη και το οποίο μιμούνται τα σύγχρονα φάρμακα απώλειας βάρους, όπως η σεμαγλουτίδη, για να μειώσουν την πείνα.

Η επιβράδυνση του ρυθμού κατανάλωσης της τροφής, μας βοηθά επίσης να νιώθουμε χορτάτοι για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ενώ ενεργεί θετικά στην ρύθμιση των τιμών του σακχάρου.

Το είδος των τροφίμων

Ο αριθμός των θερμίδων που απορροφούμε εξαρτάται και από τη δομή της τροφής, εξηγούν οι γιατροί.

Μια χούφτα αμύγδαλα, για παράδειγμα, περιέχει περίπου 160-170 θερμίδες. Όμως, η ώρα που θα μασήσουμε αυτούς τους ξηρούς καρπούς και το είδος της επεξεργασίας που έχουν δεχθεί πριν την κατανάλωση, επηρεάζει το πόσες τελικά θερμίδες θα λάβουμε.

Αν μασήσουμε προσεκτικά τα αμύγδαλα, πιθανότατα θα απορροφήσουμε όλο το θερμιδικό φορτίο εξηγεί η Berry. Το σώμα μας θα απορροφήσει επίσης περισσότερες θερμίδες από τα αλεσμένα αμύγδαλα παρά από τα ολόκληρα.

Μικροβιακή ποικιλομορφία

Το 2015, ερευνητές ανακάλυψαν ότι ακόμη και όταν καταναλώνουν το ίδιο φαγητό, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων. Κάποιοι εμφανίζουν μεγαλύτερες αιχμές σακχάρου στις ντομάτες και κάποιοι άλλοι στις μπανάνες, για παράδειγμα.

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι διαφορές που καταγράφονται μπορεί να οφείλονται στο μικροβίωμα του καθενός αφού διαφορετικοί πληθυσμοί εντερικών μικροβίων μεταβολίζουν αλλιώς το ίδιο τρόφιμο. Και ίσως αυτό εξηγεί γιατί κάποιοι... τυχεροί, καταφέρνουν να κρατούν σταθερό το βάρος τους ακόμα κι αν καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού.

Πηγή: BBC.COM