Η ενασχόληση των παιδιών με τα αθλήματα είναι μια ανακουφιστική εξέλιξη σε μια εποχή που η ψηφιακή ενασχόληση τα καθηλώνει, επηρεάζοντας τη σωματική και την ψυχική τους υγεία.
Και τα αθλήματα όμως, στην εποχή της υπερβολής και του στρες των γονέων τα παιδιά τους να ξεχωρίζουν και επιτυγχάνουν σε όλα, μπορούν να αποτελέσουν παγίδα.
Η υπερβολική προπόνηση, η πρόωρη εξειδίκευση σε ένα άθλημα και οι αυξημένες αγωνιστικές απαιτήσεις μπορεί να επιβαρύνουν τη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών.
Το θέμα αυτό ανέλυσε πρόσφατα εκτενώς σε άρθρο του στο The Conversation, o
Με αφορμή έναν αγώνα παιδικού μπέιζμπολ που παρακολούθησε στον οποίο συμμετείχε για πρώτη φορά ο γιος του, εξηγεί πως συνειδητοποίησε πόσο σημαντικό είναι είναι τα παιδιά να απολαμβάνουν τον αθλητισμό χωρίς να αγχώνονται για τις επιδόσεις τους. Και οι γονέις να υποστηρίζουν την αθλητική ανάπτυξη των παιδιών, χωρίς να μετατρέπουν το παιχνίδι σε μια διαρκή διαδικασία προπόνησης και αξιολόγησης.
Όπως επισημαίνει, ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες, προτεραιότητα δεν πρέπει να είναι το πόσο καλά αποδίδει ένα παιδί, αλλά το κατά πόσο χαίρεται τη συμμετοχή του.
Πότε πρέπει οι γονείς να κάνουν ένα βήμα πίσω
Οι γονείς συχνά αισθάνονται ότι πρέπει να εξασφαλίσουν στα παιδιά τους κάθε δυνατή ευκαιρία για να εξελιχθούν αθλητικά. Περισσότερες προπονήσεις, ιδιαίτερα μαθήματα και συμμετοχή σε ανταγωνιστικές ομάδες θεωρούνται συχνά τρόποι για καλύτερες επιδόσεις.
Ωστόσο, η υπερβολική παρέμβαση μπορεί να μετατρέψει μια ευχάριστη δραστηριότητα σε υποχρέωση.
Η δυνατότητα των παιδιών να αποφασίζουν πότε και πόσο θέλουν να προπονηθούν μπορεί να ενισχύσει το κίνητρο και την αυτονομία τους. Έρευνα σε περισσότερους από 9.000 νεαρούς αθλητές έδειξε ότι τα παιδιά εμφανίζουν μεγαλύτερη διάθεση συμμετοχής όταν οι γονείς υποστηρίζουν τη δυνατότητά τους να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με τον αθλητισμό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να απουσιάζουν από τις αποφάσεις. Αντίθετα, όσο αυξάνονται οι προπονητικές και αγωνιστικές απαιτήσεις, χρειάζεται να εξετάζουν μαζί με τα παιδιά το πρόγραμμα, τον χρόνο αποκατάστασης και τις προσδοκίες των προπονητών.
Περισσότερη προπόνηση δεν σημαίνει πάντα καλύτερες επιδόσεις
Η συμμετοχή σε τουρνουά που απαιτούν πολύωρες μετακινήσεις, οι πρόσθετες προπονήσεις και η αναζήτηση ολοένα πιο ανταγωνιστικών ομάδων αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινότητας πολλών οικογενειών.
Ωστόσο, η αύξηση του προπονητικού όγκου δεν εξασφαλίζει αυτομάτως καλύτερη αθλητική ανάπτυξη.
Το σώμα χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της άσκησης. Η ανεπαρκής αποκατάσταση, σε συνδυασμό με την υπερβολική επιβάρυνση, αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμών από υπέρχρηση, ενώ μπορεί να οδηγήσει σε σωματική και ψυχική εξουθένωση.
Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής επισημαίνει τους κινδύνους που συνδέονται με την υπερβολική προπόνηση και την πρόωρη εξειδίκευση σε ένα μόνο άθλημα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην εφηβεία, όταν το σώμα βρίσκεται ακόμη σε φάση ανάπτυξης.
Ποια σημάδια πρέπει να προσέχουν οι γονείς;
-
Επίμονη μυϊκή ή αρθρική ενόχληση και πόνος.
-
Ασυνήθιστη κόπωση και μειωμένη ενεργητικότητα.
-
Διαταραχές στον ύπνο.
-
Πτώση της αθλητικής απόδοσης.
-
Απώλεια ενδιαφέροντος για το άθλημα.
-
Αυξημένη ευερεθιστότητα ή άγχος πριν από την προπόνηση.
Τα συμπτώματα αυτά δεν πρέπει να αγνοούνται. Ο επίμονος ή επιδεινούμενος πόνος χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, ενώ η συζήτηση με το παιδί και τον προπονητή μπορεί να βοηθήσει στην προσαρμογή του προγράμματος.
Εξίσου σημαντική είναι η ενασχόληση με διαφορετικές σωματικές δραστηριότητες. Το τρέξιμο, η αναρρίχηση, τα άλματα και τα διαφορετικά αθλήματα συμβάλλουν στην ανάπτυξη του συντονισμού, της ισορροπίας και ενός ευρύτερου κινητικού ρεπερτορίου.
Η ποικιλία στην άσκηση βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν διαφορετικές δεξιότητες, χωρίς να περιορίζονται από μικρή ηλικία στις απαιτήσεις ενός μόνο αθλήματος.
Η αξιολόγηση του αγώνα δεν χρειάζεται να συνεχίζεται στο αυτοκίνητο
Για τους επαγγελματίες αθλητές, η αξιολόγηση της απόδοσης μετά από κάθε αγώνα αποτελεί συνηθισμένη πρακτική. Στα παιδιά, όμως, η συνεχής ανάλυση των λαθών και οι παρατηρήσεις των γονέων μπορεί να δημιουργήσουν πρόσθετη πίεση.
Η επιστροφή στο σπίτι μετά τον αγώνα δεν χρειάζεται να μετατρέπεται σε μια δεύτερη προπονητική συνεδρία.
Ερευνητές που κατέγραψαν τις συζητήσεις γονέων και παιδιών κατά τη διαδρομή με το αυτοκίνητο μετά από αθλητικές διοργανώσεις διαπίστωσαν ότι μεγάλο μέρος της διαδρομής περνούσε στη σιωπή και ότι το θέμα του αθλητισμού αναφερόταν σχετικά σπάνια.
Παρατήρησαν επίσης περιπτώσεις κατά τις οποίες οι γονείς διέκοπταν τα παιδιά ή έσπευδαν να τους δώσουν συμβουλές και να σχολιάσουν την απόδοσή τους, πριν εκείνα προλάβουν να εκφραστούν.
Τα ευρήματα δεν αναδεικνύουν έναν μοναδικό σωστό τρόπο διαχείρισης της επιστροφής από έναν αγώνα, αναδεικνύουν, ωστόσο, την ανάγκη οι γονείς να αναρωτιούνται αν τα παιδιά τους επιθυμούν πραγματικά να ακούσουν σχόλια και παρατηρήσεις.
Κανείς γονιός δεν μπορεί να γνωρίζει από νωρίς αν το παιδί του θα ασχοληθεί με τον αγωνιστικό αθλητισμό, αν θα επιλέξει να αθλείται ερασιτεχνικά ή αν στο μέλλον θα ανακαλύψει ενδιαφέροντα έξω από τον οργανωμένο αθλητισμό.
"Προσωπικά, προτιμώ να αφήσω αυτό το ενδεχόμενο ανοιχτό για τα παιδιά μου. Ως πατέρας, με ενδιαφέρει πολύ περισσότερο να θέλουν να επιστρέψουν στο γήπεδο την επόμενη εβδομάδα παρά το πόσο καλά έπαιξαν σήμερα.", καταλήγει ο ειδικός.
