Ένα ειδικά σχεδιασμένο κρεβάτι που προκαλεί ήπιες, ρυθμικές δονήσεις σε ολόκληρο το σώμα θα μπορούσε μελλοντικά να συμβάλει στην προστασία από τη νόσο Αλτσχάιμερ, ενεργοποιώντας έναν φυσικό μηχανισμό αυτοκαθαρισμού του εγκεφάλου. Αυτό υποστηρίζει νέα μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Oulu και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Oulu στη Φινλανδία.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, δείχνουν ότι ο συνδυασμός ήπιων δονήσεων σε όλο το σώμα και μιας προσωρινής μείωσης της αρτηριακής πίεσης μπορεί να ενεργοποιήσει το γλοιολεμφικό σύστημα του εγκεφάλου, ακόμη και όταν το άτομο βρίσκεται σε εγρήγορση.

Πώς λειτουργεί το σύστημα αυτοκαθαρισμού του εγκεφάλου

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο εγκέφαλος απομακρύνει επιβλαβείς πρωτεΐνες μέσω του γλοιολεμφικό συστήματος, κυρίως κατά τη διάρκεια του ύπνου. Καθώς αποκοιμόμαστε, η αρτηριακή πίεση μειώνεται και τα αιμοφόρα αγγεία παρουσιάζουν ρυθμικές κινήσεις, διευκολύνοντας την κυκλοφορία του εγκεφαλονωτιαίου υγρού μέσα από τον εγκεφαλικό ιστό.

Η διαδικασία αυτή συμβάλλει στην απομάκρυνση πρωτεϊνών που, όταν συσσωρεύονται, συνδέονται με νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Vesa Kiviniemi, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Λειτουργικής Νευροαπεικόνισης του Πανεπιστημίου του Oulu, η νέα έρευνα δείχνει ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός μπορεί να διεγερθεί τεχνητά κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Τι έδειξε η δοκιμή σε 29 εθελοντές

Οι ερευνητές δοκίμασαν τη μέθοδο σε 29 υγιείς ενήλικες, οι οποίοι ξάπλωσαν σε ειδική πλατφόρμα δονήσεων. Οι συμμετέχοντες έλαβαν παράλληλα μια ήπια, βραχείας δράσης φαρμακευτική ουσία, η οποία προκαλούσε προσωρινή μείωση της αρτηριακής πίεσης μέσω διαστολής των αιμοφόρων αγγείων.

Με τη χρήση προηγμένων μαγνητικών τομογράφων και φορητών συσκευών παρακολούθησης της εγκεφαλικής δραστηριότητας, οι επιστήμονες κατέγραψαν τις άμεσες αλλαγές στην κυκλοφορία των υγρών.

Η απεικόνιση έδειξε ότι πρωτεΐνες απομακρύνθηκαν από τον εγκεφαλικό ιστό και μεταφέρθηκαν προς τις μεγάλες φλέβες στο πίσω μέρος του κεφαλιού. Σύμφωνα με την επικεφαλής ερευνήτρια Johanna Tuunanen, οι μεταβολές που παρατηρήθηκαν έμοιαζαν σε μεγάλο βαθμό με εκείνες που εμφανίζονται φυσιολογικά κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Νέα προοπτική για την πρόληψη της άνοιας

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ενεργοποίηση του μηχανισμού απομάκρυνσης των επιβλαβών πρωτεϊνών, πριν αυτές συσσωρευτούν στον εγκέφαλο, θα μπορούσε να αποτελέσει μια νέα προσέγγιση στην πρόληψη νευροεκφυλιστικών παθήσεων.

Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε μικρό αριθμό υγιών εθελοντών και απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές. Οι επόμενες έρευνες θα εξετάσουν πόσο διαρκεί η επίδραση της παρέμβασης και εάν η τακτική εφαρμογή της μπορεί να καθυστερήσει ή να αναστείλει την έκπτωση της μνήμης σε άτομα με πρώιμες ενδείξεις γνωστικής διαταραχής.

Προς το παρόν, η μέθοδος αποτελεί πειραματική προσέγγιση και δεν έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνει ή θεραπεύει τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Πηγή: Independent, Oulu University