Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι ορισμένα συμπληρώματα διατροφής που διαφημίζονται ως λύση για την ανακούφιση από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης δεν περιέχουν βασικά θρεπτικά συστατικά, ενώ παρουσιάζουν «τεράστιες διαφορές» στις ποσότητες βιταμινών και μετάλλων που περιέχουν.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μακροχρόνια λήψη ορισμένων από αυτά θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το φαινόμενο αναπτύσσεται όπως ο Πυρετός του Χρυσού στις ΗΠΑ τον 19ο αιώνα. Τότε, οι μετανάστες απ' όλο τον κόσμο πλούτιζαν βρίσκοντας κοιτάσματα χρυσού. Τώρα όλο και περισσότεροι παράγοντες του ευρύτερου χώρου της υγείας και του wellness προσπαθούν να πλουτίσουν χτυπώντας τη φλέβα χρυσού του αυξημένου ενδιαφέροντος των γυναικών με εμμηνόπαυση να βρουν λύσεις για την έλλειψη ενέργειας αλλά και τις άλλες δυσάρεστες εκδηλώσεις αυτής της σημαντικής αλλαγής της ορμονικής τους λειτουργίας.

Παράλληλα, προειδοποιούν ότι οι influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που προωθούν προϊόντα χωρίς να υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν τους σχετικούς ισχυρισμούς ενδέχεται να συμβάλλουν στη διάδοση παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ακόμη ότι πολλά από τα δραστικά συστατικά που περιέχονται στα ειδικά για την εμμηνόπαυση συμπληρώματα υπάρχουν επίσης σε φυτικά σκευάσματα και σε κοινά πολυβιταμινούχα συμπληρώματα, τα οποία συνήθως είναι οικονομικότερα.

Η καθηγήτρια Joyce Harper, από το EGA Institute for Women’s Health του University College London (UCL), δήλωσε: «Η εμμηνόπαυση μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή.

«Η αγορά συμπληρωμάτων για την εμμηνόπαυση αναπτύσσεται με ταχύ ρυθμό, παρά τα περιορισμένα επιστημονικά στοιχεία που δείχνουν ότι πολλά από αυτά τα προϊόντα βελτιώνουν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.

«Ο “Πυρετός” των συμπληρωμάτων για την εμμηνόπαυση συνεχίζεται, καθώς οι εταιρείες αντιλαμβάνονται ότι οι γυναίκες μέσης ηλικίας αποτελούν μια σημαντική καταναλωτική αγορά για προϊόντα, όπως τα συμπληρώματα διατροφής.

«Ορισμένοι influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προωθούν αυτά τα προϊόντα ως αποτελεσματικές λύσεις, παρά το γεγονός ότι πολλοί από τους σχετικούς ισχυρισμούς δεν υποστηρίζονται από επιστημονικά δεδομένα.

«Αυτό μπορεί να συμβάλλει στη διάδοση παραπληροφόρησης και να ενισχύει μια ταχύτατα αναπτυσσόμενη αγορά συμπληρωμάτων για την εμμηνόπαυση, οδηγώντας ορισμένες γυναίκες να δαπανούν σημαντικά ποσά, με την ελπίδα ότι θα βελτιώσουν τα συμπτώματά τους και τη συνολική τους ευεξία.

«Μέχρι σήμερα, υπάρχουν περιορισμένες έρευνες που να τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητα πολλών συμπληρωμάτων ειδικά σχεδιασμένων για την εμμηνόπαυση».

Η εμμηνόπαυση είναι η περίοδος κατά την οποία η έμμηνος ρύση σταματά, καθώς μειώνονται τα επίπεδα των ορμονών. Συνήθως εμφανίζεται μεταξύ των 45 και 55 ετών. Εκτιμάται ότι σήμερα περίπου 13 εκατομμύρια γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται στην περιεμμηνόπαυση ή την εμμηνόπαυση.

Κατά την εμμηνόπαυση, περίπου 8 στις 10 γυναίκες εμφανίζουν συμπτώματα, όπως άγχος, μεταβολές στη διάθεση, «θολούρα» στη σκέψη (brain fog), εξάψεις και ακανόνιστη περίοδο.

Παρότι η ορμονική θεραπεία αποτελεί την κύρια θεραπευτική επιλογή για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, πολλές γυναίκες επιλέγουν παράλληλα να χρησιμοποιούν συμπληρώματα διατροφής με στόχο τη διαχείρισή τους.

201 διαφορετικά συμπληρώματα στην αγορά

Στο πλαίσιο της ανασκόπησής τους, οι ερευνητές ανέλυσαν τα συστατικά, τις δοσολογίες και το κόστος των συμπληρωμάτων για την εμμηνόπαυση που κυκλοφορούν στο Ηνωμένο Βασίλειο, εξετάζοντας προϊόντα από εννέα μεγάλες αλυσίδες λιανικής και διαδικτυακά καταστήματα.

Συνολικά, εντόπισαν 201 διαφορετικά προϊόντα που ήταν διαθέσιμα προς αγορά. Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι κανένα μεμονωμένο συστατικό – ούτε καν κάποια συγκεκριμένη κατηγορία συστατικών – δεν περιλαμβανόταν σε όλα τα προϊόντα.

