Ένα παιδί χάνει τα νεογιλά του δόντια και στη θέση τους εμφανίζονται μόνιμα δόντια με κιτρινωπές ή καφέ κηλίδες, εύθραυστο σμάλτο και αυξημένη ευαισθησία. Πολλοί γονείς θεωρούν ότι πρόκειται για αποτέλεσμα κακής στοματικής υγιεινής ή τερηδόνας. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις η αιτία είναι μια συχνή αλλά σχετικά άγνωστη οδοντιατρική διαταραχή, η υπενασβεστίωση γομφίων τομέων (Molar Incisor Hypomineralisation - MIH).

Αν και επηρεάζει εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως και θεωρείται σχεδόν εξίσου συχνή με την τερηδόνα, η MIH παραμένει συχνά υποδιαγνωσμένη ή λανθασμένα διαγνωσμένη. Η πάθηση επηρεάζει τον σχηματισμό του σμάλτου ορισμένων μόνιμων δοντιών κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής, πριν ακόμη αυτά ανατείλουν στη στοματική κοιλότητα.

Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, η MIH προσβάλλει περίπου το 28% των παιδιών στις σκανδιναβικές χώρες, ενώ μελέτες δείχνουν ότι είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τι είναι η MIH

Το σμάλτο αποτελεί το εξωτερικό προστατευτικό στρώμα του δοντιού και είναι ο πιο σκληρός ιστός του ανθρώπινου σώματος. Στα παιδιά με MIH, όμως, η διαδικασία σχηματισμού του σμάλτου διαταράσσεται, με αποτέλεσμα να περιέχει λιγότερα μεταλλικά στοιχεία και να είναι πιο αδύναμο.

Η διαταραχή εμφανίζεται συνήθως από τη γέννηση έως περίπου την ηλικία των δύο ετών, όταν τα μόνιμα δόντια αναπτύσσονται μέσα στη γνάθο. Ως αποτέλεσμα, τα δόντια μπορεί να εμφανίζουν λευκές, κίτρινες ή καφέ περιοχές, να θρυμματίζονται ευκολότερα και να παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία.

Συχνότερα επηρεάζονται οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι, γνωστοί και ως «δόντια των έξι ετών», καθώς και οι πρόσθιοι τομείς.

Πηγή: NHS

Συμπτώματα και αιτίες

Εκτός από τις εμφανείς αλλοιώσεις στο χρώμα των δοντιών, πολλά παιδιά παρουσιάζουν πόνο ή δυσφορία κατά το βούρτσισμα, γεγονός που τα οδηγεί συχνά στην αποφυγή της καθημερινής στοματικής φροντίδας.

Παράλληλα, μπορεί να εμφανίζουν έντονη ευαισθησία σε ζεστά ή κρύα τρόφιμα και ροφήματα, ενώ το αδύναμο σμάλτο αυξάνει τον κίνδυνο φθοράς και τερηδόνας.

Αν και οι ακριβείς μηχανισμοί δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει ορισμένους παράγοντες που ενδέχεται να σχετίζονται με την εμφάνιση της πάθησης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• παρατεταμένες ασθένειες κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής, όπως λοιμώξεις και υψηλός πυρετός,
• επαναλαμβανόμενη ή μακροχρόνια χρήση αντιβιοτικών,
• επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό, όπως η προωρότητα ή η έλλειψη οξυγόνου,
• περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση ή η έλλειψη βιταμίνης D,
• γενετική προδιάθεση.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, δεν υπάρχει τρόπος πρόληψης της MIH. Η εμφάνισή της δεν σχετίζεται με λάθη των γονέων ούτε με ελλιπή στοματική υγιεινή.

Ωστόσο, η συστηματική φροντίδα των δοντιών παραμένει ιδιαίτερα σημαντική. Η χρήση φθοριούχου οδοντόκρεμας και το τακτικό βούρτσισμα βοηθούν στην προστασία των δοντιών που είναι πιο ευάλωτα λόγω της ατελούς μεταλλικοποίησης.

Εξίσου σημαντική θεωρείται η καλή συνεργασία με τον παιδοδοντίατρο, ώστε η πάθηση να αναγνωριστεί έγκαιρα και να αντιμετωπιστεί πριν προκληθούν εκτεταμένες βλάβες.

Θεραπευτικές επιλογές

Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της πάθησης. Σε ήπιες περιπτώσεις εφαρμόζονται τοπικά σκευάσματα φθορίου ή προστατευτικές επικαλύψεις των δοντιών.

Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθούν σφραγίσματα, ενώ όταν οι βλάβες είναι εκτεταμένες χρησιμοποιούνται ειδικές μεταλλικές στεφάνες για την προστασία των γομφίων.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν η πρόγνωση ενός δοντιού είναι ιδιαίτερα δυσμενής, ο οδοντίατρος μπορεί να προτείνει την εξαγωγή του.

Για τα πρόσθια δόντια, που συνήθως παρουσιάζουν ηπιότερες αλλοιώσεις, υπάρχουν πλέον αισθητικές παρεμβάσεις όπως η λεύκανση και οι τεχνικές διήθησης με ειδικές ρητίνες, οι οποίες μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την εμφάνιση του σμάλτου.

Πηγή: The Conversation