Οι άνθρωποι με καρκίνο του πνεύμονα φαίνεται να έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίζουν μικροπλαστικά στους πνεύμονές τους, αλλά και μεγαλύτερη ποσότητα αυτών των μικροσκοπικών σωματιδίων, σύμφωνα με νέα έρευνα που θα παρουσιαστεί στο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (European Respiratory Society – ERS) στη Βαρκελώνη.

Τα ευρήματα προσθέτουν νέα στοιχεία στις ενδείξεις ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να εισέρχονται στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω του αέρα που αναπνέουμε, ενώ παράλληλα εγείρουν ερωτήματα σχετικά με πιθανή σύνδεσή τους με παθήσεις των πνευμόνων.

Η έρευνα θα παρουσιαστεί από τον Δρ.Ηλίας Δημέας, από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Δουβλίνου στην Ιρλανδία και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στη Λάρισα.

«Τα μικροπλαστικά έχουν γίνει αναπόφευκτο μέρος του περιβάλλοντός μας, ωστόσο γνωρίζουμε ακόμη remarkably λίγα για το τι συμβαίνει όταν εισέρχονται στον ανθρώπινο οργανισμό», αναφέρει ο Δρ. Δημέας

«Δεν γνωρίζουμε ακόμη ποια είναι τα επίπεδα μικροπλαστικών στους πνεύμονες του γενικού πληθυσμού, πόσο διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο ή αν συμβάλλουν στην εμφάνιση κάποιας νόσου. Εφόσον αναπνέουμε καθημερινά αυτά τα σωματίδια, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πού καταλήγουν και αν θα μπορούσαν να συνδέονται με ασθένειες».

Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα

Στη μελέτη συμμετείχαν 100 άνθρωποι που υποβάλλονταν σε βρογχοσκόπηση για τη διερεύνηση συμπτωμάτων από το αναπνευστικό στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Λάρισας.

Η βρογχοσκόπηση είναι μια εξέταση κατά την οποία ένας λεπτός, εύκαμπτος σωλήνας εισάγεται στους αεραγωγούς και επιτρέπει στους γιατρούς να εξετάσουν τους πνεύμονες μέσω κάμερας και, όπου χρειάζεται, να λάβουν δείγματα.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας, κάθε ασθενής έδωσε δείγμα από πλύση των πνευμόνων. Κατά την εξέταση αυτή χρησιμοποιείται φυσιολογικός ορός για την έκπλυση μιας περιοχής του πνεύμονα, με αποτέλεσμα να συλλέγονται κύτταρα και άλλα υλικά.

Στους μισούς από τους συμμετέχοντες ελήφθη, επιπλέον, και ένα μικρό δείγμα πνευμονικού ιστού.

Κάθε δείγμα αναλύθηκε λεπτομερώς για τον εντοπισμό μικροπλαστικών, ενώ σε επιλεγμένα δείγματα εξετάστηκε και το είδος των πλαστικών που περιείχαν.

Από τους 100 συμμετέχοντες, οι 50 διαγνώστηκαν στη συνέχεια με καρκίνο του πνεύμονα, ενώ οι υπόλοιποι 50 δεν είχαν καρκίνο.

Περισσότερα μικροπλαστικά στους ασθενείς με καρκίνο

Συνολικά, οι ερευνητές εντόπισαν 232 σωματίδια μικροπλαστικών σε όλα τα δείγματα.

Στο σύνολο των συμμετεχόντων, το 70% είχε ανιχνεύσιμα μικροπλαστικά σε τουλάχιστον ένα δείγμα, είτε από την πλύση των πνευμόνων είτε από τον πνευμονικό ιστό είτε και από τα δύο.

Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν συνδυαστικά τα δείγματα από την πλύση και τον ιστό κάθε ασθενούς, διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα είχαν περισσότερες πιθανότητες να έχουν ανιχνεύσιμα μικροπλαστικά και παρουσίαζαν μεγαλύτερο συνολικό «φορτίο» μικροπλαστικών σε σύγκριση με όσους δεν είχαν καρκίνο.

Οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα ήταν επίσης πιθανότερο να έχουν ανιχνεύσιμα μικροπλαστικά στα δείγματα από την πλύση των πνευμόνων: 66% έναντι 46% στους ασθενείς χωρίς καρκίνο. Παράλληλα, εμφάνιζαν και μεγαλύτερη ποσότητα μικροπλαστικών.

Δεν κατανέμονται ομοιόμορφα στους πνεύμονες

Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τα δείγματα από την πλύση και τον ιστό των πνευμόνων από τον ίδιο άνθρωπο, παρατήρησαν ένα ενδιαφέρον εύρημα.

