To 50% όσων ακολουθούν την ολική χορτοφαγία, γνωστή ως vegans, στερούνται ζωτικών θρεπτικών συστατικών με κίνδυνο να αντιμετωπίσουν προβλήματα όπως η απώλεια μυϊκής μάζας, προειδοποιούν οι ειδικοί.
Η αυστηρή ή ολική χορτοφαγία είναι η ολοκληρωτική αποχή από το κρέας, τα ψάρια, τα μαλάκια, τα γαλακτοκομικά, τα αβγά, καθώς και το μέλι.
Οι ερευνητές, οι οποίοι ανέλυσαν τη διατροφή σχεδόν 200 μακροχρόνια αυστηρά χορτοφάγων στη Νέα Ζηλανδία, διαπίστωσαν ότι περίπου το 50% είχε έλλειψη σε δύο συγκεκριμένα αμινοξέα - τα δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών - που ονομάζονται λυσίνη και λευκίνη.
Αυτά τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά -που βρίσκονται σε αφθονία στις ζωικές πρωτεΐνες, όπως το κρέας και τα αυγά- είναι το κλειδί για την οικοδόμηση και τη διατήρηση των μυών και άλλων σωματικών λειτουργιών, όπως η μετατροπή του λίπους σε ενέργεια.
Είναι ανησυχητικό ότι οι ελλείψεις αυτές εμφανίστηκαν παρά το γεγονός ότι η πλειονότητα των συμμετεχόντων χορτοφάγων, τρεις στους τέσσερις, ακολουθούσαν πιστά τις συνιστώμενες οδηγίες για τη διαιτητική πρόσληψη φυτικών πρωτεϊνών από τους επικεφαλής της υγείας.
Οι επιστήμονες, από το Πανεπιστήμιο Massey, δήλωσαν ότι ενώ οι χορτοφάγοι έτρωγαν θεωρητικά αρκετές πρωτεΐνες, ο οργανισμός τους δεν αφομοίωνε επαρκείς ποσότητες λυσίνης και λευκίνης.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μόνο ένα περιορισμένο κλάσμα των ήδη χαμηλότερων επιπέδων αυτών των αμινοξέων που βρίσκονται στις φυτικές τροφές απορροφούνταν πραγματικά από τον οργανισμό, ενώ το υπόλοιπο απλώς αποβαλλόταν.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Patricia Soh δήλωσε ότι τα αποτελέσματα έδειξαν μερικούς από τους πιθανούς κινδύνους της χορτοφαγίας.
'Η αυστηρή χορτοφαγική δίαιτα είναι η πιο περιοριστική μορφή φυτικής διατροφής, καθώς βασίζεται εξ ολοκλήρου σε φυτικές πηγές για όλα τα θρεπτικά συστατικά', δήλωσε η ίδια.
Οι παρατεταμένες ελλείψεις αυτών των βασικών θρεπτικών συστατικών μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τις λειτουργίες του σώματος, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης της μυϊκής μάζας. Πρόσθεσε ότι οι κίνδυνοι αυτοί θα ήταν αυξημένοι μεταξύ των ευάλωτων vegans, όπως οι ηλικιωμένοι.
Ενώ οι φυτικές τροφές, όπως τα φασόλια, τα μπιζέλια καθώς και οι ξηροί καρποί και οι σπόροι, περιέχουν λυσίνη και λευκίνη, αυτό γίνεται σε χαμηλότερα επίπεδα από την αντίστοιχη ποσότητα ζωικής πρωτεΐνης.
Η Soh, δήλωσε ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα σχετικά με το πώς μπορεί να ενισχυθεί η πρόσληψη λυσίνης και λευκίνης μεταξύ των vegans.
'Η συμπερίληψη οσπρίων, ξηρών καρπών και σπόρων είναι πολύτιμη για τη στήριξη της συνολικής πρόσληψης πρωτεϊνών και την αύξηση των ποσοτήτων λυσίνης και λευκίνης σε μια vegan διατροφή', είπε.
