Για πολλούς μέλλοντες γονείς, οι μήνες πριν από τον ερχομό του μωρού είναι γεμάτοι πρακτικές προετοιμασίες: αγορά ρούχων, συναρμολόγηση της κούνιας, επιλογή καροτσιού και ετοιμασία της βαλίτσας για το μαιευτήριο. Ωστόσο, μία από τις σημαντικότερες προετοιμασίες συμβαίνει σε έναν λιγότερο «φωτογενή» χώρο: στα ντουλάπια, το ψυγείο και στις καθημερινές συνήθειες του σπιτιού.

Το φαγητό συνδέεται με την υγεία του μωρού

Νέα έρευνα δείχνει ότι η εγκυμοσύνη μπορεί να αποτελέσει μια ισχυρή αφορμή για αλλαγή. Κατά τη διάρκειά της, το φαγητό παύει να αφορά μόνο τις προσωπικές προτιμήσεις. Συνδέεται πλέον με την υγεία του αναπτυσσόμενου μωρού, την ευημερία της μητέρας και το είδος της οικογενειακής ζωής που οι γονείς επιθυμούν να δημιουργήσουν.

Εδώ αποκτά σημασία η έννοια της «διατροφικής φωλιάς» (nutritional nesting) η οποία περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι γονείς αρχίζουν να διαμορφώνουν το διατροφικό περιβάλλον του σπιτιού ήδη από την εγκυμοσύνη. Δηλαδή, τον κόσμο τροφίμων μέσα στον οποίο θα γεννηθεί το μωρό: τι αγοράζεται, τι βρίσκεται σε εμφανές σημείο, τι είναι εύκολα προσβάσιμο, τι μαγειρεύεται, τι τρώγεται οικογενειακά και τι θεωρείται φυσιολογικό.

Το περιβάλλον πριν από τη γέννηση

Οι υγιεινές συνήθειες ξεκινούν πολύ πριν το μωρό δοκιμάσει την πρώτη του κρέμα ή καθίσει στο καρεκλάκι φαγητού. Ξεκινούν μέσα από τις καθημερινές συνήθειες και το περιβάλλον που δημιουργούν οι γονείς πριν από τη γέννηση.

Τα λαχανικά μπορεί να υπάρχουν στο ψυγείο, όμως δύσκολα θα επιλεγούν από εξαντλημένους γονείς που ψάχνουν κάτι γρήγορο. Αντίθετα, τα φρούτα σε εμφανές σημείο, τα ήδη κομμένα λαχανικά, τα μαγειρεμένα γεύματα στην κατάψυξη και τα απλά υλικά άμεσα διαθέσιμα κάνουν την υγιεινή διατροφή πιο εύκολη όταν η ενέργεια είναι περιορισμένη.

Διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα

Η διαφορά ανάμεσα στη διαθεσιμότητα και την προσβασιμότητα των τροφίμων είναι σημαντική. Διαθεσιμότητα σημαίνει ότι το τρόφιμο υπάρχει στο σπίτι. Προσβασιμότητα σημαίνει ότι είναι εύκολο να το δεις, να το φτάσεις και να το καταναλώσεις. Έρευνες για το διατροφικό περιβάλλον του σπιτιού δείχνουν ότι το τι υπάρχει διαθέσιμο, τι τρώνε οι ίδιοι οι γονείς και οι οικογενειακές συνήθειες γύρω από το φαγητό επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα και την ποικιλία της διατροφής των παιδιών. Όλο αυτό το πλαίσιο περιγράφεται ως «υγιείς αλληλεπιδράσεις στο οικογενειακό τραπέζι», που αφορούν τόσο το τι όσο και το πώς τρώει η οικογένεια.

Οι διατροφικές συνήθειες του σπιτιού δεν διαμορφώνονται μόνο από τη μητέρα. Η εγκυμοσύνη μπορεί να είναι μια σημαντική περίοδος και για τους πατέρες ή τους συντρόφους, οι οποίοι συχνά αρχίζουν να φαντάζονται την οικογένεια που θέλουν να δημιουργήσουν. Η έρευνα της Peles με μέλλοντες πατέρες δείχνει ότι πολλοί βλέπουν την εγκυμοσύνη ως σημείο καμπής: μια ευκαιρία να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες, να στηρίξουν τη σύντροφό τους και να συμβάλουν σε ένα πιο υγιές οικογενειακό περιβάλλον.

Διατροφική υποστήριξη κατά την εγκυμοσύνη

Ωστόσο, οι καλές προθέσεις από μόνες τους δεν αρκούν για να κοπούν λαχανικά, να οργανωθούν γεύματα ή να γεμίσει η κατάψυξη με έτοιμο φαγητό. Οι πατέρες και οι σύντροφοι συχνά χρειάζονται πρακτική υποστήριξη ώστε να μετατρέψουν το κίνητρο σε καθημερινή πράξη.