Οι ασθενείς που είχαν περισσότερα μικροπλαστικά στο δείγμα της πλύσης των πνευμόνων έτειναν να έχουν λιγότερα στο αντίστοιχο δείγμα ιστού και το αντίστροφο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η παρατήρηση αυτή μπορεί να δείχνει ότι τα μικροπλαστικά δεν κατανέμονται ομοιόμορφα στους πνεύμονες και ότι διαφορετικές περιοχές του οργάνου ενδέχεται να συγκρατούν τα σωματίδια με διαφορετικό τρόπο.

Τα δείγματα από την πλύση συλλέγουν σωματίδια που βρίσκονται στους αεραγωγούς και στους αεροχώρους, ενώ τα δείγματα ιστού μπορούν να καταγράψουν σωματίδια που έχουν ενσωματωθεί μέσα στον ίδιο τον πνευμονικό ιστό.

Ποια μικροπλαστικά εντοπίστηκαν

Η ανάλυση των μικροπλαστικών έδειξε ότι το πολυπροπυλένιο και το πολυαιθυλένιο ήταν τα συχνότερα είδη πλαστικού που εντοπίστηκαν.

Πρόκειται για υλικά που χρησιμοποιούνται ευρέως σε καθημερινά προϊόντα, όπως συσκευασίες, υφάσματα, οικιακά υλικά και διάφορα καταναλωτικά προϊόντα.

Ο Δρ. Δημέας επισημαίνει ότι τα αποτελέσματα δείχνουν πως τα εισπνεόμενα μικροπλαστικά μπορούν να εντοπίζονται στους ανθρώπινους πνεύμονες συχνότερα από όσο ίσως θεωρούσαμε μέχρι σήμερα.

«Τα ευρήματα προσθέτουν στα αυξανόμενα στοιχεία ότι ο περιορισμός της πλαστικής ρύπανσης του περιβάλλοντος μπορεί να έχει οφέλη που ξεπερνούν την προστασία των οικοσυστημάτων και να επεκτείνονται στην ανθρώπινη υγεία», σημειώνει.

Ωστόσο, ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί εντοπίστηκαν περισσότερα μικροπλαστικά στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα.

«Τα μικροπλαστικά θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη φλεγμονή ή σε άλλες βιολογικές διεργασίες που ενδέχεται να σχετίζονται με ασθένειες όπως ο καρκίνος. Είναι όμως επίσης πιθανό οι πνεύμονες που έχουν προσβληθεί από κάποια νόσο να συγκρατούν τα σωματίδια με διαφορετικό τρόπο από τους υγιείς πνεύμονες».

Όπως εξηγεί, το βασικό εύρημα είναι ότι τα μικροπλαστικά εντοπίστηκαν συχνότερα και σε μεγαλύτερες ποσότητες στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, γεγονός που δημιουργεί σημαντικά ερωτήματα για μελλοντική έρευνα.

Οι ερευνητές έχουν ήδη ξεκινήσει εργαστηριακά πειράματα, προκειμένου να κατανοήσουν καλύτερα τα είδη των πλαστικών που εντοπίζονται και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αλληλεπιδρούν με τα κύτταρα των πνευμόνων.

Παράλληλα, ο Δρ. Δημέας και οι συνεργάτες του αναλύουν δείγματα από ασθενείς με χρόνιες παθήσεις των πνευμόνων, προκειμένου να διερευνήσουν εάν τα μικροπλαστικά μπορεί να διαδραματίζουν ρόλο στην ουλοποίηση των πνευμόνων και στην εξέλιξη των παθήσεων.

«Χρειάζεται περισσότερη έρευνα»

Η καθηγήτρια Barbara Hoffmann, πρόεδρος του Advocacy Council της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Ντίσελντορφ στη Γερμανία, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, επισημαίνει ότι ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί τον συχνότερο τύπο καρκίνου παγκοσμίως.

Υπολογίζεται ότι καταγράφονται περίπου 2,5 εκατομμύρια περιστατικά και 1,8 εκατομμύρια θάνατοι από καρκίνο του πνεύμονα κάθε χρόνο. Το κάπνισμα παραμένει με διαφορά η σημαντικότερη αιτία καρκίνου του πνεύμονα. Παράλληλα, είναι πλέον γνωστό ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορεί επίσης να προκαλέσει καρκίνο του πνεύμονα και να συμβάλει σε άλλες παθήσεις του αναπνευστικού, όπως το άσθμα και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).

«Η έρευνα σχετικά με τις επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην υγεία βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο», σημειώνει η καθηγήτρια Hoffmann. «Αρχίζουμε όμως να συνειδητοποιούμε ότι αυτά τα μικροσκοπικά κομμάτια πλαστικού εισχωρούν σε πολλά σημεία του ανθρώπινου οργανισμού».

Σύμφωνα με την ίδια, η συγκεκριμένη μελέτη προσθέτει νέα στοιχεία στην ένδειξη ότι εισπνέουμε μικροπλαστικά μέσω του αέρα και ότι αυτά μπορούν να παραμένουν στους πνεύμονες.

«Χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε πλήρως τον πιθανό ρόλο τους στις παθήσεις των πνευμόνων, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου».