Όταν ζείτε με έναν σύντροφο, δεν μοιράζεστε μόνο το ίδιο σπίτι, τον ίδιο τρόπο ζωής και κοινά ενδιαφέροντα. Μοιράζεστε επίσης κάτι λιγότερο ορατό αλλά εξίσου σημαντικό: τους μικροοργανισμούς που κατοικούν πάνω και μέσα στο σώμα σας.

Αυτή η κοινότητα μικροοργανισμών —που αποτελείται κυρίως από βακτήρια, ιούς και μύκητες— είναι γνωστή ως ανθρώπινο μικροβίωμα. Τα μικροβιώματα που βρίσκονται σε διάφορα σημεία του σώματος παίζουν καθοριστικό ρόλο στη συνολική υγεία.

Από τη γέννηση, το μικροβίωμά μας διαμορφώνεται μέσα από την επαφή με τη μητέρα μας, η οποία μας μεταφέρει μικροοργανισμούς που συμβάλλουν στην ανάπτυξη του ανοσοποιητικού και του πεπτικού μας συστήματος. Στη συνέχεια, οι κοινωνικές μας επαφές —και ιδιαίτερα η συγκατοίκηση— συνεχίζουν να επηρεάζουν αυτό το ευαίσθητο οικοσύστημα.

Μικροβίωμα του εντέρου

Η διατροφή και ο τρόπος ζωής αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν το μικροβίωμα του εντέρου. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι και η συγκατοίκηση με έναν σύντροφο παίζει σημαντικό ρόλο.

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα ζευγάρια που ζουν μαζί μοιράζονται περίπου το 13% έως 30% των εντερικών τους βακτηρίων — ακόμη και όταν δεν λαμβάνεται υπόψη η κοινή διατροφή. Επιπλέον, τα άτομα που συγκατοικούν εμφανίζουν μεγαλύτερη μικροβιακή ποικιλομορφία σε σχέση με όσους ζουν μόνοι.

Αυτό θεωρείται θετικό, καθώς ένα πιο πλούσιο μικροβίωμα συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο για σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, καρδιαγγειακές παθήσεις και διαταραχές του σακχάρου.

Ωστόσο, δεν είναι όλα τα βακτήρια ωφέλιμα. Ορισμένα είδη, όπως εκείνα της οικογένειας Ruminococcus, μπορεί να έχουν διαφορετικές επιδράσεις ανάλογα με τον οργανισμό — από ευεργετικές έως επιβαρυντικές, όπως συσχέτιση με διαβήτη ή εντερικές διαταραχές. Αυτό αναδεικνύει την πολυπλοκότητα του μικροβιώματος και τη διαφορετική του επίδραση σε κάθε άτομο.

Στοματικό μικροβίωμα

Η ανταλλαγή μικροοργανισμών μέσω του φιλιού είναι ίσως πιο προφανής. Ένα φιλί διάρκειας μόλις 10 δευτερολέπτων μπορεί να μεταφέρει έως και 80 εκατομμύρια βακτήρια.

Όσο πιο συχνή είναι η επαφή, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ομοιότητα στο στοματικό μικροβίωμα. Έρευνες δείχνουν ότι τα ζευγάρια που ζουν μαζί μοιράζονται έως και το 38% των στοματικών μικροοργανισμών τους, σε σύγκριση με μόλις 3% σε ζευγάρια που δεν συγκατοικούν.

Ένα υγιές στοματικό μικροβίωμα προστατεύει από την τερηδόνα και έχει αντιφλεγμονώδη δράση, ενώ ενδέχεται να επηρεάζει και άλλα συστήματα του οργανισμού, όπως το πεπτικό και το νευρικό.

Ωστόσο, ορισμένα βακτήρια που μεταδίδονται μπορεί να είναι δυνητικά επιβλαβή. Για παράδειγμα, βακτήρια του γένους Neisseria μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να σχετίζονται με σοβαρές λοιμώξεις, όπως η μηνιγγίτιδα — αν και άλλα στελέχη του ίδιου γένους μπορεί να έχουν προστατευτική δράση.

Μικροβίωμα του δέρματος

Το μικροβίωμα του δέρματος θεωρείται το πιο μοναδικό για κάθε άνθρωπο, σε σημείο που συχνά αποκαλείται «μικροβιακό αποτύπωμα».

Ωστόσο, η στενή επαφή με τον σύντροφο —αλλά και με κατοικίδια— μπορεί να το επηρεάσει σημαντικά. Έρευνες δείχνουν ότι τα ζευγάρια μοιράζονται:

• περίπου το 35% των βακτηρίων στα πόδια,
• και περίπου το 17,5% στα βλέφαρα.

Ακόμη και χωρίς άμεση επαφή, παράγοντες όπως ο κοινός ύπνος ή οι ίδιες επιφάνειες στο σπίτι συμβάλλουν στη μεταφορά μικροοργανισμών. Οι άνθρωποι, άλλωστε, αφήνουν συνεχώς μικροβιακά ίχνη στο περιβάλλον τους και ταυτόχρονα προσλαμβάνουν νέα.

Μάλιστα, η επίδραση της συγκατοίκησης είναι τόσο έντονη, ώστε επιστήμονες κατάφεραν να προβλέψουν με ακρίβεια έως και το 86% των ζευγαριών που ζουν μαζί, βασιζόμενοι αποκλειστικά στα μικροβιακά τους δείγματα.

Τι σημαίνει αυτό για την υγεία;

Παρότι είναι σαφές ότι οι σύντροφοι μοιράζονται σημαντικό μέρος του μικροβιώματός τους, η συνολική επίδραση αυτής της «ανταλλαγής» στην υγεία δεν έχει ακόμη πλήρως κατανοηθεί.

Σε γενικές γραμμές, η αυξημένη μικροβιακή ποικιλομορφία φαίνεται να είναι ωφέλιμη. Ωστόσο, η μετάδοση συγκεκριμένων μικροοργανισμών μπορεί να έχει τόσο θετικές όσο και αρνητικές συνέπειες.

Η επιστήμη συνεχίζει να μελετά αυτό το πολύπλοκο φαινόμενο, αποκαλύπτοντας σταδιακά πόσο βαθιά συνδεδεμένη είναι η ανθρώπινη υγεία με τις σχέσεις και το περιβάλλον μας.

Πηγή: The Conversation