Η μάθηση μέσα από το παιχνίδι μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη των παιδιών σε πολλούς τομείς, όπως ο σωματικός, ο κοινωνικός, ο συναισθηματικός και ο γνωστικός. Πολλοί γονείς απογοητεύονται όταν βλέπουν τα παιδιά τους να παίζουν με το φαγητό τους. Ωστόσο, όταν το παιχνίδι γίνεται οργανωμένα και με έναν εκπαιδευτικό σκοπό, μπορεί να αποτελέσει μια ευχάριστη εμπειρία εξοικείωσης με διαφορετικές τροφές.

Η συμμετοχή των παιδιών στην κουζίνα μπορεί επίσης να τα βοηθήσει να γνωρίσουν καλύτερα τα τρόφιμα, να αποκτήσουν μεγαλύτερη εξοικείωση με νέες γεύσεις και να αναπτύξουν σταδιακά θετικότερη σχέση με το φαγητό, και ειδικότερα με την υγιεινή διατροφή σύμφωνα με την διαιτολόγο και διατροφολόγο Κατερίνα Καρακικέ. Η ίδια, στις παρακάτω γραμμές, δίνει απλές συμβουλές προς τους γονείς

Εμπειρίες μάθησης και εξερεύνησης

Το να μετατρέψετε κάτι τόσο καθημερινό όσο το φαγητό σε παιχνίδι δεν είναι απλώς ένας τρόπος για να περάσει ευχάριστα η ώρα. Μπορεί να προσφέρει στα παιδιά σημαντικές εμπειρίες μάθησης και εξερεύνησης.

Το παιχνίδι με τα τρόφιμα:

• ενισχύει τη δημιουργικότητα και τη φαντασία,
• ενθαρρύνει την εξοικείωση με νέα τρόφιμα,
• μπορεί να αυξήσει το ενδιαφέρον για φρούτα και λαχανικά,
• προσφέρει ποιοτικό χρόνο στην οικογένεια,
• δημιουργεί δραστηριότητες μακριά από την τηλεόραση, το κινητό και τον υπολογιστή,
• δίνει στους γονείς έναν ευχάριστο τρόπο να μιλήσουν στα παιδιά για τη διατροφή,
• μπορεί να βοηθήσει παιδιά με επιλεκτικότητα στο φαγητό να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα χωρίς την πίεση ότι πρέπει απαραίτητα να τα καταναλώσουν.

Εκπαιδευτικές δραστηριότητες με τρόφιμα

Το κατάλληλο παιχνίδι εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού, τα τρόφιμα που υπάρχουν διαθέσιμα, τον χρόνο που έχετε και φυσικά από το τι θέλετε να μάθει το παιδί.

Άλλες δραστηριότητες καλλιεργούν τη δημιουργικότητα, άλλες βοηθούν τα παιδιά να ακολουθούν μια συνταγή και κάποιες μπορούν ακόμη και να μετατρέψουν την κουζίνα σε ένα μικρό… εργαστήριο επιστήμης.

Πρόσωπα από σάντουιτς

Ένα κλασικό παιχνίδι είναι να μετατρέψετε το φαγητό σε πρόσωπα. Αλείψτε, για παράδειγμα, φυστικοβούτυρο σε μια φέτα ψωμί και χρησιμοποιήστε φέτες μπανάνας, μήλου, αχλαδιού ή φράουλας για να δημιουργήσετε μάτια, μύτη, στόμα και αυτιά.

Μια άλλη επιλογή είναι το τυρί κρέμα με ψιλοκομμένα λαχανικά. Αγγούρι, πιπεριά, ντομάτα και σέλινο μπορούν να μετατραπούν στα χαρακτηριστικά ενός προσώπου.

Μπορείτε ακόμη να οργανώσετε έναν μικρό οικογενειακό διαγωνισμό: ποιος θα δημιουργήσει το πιο αστείο ή ευφάνταστο πρόσωπο;

Αφηγηθείτε στορίες με πρωταγωνιστές τα τρόφιμα

Μετατρέψτε κάθε τρόφιμο στο πιάτο σε έναν χαρακτήρα μιας ιστορίας. Το κοτόπουλο μπορεί να γίνει ο «Τσάρλι», το ρύζι ο «Μάλκομ» και ο αρακάς η «Σούζαν». Καθώς το παιδί τρώει, ζητήστε του να δημιουργήσει μια ιστορία με αυτούς τους χαρακτήρες.

Έτσι, ένα απλό γεύμα μπορεί να γίνει αφορμή για ανάπτυξη της φαντασίας, της γλώσσας και της αφηγηματικής ικανότητας.

Το πείραμα με τα αυγά

Το φαγητό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και για να γνωρίσουν τα παιδιά βασικές αρχές της επιστήμης.

Θα χρειαστείτε δύο βραστά αυγά, δύο ψηλά διαφανή ποτήρια, νερό και αλάτι. Γεμίστε τα δύο ποτήρια περίπου κατά τα τρία τέταρτα με νερό. Στο ένα προσθέστε αλάτι και ανακατέψτε μέχρι να διαλυθεί.

Πριν τοποθετήσετε τα αυγά, ζητήστε από τα παιδιά να προβλέψουν τι πιστεύουν ότι θα συμβεί. Στη συνέχεια, βάλτε προσεκτικά ένα αυγό σε κάθε ποτήρι.

Παρατηρήστε μαζί τα αποτελέσματα και συζητήστε γιατί το αυγό συμπεριφέρεται διαφορετικά στο αλατόνερο και στο σκέτο νερό.

Έτσι, το παιχνίδι γίνεται μια πρώτη γνωριμία με την επιστημονική παρατήρηση, την υπόθεση και το πείραμα.

Το παιχνίδι με τα ξυλάκια

Τα ξυλάκια φαγητού μπορούν να μετατραπούν σε ένα διασκεδαστικό παιχνίδι λεπτής κινητικότητας.

Είναι προτιμότερο να ξεκινήσετε κατά τη διάρκεια ενός σνακ και όχι σε ένα πλήρες γεύμα, ώστε το παιδί να μην απογοητευτεί αν δυσκολευτεί.

Αποξηραμένα φρούτα, κύβοι τυριού και μικρά κομμάτια φρέσκων φρούτων ή λαχανικών είναι κατάλληλες επιλογές.

Για μικρότερα παιδιά, χρειάζεται πάντα προσαρμογή του μεγέθους και της υφής των τροφίμων στην ηλικία τους, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος πνιγμού.

Πύργοι φτιαγμένοι από τρόφιμα

Πολλά τρόφιμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν μικρά δομικά στοιχεία. Μπαστουνάκια καρότου και σέλινου, φέτες αγγουριού ή κολοκυθιού και άλλα σταθερά κομμάτια φρούτων και λαχανικών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή ενός «πύργου».

Αφήστε τα παιδιά να πειραματιστούν με σχήματα, ύψη και συνδυασμούς. Η δραστηριότητα συνδυάζει τη δημιουργικότητα με την εξοικείωση με διαφορετικά τρόφιμα.

Δοκιμές γεύσης

Οι δοκιμές γεύσης μπορούν να αποτελέσουν έναν ευχάριστο τρόπο γνωριμίας με καινούργια τρόφιμα.

Τοποθετήστε τρεις ή τέσσερις διαφορετικές επιλογές και ζητήστε από τα παιδιά να περιγράψουν τι αισθάνονται: Είναι γλυκό; Ξινό; Τραγανό; Μαλακό; Μυρίζει έντονα; Μπορούν επίσης να σας πουν ποια γεύση προτιμούν και γιατί.

Στόχος δεν είναι απαραίτητα να «πείσουμε» το παιδί να φάει ένα συγκεκριμένο τρόφιμο, αλλά να του δώσουμε την ευκαιρία να το εξερευνήσει χωρίς πίεση.

Φτιάξτε παζλ με συνταγές

Το συγκεκριμένο παιχνίδι βοηθά τα παιδιά να εξασκηθούν στην κατανόηση και την τήρηση οδηγιών.

Επιλέξτε μια απλή συνταγή, στην οποία η έμφαση δίνεται περισσότερο στη συναρμολόγηση και λιγότερο σε περίπλοκες τεχνικές μαγειρέματος.

Δείξτε στα παιδιά μια φωτογραφία του έτοιμου πιάτου και τα διαθέσιμα υλικά. Στη συνέχεια, ζητήστε τους να ανακαλύψουν, σαν να λύνουν ένα παζλ, ποια πρέπει να είναι η σωστή σειρά των βημάτων.

Με την κατάλληλη επίβλεψη, μπορούν στη συνέχεια να εκτελέσουν τη συνταγή και να απολαύσουν το αποτέλεσμα που δημιούργησαν.

Κυνήγι θησαυρού στην κουζίνα

Μετατρέψτε την εκτέλεση μιας συνταγής σε κυνήγι θησαυρού.

Κρύψτε ασφαλή και μη αιχμηρά σκεύη ή αντικείμενα που χρειάζονται για τη συνταγή σε διαφορετικά σημεία της κουζίνας ή ενός άλλου δωματίου.

Τα παιδιά καλούνται να βρίσκουν κάθε αντικείμενο με τη σειρά που απαιτεί η συνταγή.

Με αυτόν τον τρόπο μαθαίνουν να ακολουθούν οδηγίες, να οργανώνουν τα βήματα μιας δραστηριότητας και να συμμετέχουν ενεργά στην προετοιμασία του φαγητού.

Σε τι ωφελεί τα παιδιά

Τα παιδιά συχνά έχουν μια φυσική επιθυμία να αγγίζουν, να εξερευνούν και να παίζουν με το φαγητό. Αντί να αντιμετωπίζουμε πάντα αυτή τη συμπεριφορά αρνητικά, μπορούμε να τη μετατρέψουμε σε μια οργανωμένη εκπαιδευτική εμπειρία.

Τα παιχνίδια με τρόφιμα μπορούν να συνδυάσουν τη διατροφή με τα μαθηματικά, την επιστήμη, τη δημιουργικότητα, την καλλιτεχνική έκφραση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.

Βάλτε τα παιδιά σε όλη τη διαδικασία

Η διατροφική εκπαίδευση δεν ξεκινά μόνο από το πιάτο. Πάρτε τα παιδιά μαζί σας στο σούπερ μάρκετ, στο μανάβικο, στη λαϊκή αγορά ή στον κρεοπώλη. Μιλήστε τους για τα διαφορετικά τρόφιμα, τα χρώματα, τις μυρωδιές και την προέλευσή τους.

Ζητήστε τους, ανάλογα πάντα με την ηλικία τους, να συμμετέχουν στην επιλογή των τροφίμων και στην προετοιμασία των οικογενειακών γευμάτων.

Όταν το παιδί συμμετέχει, παρατηρεί, αγγίζει και δημιουργεί, το φαγητό παύει να αποτελεί απλώς κάτι που βρίσκεται στο πιάτο του. Μετατρέπεται σε μια εμπειρία εξερεύνησης, μάθησης και οικογενειακής σύνδεσης.