Η διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ αποτελεί μια από τις πιο δύσκολες στιγμές για έναν άνθρωπο και την οικογένειά του. Τα συναισθήματα που τη συνοδεύουν —φόβος, σύγχυση, θλίψη ή και άρνηση— είναι απολύτως φυσιολογικά.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η ενημέρωση και η έγκαιρη υποστήριξη μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά στην πορεία της νόσου. Η διάγνωση δεν σημαίνει άμεση απώλεια αυτονομίας. Αντίθετα, δίνει χρόνο για προετοιμασία, προσαρμογή και σωστό σχεδιασμό φροντίδας, σημειώνουν νευρολόγοι με εμπειρία στις νευροεκφυλιστικές νόσους.

Τι είναι η νόσος Αλτσχάιμερ

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή αιτία άνοιας και επηρεάζει σταδιακά τη μνήμη, τη σκέψη, τη γλώσσα και τη συμπεριφορά. Πρόκειται για μια προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή που σχετίζεται με αλλαγές στον εγκέφαλο.

Η εξέλιξη της νόσου διαφέρει σημαντικά από ασθενή σε ασθενή. Υπάρχουν άνθρωποι που παραμένουν λειτουργικοί για πολλά χρόνια, ειδικά όταν η διάγνωση γίνει σε πρώιμο στάδιο και υπάρχει σωστή υποστήριξη.

Πρώιμα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή

Τα πρώτα σημάδια συχνά σχετίζονται με τη βραχυπρόθεσμη μνήμη. Ένα άτομο μπορεί να δυσκολεύεται να θυμηθεί πρόσφατες πληροφορίες ή να οργανώσει την καθημερινότητά του.

Συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• δυσκολία εύρεσης λέξεων στη συζήτηση
• επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις
• απώλεια αντικειμένων
• δυσκολία στην οργάνωση ή στον προγραμματισμό
• προβλήματα συγκέντρωσης σε απλές εργασίες

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι ένα μεμονωμένο σύμπτωμα, αλλά η σταδιακή επιδείνωση και η επίδραση στην καθημερινή λειτουργικότητα.

Η ψυχολογική διάσταση της νόσου

Πέρα από τη μνήμη, σημαντικές είναι και οι συναισθηματικές αλλαγές. Άγχος, ευερεθιστότητα ή καταθλιπτικά συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε στάδιο.

«Δεν αντιμετωπίζουμε μόνο μια νόσο της μνήμης, αλλά μια κατάσταση που επηρεάζει ολόκληρη την προσωπικότητα και την καθημερινή εμπειρία του ανθρώπου», αναφέρουν ψυχίατροι που εργάζονται με ασθενείς με άνοια.

Η απομόνωση είναι συχνό φαινόμενο, όμως οι ειδικοί τονίζουν ότι η κοινωνική επαφή λειτουργεί προστατευτικά. Η συμμετοχή σε δραστηριότητες και η διατήρηση ρουτίνας βοηθούν στη σταθερότητα της καθημερινότητας.

Υπάρχουν θεραπείες;

Αν και δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, υπάρχουν φαρμακευτικές και υποστηρικτικές παρεμβάσεις που μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής.

Ο στόχος της θεραπείας είναι η επιβράδυνση της εξέλιξης, η βελτίωση των γνωστικών λειτουργιών και η αντιμετώπιση συμπτωμάτων όπως η αϋπνία ή η διέγερση.

Οι θεραπείες μπορεί να περιλαμβάνουν:

• φάρμακα που ενισχύουν τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία
• νεότερες θεραπείες που στοχεύουν σε βιολογικούς μηχανισμούς της νόσου
• φαρμακευτική υποστήριξη για ύπνο ή συμπεριφορά

Τι βοηθά στην καθημερινότητα

Οι γιατροί τονίζουν ότι ο τρόπος ζωής παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της λειτουργικότητας.

Η άσκηση, η κοινωνική επαφή και η πνευματική δραστηριότητα δεν θεραπεύουν τη νόσο, αλλά μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη διατήρηση των δεξιοτήτων για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Συνιστώνται:

• τακτική φυσική δραστηριότητα
• ισορροπημένη διατροφή
• ποιοτικός ύπνος
• αποφυγή καπνίσματος και υπερβολικού αλκοόλ
• νοητική εξάσκηση (διάβασμα, παιχνίδια σκέψης, εκμάθηση νέων δεξιοτήτων)
• κοινωνική συμμετοχή

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική παρέμβαση

Αν και η νόσος εξελίσσεται σταδιακά, υπάρχουν καταστάσεις που απαιτούν άμεση προσοχή.

Ξαφνική επιδείνωση της κατάστασης δεν πρέπει ποτέ να αποδίδεται αποκλειστικά στην άνοια χωρίς έλεγχο.

Ενδείξεις που χρειάζονται αξιολόγηση:

• πιθανές λοιμώξεις
• αφυδάτωση
• πτώσεις
• έντονες αλλαγές συμπεριφοράς
• προβλήματα φαρμακευτικής αγωγής

Η σημασία της ομάδας φροντίδας

Η αντιμετώπιση της νόσου απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση. Καμία ειδικότητα μόνη της δεν μπορεί να καλύψει όλες τις ανάγκες του ασθενούς», αναφέρουν επαγγελματίες υγείας. «Η συνεργασία μεταξύ γιατρών, θεραπευτών και οικογένειας είναι καθοριστική.

Η ομάδα μπορεί να περιλαμβάνει:

• νευρολόγο
• ψυχίατρο ή ψυχολόγο
• εργοθεραπευτή
• λογοθεραπευτή
• κοινωνικό λειτουργό
• φροντιστές και οικογένεια

Πηγή: EveryDayHealth