Η διατροφική υποστήριξη κατά την εγκυμοσύνη θα πρέπει να αφορά ολόκληρο το νοικοκυριό και όχι μόνο τη μέλλουσα μητέρα. Το διατροφικό περιβάλλον του σπιτιού συνδιαμορφώνεται συνήθως από περισσότερα από ένα άτομα. Οι σύντροφοι επηρεάζουν τα ψώνια, το μαγείρεμα, τον προϋπολογισμό, τα σνακ και γενικότερα το συναισθηματικό κλίμα γύρω από το φαγητό. Όταν η προετοιμασία των γευμάτων αντιμετωπίζεται ως κοινή γονεϊκή ευθύνη και όχι ως ένα ακόμη βάρος για τη μητέρα, η καθημερινότητα γίνεται πιο ρεαλιστική και πιο δίκαιη.

Οι λίστες με τα τρόφιμα

Στόχος δεν είναι να γίνουν οι διατροφικές συμβουλές πιο αυστηρές ή επικριτικές, αλλά πιο χρήσιμες. Οι λίστες με τρόφιμα που «πρέπει» ή «δεν πρέπει» να καταναλώνονται έχουν τη θέση τους, αλλά σπάνια λύνουν το καθημερινό πρόβλημα του τι μπορούν να αγοράσουν, να μαγειρέψουν και να καταναλώσουν κουρασμένοι γονείς. Οι οικογένειες χρειάζονται επίσης πρακτική βοήθεια στην οργάνωση γευμάτων, στην προετοιμασία γρήγορων επιλογών, στις οικονομικές αγορές και στο πώς να κάνουν τις θρεπτικές επιλογές πιο εύκολες πριν ξεκινήσει η εξάντληση των πρώτων μηνών μετά τη γέννηση.

Για πολλούς γονείς, το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης ίσως είναι η καταλληλότερη περίοδος για τέτοιου είδους προετοιμασία. Σε αρκετές γυναίκες -αν και όχι σε όλες- η ναυτία και η έντονη κόπωση των πρώτων μηνών έχουν μειωθεί, ενώ οι σωματικές δυσκολίες του τελευταίου τριμήνου δεν έχουν ακόμη κορυφωθεί. Έτσι, μπορεί να είναι η κατάλληλη στιγμή για να αναρωτηθούν: «Τι θα κάνει την καθημερινή διατροφή πιο εύκολη όταν η ζωή γίνει πιο απαιτητική;»

Η απάντηση δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Οι γονείς μπορούν να οργανώσουν το ψυγείο ώστε οι υγιεινές επιλογές να είναι πιο εμφανείς, να μάθουν μερικές εύκολες και γρήγορες συνταγές, να προετοιμάσουν σνακ που δεν απαιτούν αυτοέλεγχο στις δύσκολες ώρες της ημέρας ή να συμφωνήσουν εκ των προτέρων πώς θα λειτουργούν τα γεύματα μετά τη γέννηση του μωρού. Αυτές οι μικρές αλλαγές μπορεί να μην είναι εντυπωσιακές, όμως μειώνουν τις αποφάσεις που πρέπει να παίρνουν οι εξαντλημένοι γονείς καθημερινά.

Διατροφική κουλτούρα και σχέσεις

Η διατροφική κουλτούρα μιας οικογένειας δεν αφορά μόνο τα θρεπτικά συστατικά, αλλά και τις σχέσεις. Τα παιδιά μαθαίνουν τόσο από το τι σερβίρεται όσο και από το πώς αισθάνονται στα γεύματα.

Μια ήρεμη και υποστηρικτική σχέση με το φαγητό σημαίνει ότι οι γονείς δίνουν προσοχή στα σημάδια πείνας και κορεσμού του παιδιού, προσφέρουν τροφή χωρίς πίεση και δημιουργούν ένα ασφαλές και όχι αγχωτικό περιβάλλον στα γεύματα. Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι αυτές οι πρώιμες αλληλεπιδράσεις βοηθούν τα παιδιά να ρυθμίζουν καλύτερα τη διατροφική τους συμπεριφορά και ενισχύουν τη συνολικά θετική οικογενειακή σχέση.

Οι συνθήκες της πρώιμης ζωής, ακόμη και πριν από τη γέννηση, μπορούν να επηρεάσουν την υγεία αργότερα στη ζωή. Το μέλλον ενός παιδιού δεν καθορίζεται πριν γεννηθεί, όμως τα πρώιμα περιβάλλοντα έχουν σημασία και η στήριξη των οικογενειών πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να αποτελέσει έναν πρακτικό τρόπο βελτίωσης της μακροπρόθεσμης υγείας.

Οι μέλλοντες γονείς δεν χρειάζονται μια τέλεια διατροφή ή μια τέλεια κουζίνα. Η «διατροφική φωλιά» αφορά το να γίνουν οι απλές υγιεινές επιλογές πιο ορατές, πιο εύκολες και πιο συλλογικές. Η αξία της είναι πρακτική: μειώνει την πίεση και τις δυσκολίες πριν ξεκινήσουν οι απαιτητικοί πρώτοι μήνες της γονεϊκότητας.

Το παιδικό δωμάτιο έχει σημασία. Ωστόσο η κουζίνα ίσως είναι ο κατ' εξοχήν χώρος όπου ξεκινούν μερικές από τις σημαντικότερες οικογενειακές σχέσεις.

Πηγή: THE CONVERSATION.COM