Ένα σημαντικό βήμα για την πρόληψη του HIV πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ, καθώς ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε μια γενόσημη εκδοχή της λενακαπαβίρης (lenacapavir), του μοναδικού φαρμάκου παγκοσμίως που χορηγείται με ένεση δύο φορές τον χρόνο για την πρόληψη της μόλυνσης από τον ιό HIV.
Η έγκριση ανοίγει τον δρόμο για την ευρύτερη πρόσβαση στο φάρμακο σε 120 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Σύμφωνα με την ανακοίνωση των φαρμακευτικών εταιρειών και των διεθνών οργανισμών που συμμετείχαν στην ανάπτυξή του, το κόστος του γενόσημου σκευάσματος εκτιμάται στα 40 δολάρια ανά άτομο ετησίως, όσο περίπου κοστίζουν σήμερα τα καθημερινά προληπτικά χάπια.
Η ενέσιμη θεραπεία προσφέρει, ωστόσο, ένα σημαντικό πλεονέκτημα: δεν απαιτεί καθημερινή λήψη φαρμάκου. Παράλληλα, σε δύο σημαντικές κλινικές δοκιμές σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης, η λενακαπαβίρη σχεδόν μηδένισε τα νέα περιστατικά HIV.
Όπως εξήγησε η Κάρμεν Πέρεθ Κάσας, υπεύθυνη για θέματα HIV στον διεθνή οργανισμό Unitaid, η καθημερινή τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής αποτελεί πρόκληση, καθώς η προστασία δεν διασφαλίζεται όταν κάποιος παραλείπει τα χάπια του.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 41 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με HIV παγκοσμίως το περασμένο έτος, ενώ καταγράφηκαν 570.000 θάνατοι από παθήσεις που σχετίζονται με τον ιό.
Η Κάρολιν Αμόλε, επικεφαλής του προγράμματος HIV της Clinton Health Access Initiative, εκτιμά ότι η διάθεση ενός προσιτού γενόσημου φαρμάκου θα μπορούσε να συμβάλει στην επέκταση της προληπτικής θεραπείας PrEP σε περίπου 20 εκατομμύρια ανθρώπους που τη χρειάζονται.
Το γενόσημο δεν θα μπορεί να διατεθεί στην αγορά των ΗΠΑ, καθώς η εμπορική εκδοχή του φαρμάκου που παράγεται από την Gilead Sciences, προστατεύεται ακόμη από ενεργά διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Η ετήσια τιμή καταλόγου του στις ΗΠΑ ανέρχεται σε 28.218 δολάρια.
Η έγκριση του FDA έχει τον χαρακτηρισμό «προσωρινή», μια συνήθης διαδικασία για γενόσημα φάρμακα όταν το αρχικό σκεύασμα εξακολουθεί να προστατεύεται από πατέντα.
Το γενόσημο αναπτύχθηκε από την ινδική Dr. Reddy’s Laboratories, σε συνεργασία με τους οργανισμούς Unitaid, Clinton Health Access Initiative και Wits RHI. Η διάθεσή του αναμένεται να ξεκινήσει σε ορισμένες περιοχές μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ανάλογα με τις απαιτούμενες εθνικές εγκρίσεις.
Η απαραίτητη εξέταση πριν από κάθε λήψη
Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης, πονοκέφαλο και ναυτία. Απαραίτητη προϋπόθεση για την έναρξη της θεραπείας, αλλά και για κάθε επόμενη ένεση, είναι ο έλεγχος για HIV, καθώς έχουν καταγραφεί περιπτώσεις ανάπτυξης ανθεκτικότητας στον ιό όταν το φάρμακο χορηγήθηκε σε άτομα με αδιάγνωστη λοίμωξη.
Παρά τη σημαντική αυτή εξέλιξη, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η εξασφάλιση της απαραίτητης χρηματοδότησης και η διανομή του φαρμάκου στα εκατομμύρια των ανθρώπων που το χρειάζονται.
Πηγή: Independent
