Σύμφωνα με το πόρισμα της δικαστικής διερεύνησης της υπόθεσης, ο θάνατός της Πόπι Ράσελ θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Στη συνέχεια, οι γονείς της, Νιλ και Κέιτι Ράσελ, ήρθαν αντιμέτωποι με μια ακόμη οδυνηρή δοκιμασία: η διοίκηση του νοσοκομείου απέδωσε την ευθύνη στην Κέιτι, ισχυριζόμενη ότι είχε αρνηθεί την παρακολούθηση του εμβρύου. Ο ισχυρισμός αυτός αποδείχθηκε αναληθής.
Αντί να απομακρυνθούν από το νοσοκομείο, ο Νιλ και η Κέιτι συνεργάζονται σήμερα μαζί του, με στόχο τη βελτίωση της παρεχόμενης φροντίδας. Η πρωτοβουλία τους, με την ονομασία Poppy’s Promise («Η υπόσχεση της Πόπι»), βασίζεται σε τέσσερις αρχές: συμπόνια, αναγνώριση, σεβασμό και ενδυνάμωση. Οι περίπου 8.000 εργαζόμενοι στα νοσοκομεία Shrewsbury και Telford αγκάλιασαν την εν λόγω πρωτοβουλία.
Εθνική έρευνα για τη μαιευτική και νεογνική φροντίδα
Η προσπάθειά τους έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική στιγμή. Τον Ιούνιο, η βαρόνη Βάλερι Έιμος δημοσίευσε την τελική έκθεση της εθνικής έρευνας για τις υπηρεσίες μαιευτικής και νεογνικής φροντίδας στην Αγγλία. Στα 12 νοσοκομειακά ιδρύματα που εξετάστηκαν, γυναίκες περιέγραψαν εμπειρίες κατά τις οποίες οι ανησυχίες τους απορρίπτονταν, αποκλείονταν από τη λήψη αποφάσεων και τελικά έμεναν χωρίς απαντήσεις όταν κάτι πήγαινε στραβά.
Στην κατεύθυνση αυτή ένα σχετικό εθνικό σχέδιο δράσης αναμένεται να παρουσιαστεί τον Δεκέμβριο. Η πρωτοβουλία Poppy’s Promise προσφέρει μια πρακτική απάντηση σε ένα ερώτημα που απασχολεί το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Αγγλίας (NHS): πώς μπορεί η ουσιαστική ακρόαση των ασθενών να γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής φροντίδας;
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, η Κέιτι είχε ενημερώσει τις μαίες ότι φοβόταν τον τοκετό και επιθυμούσε να γεννήσει με καισαρική τομή. Σύμφωνα με τη δική της μαρτυρία, της έλεγαν επανειλημμένα ότι δεν μπορούσε απλώς να ζητήσει καισαρική.
Κατά τη διάρκεια του τοκετού, περιέγραψε ότι έμενε για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς φροντίδα, με ανεπαρκή παρακολούθηση και χωρίς να εντοπιστούν εγκαίρως σημάδια ότι η Πόπι ερχόταν στη ζωή με δυσκολίες. Όταν τελικά, πραγματοποιήθηκε επείγουσα καισαρική τομή, ήταν πλέον αργά. Σύμφωνα με το πόρισμα της δικαστικής διερεύνησης, η Πόπι θα είχε επιβιώσει εάν είχε γεννηθεί μία ώρα νωρίτερα.
Υπήρξαν σοβαρές ιατρικές αστοχίες, αλλά και προβλήματα επικοινωνίας. Η εμπειρία της Κέιτι καταδεικνύει γιατί είναι τόσο σημαντικό να ακούγεται η φωνή των ασθενών, καθώς η αγνόηση των ανησυχιών τους μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες.
Η ενσυναίσθηση αποτελεί μέρος της ασφαλούς φροντίδας
Η ενσυναίσθηση συχνά εκλαμβάνεται ως καλοσύνη ή ως προσπάθεια καθησυχασμού. Ωστόσο, οι έρευνες δείχνουν ότι περιλαμβάνει πολύ περισσότερα. Ειδικότερα στον χώρο της υγείας, σημαίνει την προσπάθεια κατανόησης της οπτικής του ασθενούς, τη διατύπωση ερωτήσεων και, στη συνέχεια, την ανάληψη ουσιαστικής δράσης.