Τα αδύναμα σημεία της μελέτης
Ωστόσο, άλλοι ειδικοί δήλωσαν ότι πρέπει να ληφθούν υπόψιν κάποια κενά σε αυτή τη μελέτη.
Ο καθηγητής Tom Sanders, ειδικός στη διατροφή και τη διαιτολογία στο King's College του Λονδίνου, δήλωσε ότι ορισμένα ζητήματα περιλαμβάνουν το γεγονός ότι στην ανάλυση δεν συμπεριλήφθηκε ομάδα παμφάγων για σύγκριση.
Τόνισε ότι ένας άλλος περιορισμός ήταν ότι η μελέτη δεν εξέτασε τον ρόλο των βακτηρίων στο έντερο που μπορούν να βοηθήσουν στην παραγωγή λυσίνης.
Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PLOS One, οι ερευνητές ανέλυσαν τα ημερολόγια διατροφής που κρατούσαν 193 μακροχρόνια αυστηρά χορτοφάγοι επί τέσσερις ημέρες.
Στη συνέχεια, πήραν τα τρόφιμα και τα ποτά που καταγράφηκαν και χρησιμοποίησαν μοντέλα για να υπολογίσουν πόσα αμινοξέα καταναλώθηκαν και στη συνέχεια πόσα θα εξαχθούν και θα χαθούν μέσω της πέψης.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το 80% των ανδρών και το 73% των γυναικών έπαιρναν αρκετή συνολική πρωτεΐνη από τη διατροφή τους.
Ωστόσο, όταν συνυπολογίστηκε η πέψη, το ποσοστό που έπαιρνε συγκεκριμένα αρκετή λυσίνη και λευκίνη έπεσε περίπου στο μισό.
Οι συγγραφείς όρισαν ένα επίπεδο 59mg λευκίνης και 45mg ανά γραμμάριο πρωτεΐνης που καταναλώνεται με βάση τις διατροφικές συστάσεις της Αμερικής και της Νέας Ζηλανδίας.
Οι μελέτες που περιλαμβάνουν ημερολόγια διατροφής αντιμετωπίζουν περιορισμούς, επειδή βασίζονται στο ότι οι άνθρωποι αναφέρουν σωστά τι έχουν φάει και σε ποιες ποσότητες.
Τέτοια ημερολόγια τροφίμων μπορεί επίσης να αποτελούν ένα στιγμιότυπο στο χρόνο και μπορεί να μην αντικατοπτρίζουν απαραίτητα την κανονική διατροφή ενός συμμετέχοντα.
Πιθανές άλλες ελλείψεις λόγω της vegan διατροφής
Οι διατροφολόγοι έχουν προειδοποιήσει στο παρελθόν ότι η αυστηρή χορτοφαγία μπορεί να έχει μια σειρά από συνέπειες για την υγεία.
Αυτές περιλαμβάνουν την έλλειψη βιταμίνης Β12, η οποία βρίσκεται στο γάλα και τα αυγά, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε κόπωση ή κούραση και να επηρεάσει αρνητικά την ψυχική σας υγεία.
Η βιταμίνη D είναι ένα άλλο θρεπτικό συστατικό που βρίσκεται κυρίως σε ζωικά προϊόντα, όπως τα λιπαρά ψάρια, στο οποίο μπορεί να έχουν έλλειψη όσοι κάνουν vegan διατροφή.
Η έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα με την ανάπτυξη των οστών και να προκαλέσει πόνο.
Η έλλειψη σιδήρου, που βρίσκεται στο κόκκινο κρέας και το συκώτι, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αναιμία, προκαλώντας στους ανθρώπους να αισθάνονται κουρασμένοι και να έχουν ταχυπαλμία.
Το ιώδιο, που βρίσκεται κυρίως στα θαλασσινά, είναι ένα άλλο θρεπτικό συστατικό που είναι γνωστό ότι λείπει από τις χορτοφαγικές δίαιτες και είναι σημαντικό για τη διατήρηση ενός υγιούς μεταβολισμού.
