Οι φανταστικοί φίλοι δεν αποτελούν απαραίτητα ένδειξη μοναξιάς ή κοινωνικής απομόνωσης στην παιδική ηλικία. Αντίθετα, σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας, της ενσυναίσθησης και της ικανότητας των παιδιών να διαχειρίζονται τις κοινωνικές σχέσεις. Μάλιστα, τα οφέλη αυτών των φανταστικών συντροφιών ενδέχεται να διατηρούνται ακόμη και στην ενήλικη ζωή.

Σύμφωνα με τους ψυχολόγους Naomi Aguiar και Marjorie Taylor, περίπου δύο στα τρία παιδιά έχουν αποκτήσει έναν φανταστικό φίλο μέχρι την ηλικία των επτά ετών. Πρόκειται για έναν χαρακτήρα που δημιουργούν τα ίδια τα παιδιά και με τον οποίο αλληλεπιδρούν ή συζητούν τακτικά.

«Τα παιδιά που έχουν φανταστικούς φίλους δεν έχουν λιγότερους πραγματικούς φίλους από τα υπόλοιπα παιδιά. Διατηρούν αντίστοιχο αριθμό αμοιβαίων φιλικών σχέσεων», εξηγεί η Aguiar, καθηγήτρια και ερευνήτρια στο Oregon State University των ΗΠΑ.

Όπως επισημαίνει, πολλά παιδιά δημιουργούν φανταστικούς συντρόφους απλώς επειδή απολαμβάνουν την κοινωνική αλληλεπίδραση και θέλουν παρέα όταν βρίσκονται μόνα τους.

Από τους φανταστικούς φίλους στην ανάπτυξη της ενσυναίσθησης

Οι φανταστικοί φίλοι μπορεί να έχουν πολλές διαφορετικές μορφές: από ανθρώπινους χαρακτήρες μέχρι ζώα, φανταστικά πλάσματα ή ακόμη και προσωποποιημένα αντικείμενα.

Έρευνα του Πανεπιστημίου της Βαλένθια στην Ισπανία έδειξε ότι παιδιά ηλικίας 4 έως 6 ετών που είχαν φανταστικούς φίλους σημείωσαν υψηλότερες επιδόσεις σε αξιολογήσεις της θεωρίας του νου και της συναισθηματικής κατανόησης. Με άλλα λόγια, μπορούσαν να αντιληφθούν καλύτερα ότι οι άλλοι άνθρωποι έχουν διαφορετικές σκέψεις, επιθυμίες και προθέσεις.

Παράλληλα, τα παιδιά με φανταστικούς φίλους ενδέχεται να είναι πιο δημιουργικά στην αφήγηση ιστοριών, λιγότερο ντροπαλά, να διαθέτουν εντονότερη φαντασία και καλύτερη ικανότητα συγκέντρωσης.

Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι δεν είναι ακόμη σαφές εάν η ύπαρξη φανταστικών φίλων ενισχύει την ενσυναίσθηση ή εάν τα παιδιά που διαθέτουν ήδη αυξημένη κοινωνική αντίληψη είναι πιθανότερο να δημιουργήσουν τέτοιους συντρόφους.

Πώς βοηθούν τα παιδιά με αυτισμό

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού. Σε έρευνα με τη συμμετοχή γονέων 124 παιδιών με αυτισμό, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Paige Davis από το Πανεπιστήμιο του Leeds διαπίστωσε ότι το 49% των παιδιών είχε δημιουργήσει φανταστικό φίλο μεταξύ 1 και 11 ετών.

Οι φανταστικές φιλίες μπορούν να προσφέρουν ένα ασφαλές περιβάλλον για την εξάσκηση κοινωνικών δεξιοτήτων που ενδέχεται να παρουσιάζουν δυσκολίες.

«Η δημιουργία ενός φανταστικού συντρόφου μπορεί να αποτελέσει ένα περιβάλλον χωρίς ρίσκο, μέσα στο οποίο το παιδί εξερευνά τις κοινωνικές σχέσεις», εξηγεί η καθηγήτρια ψυχολογίας Tracy Gleason από το Wellesley College των ΗΠΑ.

Μάλιστα, οι γονείς παιδιών με αυτισμό που είχαν φανταστικούς φίλους ανέφεραν ότι τα παιδιά τους εμφάνιζαν καλύτερη κατανόηση της σκέψης των άλλων και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη δημιουργία νέων φιλικών σχέσεων.

Οι φανταστικοί φίλοι και στην ενήλικη ζωή

Η ύπαρξη φανταστικών φίλων δεν περιορίζεται απαραίτητα στην παιδική ηλικία. Σύμφωνα με την Gleason, μπορούν να εμφανιστούν και κατά την εφηβεία ή την ενήλικη ζωή.

Σε πρόσφατη μελέτη της, η οποία δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει τη διαδικασία επιστημονικής αξιολόγησης, το 68% των 56 ενηλίκων που ανέφεραν ότι είχαν φανταστικό φίλο δήλωσαν ότι τον είχαν δημιουργήσει πριν από την ηλικία των 20 ετών. Περίπου το 30% είχε δημιουργήσει έναν τέτοιο σύντροφο στην ενήλικη ζωή.

Στους ενήλικες, οι φανταστικοί φίλοι μπορεί να προσφέρουν συντροφικότητα, συναισθηματική υποστήριξη και κίνητρο, αλλά και να βοηθούν στην προετοιμασία για δύσκολες καταστάσεις, όπως μια απαιτητική επαγγελματική συζήτηση ή μια παρουσίαση.

Έτσι, αυτό που συχνά θεωρείται απλώς ένα παιδικό παιχνίδι φαντασίας μπορεί να αποτελεί έναν τρόπο κατανόησης του εαυτού και των άλλων, με οφέλη που ενδέχεται να συνοδεύουν τον άνθρωπο σε διαφορετικά στάδια της ζωής του.

Πηγή: BBC Health