Στην περίπτωση της Κέιτι, αυτό θα σήμαινε τη διερεύνηση των λόγων για τους οποίους φοβόταν τον τοκετό, την κατανόηση του τι χρειαζόταν για να αισθάνεται ασφαλής και την εξέταση των διαθέσιμων επιλογών. Ανάλογα με τις περιστάσεις, η αντιμετώπιση θα μπορούσε να περιλαμβάνει παραπομπή σε ειδικό, αναθεώρηση του αρχικού σχεδίου τοκετού ή στενότερη παρακολούθηση κατά τη διάρκειά του.
Μερικές φορές, η κατάλληλη παρέμβαση είναι ο καθησυχασμός της εγκύου. Άλλες φορές, απαιτείται διερεύνηση ενός συμπτώματος, επανεξέταση μιας απόφασης ή κλιμάκωση ενός προβλήματος. Η ενσυναίσθηση βοηθά τους επαγγελματίες υγείας να λαμβάνουν καλύτερα τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τις ανάγκες και την ασφάλεια των ασθενών τους.
Υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι οι αστοχίες στην επικοινωνία συμβάλλουν στην πρόκληση βλάβης στους ασθενείς. Σε μια συστηματική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε πρόσφατα εξετάστηκε η σχέση μεταξύ της ανεπαρκούς επικοινωνίας και της ασφάλειας των ασθενών. Στις 46 μελέτες που συμπεριλήφθηκαν στην ανασκόπηση, με συνολικά περίπου 68.000 ασθενείς, η κακή επικοινωνία αναγνωρίστηκε ως η μοναδική αιτία για περίπου ένα στα δέκα περιστατικά που σχετίζονταν με την ασφάλεια των ασθενών.
Παράλληλα, συνέβαλε στην εμφάνιση περίπου ενός στα τέσσερα περιστατικά, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες.
Οι αστοχίες αυτές παρατηρούνται τόσο στην επικοινωνία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας όσο και στις σχέσεις τους με τους ασθενείς. Μια προειδοποίηση που δεν μεταφέρεται, μια ανησυχία που απορρίπτεται ή μια μαρτυρία ασθενούς που δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες.
Η αλλαγή του συστήματος
Ακόμη και οι επαγγελματίες υγείας που διαθέτουν ενσυναίσθηση δυσκολεύονται να προσφέρουν ποιοτική φροντίδα όταν τα τμήματα όπου εργάζονται είναι υποστελεχωμένα, ο φόρτος εργασίας είναι υπερβολικός ή οι οργανισμοί στους οποίους εργάζονται δεν ακούν τις δικές τους ανησυχίες. Η έκθεση της βαρώνης Έιμος ανέδειξε τις χρόνιες ελλείψεις προσωπικού, την επαγγελματική εξουθένωση και την υπερβολική ζήτηση υπηρεσιών.
Το να ζητάμε από μια μαία που εργάζεται υπό εξαντλητικές συνθήκες να δείχνει μεγαλύτερη ενσυναίσθηση ή συμπόνια, χωρίς να αντιμετωπίζουμε τις συνθήκες εργασίας της, είναι απίθανο να αρκεί. Για τον λόγο αυτό, ερευνητές υποστηρίζουν την ανάγκη ανάπτυξης συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης με ενσυναίσθηση, τα οποία προάγουν την καλύτερη φροντίδα μέσω της ηγεσίας, της ομαδικής συνεργασίας, των συνθηκών εργασίας και των οργανωτικών προτεραιοτήτων.
