Ο γυμνισμός, όταν δεν συνδέεται με τη σεξουαλικότητα, μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αποκτήσουν πιο θετική εικόνα για το σώμα τους, σύμφωνα με έρευνες που εξετάζουν τη σχέση του με την αυτοεκτίμηση και την αποδοχή του σώματος.

Για ανθρώπους που έχουν μάθει να βλέπουν το σώμα τους μέσα από το πρίσμα της σύγκρισης, των προτύπων ομορφιάς και των «ατελειών», η επαφή με πραγματικά σώματα – σε όλες τις μορφές και τα μεγέθη – μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά.

Τι είναι ο γυμνισμός

Ο Kerem Soylemez, επίκουρος καθηγητής Ψυχολογίας στο Regent's University London, περιγράφει τον γυμνισμό ως «την πρακτική της κοινωνικής γυμνότητας χωρίς προσδοκία ή παρουσία σεξουαλικής διέγερσης».

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς ο γυμνισμός συχνά συγχέεται με τη σεξουαλικότητα. Στην πραγματικότητα, ο οργανωμένος γυμνισμός βασίζεται στην κοινωνική επαφή, την αποδοχή του σώματος και, σε πολλές περιπτώσεις, τη σύνδεση με τη φύση.

Τι δείχνουν οι έρευνες

Η σχέση μεταξύ γυμνισμού και εικόνας σώματος δεν έχει μελετηθεί εκτενώς, ωστόσο τα πρώτα ερευνητικά δεδομένα είναι ενθαρρυντικά.

Μελέτη στην οποία συμμετείχαν 849 άνθρωποι διαπίστωσε ότι όσοι συμμετείχαν σε δραστηριότητες γυμνισμού ανέφεραν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή, η οποία συνδεόταν με πιο θετική εικόνα σώματος και υψηλότερη αυτοεκτίμηση. Η επαφή με γυμνά σώματα άλλων ανθρώπων φάνηκε επίσης να αποτελεί σημαντικό παράγοντα για μια πιο θετική εικόνα σώματος.

Σε άλλη, μικρότερη μελέτη, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, μία με ρούχα και μία χωρίς. Όσοι συμμετείχαν στη δεύτερη ομάδα ανέφεραν μεγαλύτερη εκτίμηση για το σώμα τους. Η επίδραση αυτή συνδεόταν με τη μείωση του άγχους ότι το σώμα τους κρίνεται από τους άλλους.

Η δύναμη της σύγκρισης

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ένας από τους πιθανούς μηχανισμούς είναι η έκθεση στην πραγματική ποικιλία των ανθρώπινων σωμάτων.

«Δεν είναι μόνο θέμα να σε αποδέχονται οι άλλοι, αλλά να μάθεις να αποδέχεσαι τον εαυτό σου», λέει ο Soylemez.

Η Marina Rachitskiy, ανώτερη λέκτορας Ψυχολογίας στο University of Roehampton στο Λονδίνο, επισημαίνει ότι η κοινωνία διαμορφώνει διαρκώς την αντίληψή μας για το τι θεωρείται «φυσιολογικό».

«Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το περιβάλλον μας μάς πιέζουν να συμμορφωθούμε με αυτή την ιδέα του φυσιολογικού, η οποία δεν είναι απαραίτητα ο μέσος όρος», σημειώνει.

Η ίδια προσθέτει: «Η έκθεση σε μέσα , συνηθισμένα σώματα, σε συνηθισμένους ανθρώπους, σε κάνει να αναπροσαρμόζεις την αντίληψή σου για το τι είναι φυσιολογικό, τι είναι αποδεκτό και τι είναι όμορφο».

Τα social media έχουν συνδεθεί σε πλήθος ερευνών με την επιδείνωση της εικόνας σώματος, καθώς προβάλλουν συχνά εξιδανικευμένα πρότυπα εμφάνισης. Τα φίλτρα ομορφιάς, αλλά και η δυνατότητα δημιουργίας ή τροποποίησης εικόνων μέσω τεχνητής νοημοσύνης, μπορούν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη σύγκριση με μη ρεαλιστικά πρότυπα.

«Το σώμα μου είναι ο λόγος που ξυπνάω κάθε πρωί»

Η Martha Vickery περιγράφει τον γυμνισμό ως τον «καταλύτη» που άλλαξε τη σχέση της με το σώμα της.