Αντίθετα, τα περισσότερα συμπληρώματα περιείχαν βότανα (80%), βιταμίνες (77%) ή φυτοοιστρογόνα (74%), όπως το κόκκινο τριφύλλι και παράγωγα της σόγιας.

Η βιταμίνη Β6 ήταν η συχνότερα χρησιμοποιούμενη βιταμίνη, ενώ το κόκκινο τριφύλλι και το φασκόμηλο ήταν τα συχνότερα φυτικά συστατικά.

Έλλειψη βιταμίνης D και ασβεστίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα μισά από τα συμπληρώματα που εξετάστηκαν δεν περιείχαν βιταμίνη D, ενώ μόλις το 23,9% περιείχε ασβέστιο.

Και τα δύο θρεπτικά συστατικά επισημαίνονται στις κατευθυντήριες οδηγίες της British Menopause Society και της International Menopause Society ως σημαντικά για τη διατήρηση της υγείας των οστών και την πρόληψη της οστεοπόρωσης μετά την εμμηνόπαυση.

Η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Poppy Sullivan, από το UCL EGA Institute for Women’s Health και το Queen Mary University of London, δήλωσε:

«Τα συμπληρώματα για την εμμηνόπαυση περιέχουν μια μεγάλη ποικιλία δραστικών και ανενεργών συστατικών, η πλειονότητα των οποίων δεν συστήνεται ειδικά από κάποια από τις σημαντικότερες επιστημονικές εταιρείες για την εμμηνόπαυση.

«Η τεράστια διαφορά στις δόσεις βιταμινών και μετάλλων αποτελεί επίσης λόγο ανησυχίας. Ορισμένα θρεπτικά συστατικά μπορεί να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες όταν καταναλώνονται σε υπερβολικές ποσότητες για μεγάλο χρονικό διάστημα.

«Για παράδειγμα, η υπερβολική πρόσληψη βιταμίνης D μπορεί θεωρητικά να οδηγήσει σε αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως έμετο και σύγχυση.

«Επιπλέον, ορισμένα φυτικά συστατικά που περιέχονται σε συγκεκριμένα συμπληρώματα ενδέχεται επίσης να ενέχουν κινδύνους. Ειδικότερα, η Cimicifuga racemosa έχει συσχετιστεί με πιθανό κίνδυνο ηπατικής τοξικότητας».

Μεγάλη διακύμανση κόστους

Σημαντικές ήταν και οι διαφορές στο κόστος των προϊόντων. Οι τιμές κυμαίνονταν από 1,50 έως 95 λίρες τον μήνα.

Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι ακόμη και για τα ακριβότερα προϊόντα υπάρχουν περιορισμένα επιστημονικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητά τους.

Η Dr Anne-Marie Boylan, από το University of Oxford, δήλωσε:

«Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία του να έχουν οι γυναίκες πρόσβαση σε πληροφορίες που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα όταν εξετάζουν το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσουν συμπληρώματα για την εμμηνόπαυση.

«Η British Menopause Society υπογραμμίζει τη σημασία μιας υγιεινής διατροφής και της τακτικής σωματικής δραστηριότητας. Για ορισμένες γυναίκες, μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να προσφέρει πολλές από τις βιταμίνες και τα μέταλλα που περιέχονται στα συμπληρώματα για την εμμηνόπαυση.

«Πολλά συστατικά των συμπληρωμάτων για την εμμηνόπαυση διατίθενται επίσης σε κοινά πολυβιταμινούχα ή φυτικά σκευάσματα που δεν προωθούνται ειδικά ως προϊόντα για την εμμηνόπαυση και συχνά αποτελούν οικονομικότερες εναλλακτικές.

«Για τα συμπτώματα που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, η καλύτερη επιλογή παραμένει η αναζήτηση ιατρικής συμβουλής, αν και ορισμένες γυναίκες διστάζουν να απευθυνθούν σε επαγγελματίες υγείας, καθώς φοβούνται ότι δεν θα ληφθούν σοβαρά υπόψη».

Οι ερευνητές ζητούν περισσότερες μελέτες

Μετά τα ευρήματα, οι ερευνητές ζητούν να πραγματοποιηθούν περισσότερες και υψηλής ποιότητας μελέτες για τα συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται στην εμμηνόπαυση, συμπεριλαμβανομένων κλινικών δοκιμών.

Στόχος είναι να προσδιοριστεί ποια συστατικά είναι πραγματικά αποτελεσματικά και ποια είναι ασφαλή για τις γυναίκες που τα χρησιμοποιούν.

Παράλληλα, εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα της μελέτης μπορούν να βοηθήσουν τους επαγγελματίες υγείας να έχουν καλύτερη εικόνα για τη μεγάλη ποικιλία που παρουσιάζουν οι συνθέσεις των συγκεκριμένων συμπληρωμάτων.

Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούν να συζητούν με τις γυναίκες που εξετάζουν τη χρήση τους τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, δίνοντας έμφαση σε εκείνες που υποστηρίζονται από επιστημονικά δεδομένα.