Η πρωτοβουλία Poppy’s Promise ακολουθεί παρόμοια προσέγγιση. Το πρόγραμμα εφαρμογής της περιλαμβάνει την εκπαίδευση, τις διαδικασίες πρόσληψης, την κατάρτιση του προσωπικού, την επικοινωνία με τους ασθενείς και τη συλλογή ανατροφοδότησης, ενώ παράλληλα εστιάζει στην ηγεσία και στην εργασιακή κουλτούρα. Στόχος είναι η ακρόαση των ασθενών να ενσωματωθεί στον τρόπο λειτουργίας του νοσοκομείου και να μην αποτελεί μια πρόσθετη υποχρέωση που παραμερίζεται όταν αυξάνεται η πίεση.
Οι ερευνητές αναπτύσσουν επίσης μια προσέγγιση για την ενίσχυση της ενσυναίσθησης στις μαιευτικές υπηρεσίες του NHS. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Open Quality, περιγράφηκε η ανάπτυξη και η πιλοτική αξιολόγηση ενός προγράμματος στο οποίο συμμετείχαν επαγγελματίες υγείας, ομάδες, διοικητικά στελέχη και ο οργανισμός συνολικά.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 177 εργαζόμενοι σε μαιευτικές υπηρεσίες και το 76% ανέφερε βελτίωση της ενσυναίσθησης.
Το έργο οδήγησε επίσης στη διατύπωση επτά προτάσεων για οργανωτικές αλλαγές, ορισμένες από τις οποίες εφαρμόστηκαν. Ωστόσο, επρόκειτο για μια μικρής κλίμακας μελέτη σκοπιμότητας σε ένα μόνο νοσοκομειακό ίδρυμα του NHS, χωρίς ομάδα σύγκρισης (ομάδα ελέγχου). Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να τεκμηριώσει εάν το πρόγραμμα βελτίωσε τα αποτελέσματα για τους ασθενείς. Το επόμενο βήμα θα είναι ο σχεδιασμός μιας μεγαλύτερης μελέτης αξιολόγησης.
Η πρωτοβουλία Poppy’s Promise προσθέτει κάτι που δεν μπορεί να προσφέρει από μόνη της η επιστημονική έρευνα: τη συμβολή μιας οικογένειας που γνωρίζει τις συνέπειες του να μην εισακούγεται και ενός νοσοκομειακού οργανισμού που είναι πρόθυμος να αλλάξει. Η έρευνα μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό αποτελεσματικών προσεγγίσεων και στην αξιολόγηση του κατά πόσο αυτές καθιστούν τη φροντίδα ασφαλέστερη. Προβλήματα τέτοιας έκτασης απαιτούν τη συμβολή και την υποστήριξη όλων, από τις οικογένειες και τους γιατρούς μέχρι τα διοικητικά στελέχη και τους ερευνητές.
Η επιτυχία δεν θα πρέπει να μετριέται με βάση τον αριθμό των εργαζομένων που ολοκληρώνουν κάποιο σχετικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Θα πρέπει να αξιολογείται με βάση το κατά πόσο οι γυναίκες αισθάνονται ότι εισακούονται, εάν οι ανησυχίες τους οδηγούν σε ουσιαστικές ενέργειες, εάν το προσωπικό αισθάνεται ότι υποστηρίζεται και, τελικά, εάν μειώνονται τα περιστατικά βλάβης σε μητέρες και βρέφη.
Η ευθύνη αυτή δεν μπορεί να βαραίνει αποκλειστικά τις οικογένειες που έχουν βιώσει την απώλεια ενός παιδιού ούτε τους μεμονωμένους επαγγελματίες υγείας που εργάζονται υπό εξαιρετικά πιεστικές συνθήκες. Οι οργανισμοί υγειονομικής περίθαλψης οφείλουν να δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την παροχή φροντίδας με ενσυναίσθηση.
Η αποφασιστικότητα της Κέιτι και του Νιλ να προστατεύσουν άλλες οικογένειες αξίζει υποστήριξη. Η ενσυναίσθηση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ιατρική επάρκεια, αποτελεί όμως αναπόσπαστο στοιχείο της ασφαλούς φροντίδας. Η παρακαταθήκη της Πόπι θα μπορούσε να είναι ένα σύστημα μαιευτικής φροντίδας στο οποίο κάθε γυναίκα θα ακούγεται και οι ανησυχίες της θα λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.
Πηγή: THE CONVERSATION.COM