«Πήγα εκεί και συνειδητοποίησα ότι, παρά το γεγονός ότι το σώμα μου ήταν πιο γεμάτο από όσο ήθελα ή από όσο η κοινωνία έλεγε ότι θα έπρεπε να είναι, αυτό δεν είχε σημασία», λέει.

Ο γυμνισμός τη βοήθησε να αντιμετωπίζει το σώμα της ως κάτι ουδέτερο, χωρίς να το επικρίνει διαρκώς.

«Συνειδητοποίησα ότι το σώμα μου είναι ο λόγος που μπορώ να ξυπνάω κάθε πρωί, να αγκαλιάζω τους φίλους μου, να πίνω καφέ και να νιώθω τον ήλιο στο δέρμα μου», αναφέρει.

Η προκατάληψη γύρω από τον γυμνισμό

Παρά τα οφέλη που αναφέρουν πολλοί γυμνιστές, ο γυμνισμός εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται συχνά με προκατάληψη. Ο Soylemez επισημαίνει ότι για χρόνια θεωρούνταν αμφιλεγόμενη πρακτική, κυρίως λόγω της λανθασμένης σύνδεσής του με τη σεξουαλική συμπεριφορά.

Το στίγμα έχει σε μεγάλο βαθμό τις ρίζες του σε πολιτισμικές, θρησκευτικές και ηθικές αντιλήψεις.

Τα μέχρι σήμερα ερευνητικά δεδομένα έχουν εντοπίσει ελάχιστες αρνητικές επιπτώσεις του γυμνισμού σε ενήλικες ή παιδιά, αν και οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα χρειάζονται περαιτέρω μελέτη.

Η Rachitskiy σημειώνει ότι οι αρνητικές εμπειρίες που καταγράφονται σε σχετικές έρευνες συχνά δεν οφείλονται στον ίδιο τον γυμνισμό, αλλά στην «πίεση της ντροπής» που μπορεί να συνοδεύει την έκθεση του σώματος.

Παράλληλα, οι οργανωμένες εκδηλώσεις γυμνιστών διαθέτουν κανόνες και μέτρα προστασίας, αν και οι οργανώσεις δεν μπορούν να ελέγξουν ποιοι επισκέπτονται δημόσιους χώρους όπου επιτρέπεται ο γυμνισμός, όπως ορισμένες παραλίες.

Δεν είναι μόνο η απουσία ρούχων

Ο γυμνισμός δεν αφορά αποκλειστικά την αφαίρεση των ρούχων. Για αρκετούς ανθρώπους έχει να κάνει περισσότερο με την κοινότητα, τη φύση και την αίσθηση ελευθερίας.

Ανάλογα οφέλη στην εικόνα σώματος έχουν μελετηθεί και σε άλλες δραστηριότητες που φέρνουν τους ανθρώπους σε επαφή με γυμνά σώματα, όπως η ζωγραφική γυμνών μοντέλων.

Ο Terry Lane, μέλος της επιτροπής της οργάνωσης British Nudism, λέει ότι πολλοί άνθρωποι αισθάνονται αμήχανα όταν πηγαίνουν για πρώτη φορά σε μια εκδήλωση γυμνιστών. Ωστόσο, όπως σημειώνει, «μετά από περίπου 10 λεπτά, μπορείς να δεις ότι χαλαρώνουν». Το ίδιο είχε συμβεί και στον ίδιο στην πρώτη του εκδήλωση, καθώς μέχρι τότε είχε επισκεφθεί μόνο παραλίες γυμνιστών.

Ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του «πετσί και κόκκαλο» όταν ήταν νεότερος. Όταν όμως πήρε βάρος στα 30 του, άρχισε να αισθάνεται άβολα με την κοιλιά του. Ο γυμνισμός τον βοήθησε να επανεξετάσει τις αρνητικές σκέψεις που είχε για το σώμα του και να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.

«Είναι ένας τρόπος να ανακαλύψεις ποιος είσαι», λέει.

«Δεν κρύβεσαι πίσω από ετικέτες ή ρούχα. Όταν ξεγυμνώνεσαι πραγματικά, είναι στην πραγματικότητα απελευθερωτικό… σκέφτεσαι, “αυτός είμαι”».

Πηγή: BBC Health