Η οστεοαρθρίτιδα είναι η συχνότερη μορφή αρθρίτιδας και προκαλεί πόνο και δυσκαμψία στις αρθρώσεις. Μπορεί να προσβάλει οποιαδήποτε άρθρωση, όταν ο χόνδρος που προστατεύει τα άκρα των οστών φθείρεται ή καταστρέφεται.
Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν εγκεκριμένα φάρμακα που να επιβραδύνουν ή να σταματούν την υποκείμενη εξέλιξη της νόσου. Ωστόσο, μια νέα μελέτη αναδεικνύει μια απρόσμενη πιθανή θεραπευτική προσέγγιση: τη χρήση ενός αντιπηκτικού φαρμάκου.
Μια απρόσμενη ανακάλυψη
Ερευνητές με επικεφαλής τον Chuan-ju Liu, από το Τμήμα Ορθοπεδικής και Αποκατάστασης της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Yale, εξέτασαν μια βάση δεδομένων με σχεδόν 1.000 εγκεκριμένα φάρμακα, αναζητώντας ουσίες που θα μπορούσαν να καταστείλουν τα φλεγμονώδη σήματα τα οποία εμπλέκονται στην οστεοαρθρίτιδα.
Η φλεγμονή αποτελεί φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού σε έναν τραυματισμό. Ωστόσο, όταν παραμένει σε χαμηλά επίπεδα αλλά για μεγάλο χρονικό διάστημα στις αρθρώσεις, μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή καταστροφή του χόνδρου.
Από τα 980 φάρμακα που εξετάστηκαν, τρία ξεχώρισαν επειδή μπορούσαν να καταστείλουν δύο βασικά φλεγμονώδη σήματα που σχετίζονται με τη νόσο. Περαιτέρω δοκιμές οδήγησαν στην επιλογή ενός φαρμάκου: της δαβιγατράνης (dabigatran), ενός αντιπηκτικού που χρησιμοποιείται για την πρόληψη θρομβώσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Για να αξιολογήσουν την επίδρασή της στις αρθρώσεις, οι επιστήμονες χορήγησαν τη δαβιγατράνη σε ποντίκια και μακάκους στους οποίους είχε προκληθεί οστεοαρθρίτιδα μέσω χειρουργικής επέμβασης. Στα ποντίκια το φάρμακο εγχύθηκε απευθείας στις προσβεβλημένες αρθρώσεις, ενώ στους μακάκους χορηγήθηκε από το στόμα.
Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Science Translational Medicine, ήταν ενθαρρυντικά.
Στα ποντίκια, η δαβιγατράνη περιόρισε τη βλάβη του χόνδρου και τα σημάδια φλεγμονής στις αρθρώσεις. Τα ζώα εμφάνισαν επίσης λιγότερες συμπεριφορές που συνδέονται με τον πόνο και μπορούσαν να κινούνται με μεγαλύτερη ευκολία.
Στους μακάκους, το φάρμακο συνέβαλε στη διατήρηση του χόνδρου και βελτίωσε την ικανότητά τους να περπατούν. Παράλληλα, παρατηρήθηκε μικρότερη παθολογική σκλήρυνση του οστού που βρίσκεται κάτω από τον χόνδρο.
Πώς εξηγούνται τα αποτελέσματα
Για να κατανοήσουν πώς ένα αντιπηκτικό μπορούσε να επιφέρει αυτές τις επιδράσεις, οι ερευνητές εξέτασαν τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η δαβιγατράνη επηρεάζει τη φλεγμονή.
Διαπίστωσαν ότι το φάρμακο δρα σε μια πρωτεΐνη που ονομάζεται BIG2 και συμβάλλει στη ρύθμιση της μετακίνησης υποδοχέων στην επιφάνεια των κυττάρων. Οι υποδοχείς αυτοί λαμβάνουν χημικά σήματα που μπορούν να ενεργοποιήσουν τη φλεγμονή.
Ειδικότερα, η δαβιγατράνη επηρέασε δύο υποδοχείς, τους TNFR1 και IL-1R1, με διαφορετικούς τρόπους: ενίσχυσε την απελευθέρωση του πρώτου από τα κύτταρα και προώθησε τη διάσπαση του δεύτερου. Με αυτόν τον τρόπο, τα κύτταρα έγιναν λιγότερο ευαίσθητα στα αντίστοιχα φλεγμονώδη σήματα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πρόκειται για έναν μηχανισμό που δεν είχε αναγνωριστεί έως σήμερα και θα μπορούσε να προσφέρει μια νέα προσέγγιση στον περιορισμό της φλεγμονής.
Ωστόσο, τα ευρήματα βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Η θεραπεία δεν έχει δοκιμαστεί σε ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα, ενώ η χρήση της δαβιγατράνης συνοδεύεται από τον κίνδυνο αιμορραγίας.
Πριν εξεταστεί η πιθανή εφαρμογή της στην κλινική πράξη, απαιτούνται εκτενείς μελέτες ασφάλειας, οι οποίες θα αξιολογήσουν μεταξύ άλλων τον κίνδυνο λοιμώξεων και αιμορραγίας, καθώς και τη μακροχρόνια ανεκτικότητα του φαρμάκου.
Πηγή: Medical Xpress
