Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε την Πέμπτη εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο επιβάλλει δασμούς 100% στα επώνυμα φαρμακευτικά προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ, εκτός εάν οι κατασκευαστές συμφωνήσουν με τις κυβερνητικές ρυθμίσεις για την τιμολόγηση των φαρμάκων ή δεσμευτούν να παράγουν τα προϊόντα τους στις ΗΠΑ.

Οι μεγαλύτερες φαρμακευτικές εταιρείες του κόσμου υπέγραψαν πέρυσι συμφωνίες με την αμερικανική κυβέρνηση, οι οποίες εξαιρούσαν φάρμακα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων από τους δασμούς. Τα γενόσημα φάρμακα έχουν επίσης εξαιρεθεί, αλλά οι μικρές και μεσαίες εταιρείες εκτίθενται στις κυρώσεις, εκτός εάν συνάψουν τις δικές τους συμφωνίες ή μεταφέρουν την παραγωγή τους.

Αναλυτικά:

• Οι ΗΠΑ θα επιβάλουν δασμό 100% στα πατενταρισμένα φάρμακα που δεν παράγονται στη χώρα και δεν καλύπτονται από συμφωνίες τιμολόγησης φαρμάκων.
• Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες έχουν 120 ημέρες για να ανακοινώσουν σχέδια αποφυγής του δασμού 100%· οι μικρότερες εταιρείες έχουν 180 ημέρες.
• Οι εταιρείες μπορούν να μεταφέρουν την παραγωγή στις ΗΠΑ με αντάλλαγμα τη μείωση του δασμού στο 20%.
• Οι φαρμακευτικές εταιρείες που μεταφέρουν την παραγωγή τους στις ΗΠΑ και υπογράφουν συμφωνίες τιμολόγησης με βάση την αρχή της πλέον ευνοούμενης χώρας με το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ εξαιρούνται από τους δασμούς.
• Οι ΗΠΑ έχουν ήδη καταλήξει σε τέτοιες συμφωνίες με 17 φαρμακευτικές εταιρείες, εκ των οποίων 13 έχουν οριστικοποιηθεί και τέσσερις βρίσκονται σε διαπραγμάτευση.
• Οι δασμοί μειώνονται στο 15% για φάρμακα που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την Ελβετία λόγω υφιστάμενων εμπορικών συμφωνιών. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ξεχωριστή συμφωνία δασμών.
• Τα γενόσημα φάρμακα θα εξαιρούνται από τους δασμούς για τουλάχιστον ένα έτος. Πάνω από το 90% των φαρμάκων που πωλούνται στις ΗΠΑ είναι γενόσημα, σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA).
• Τα ορφανά, τα κτηνιατρικά και άλλα εξειδικευμένα φάρμακα εξαιρούνται εάν προέρχονται από χώρες με εμπορικές συμφωνίες ή ανταποκρίνονται σε επείγουσες ανάγκες δημόσιας υγείας.

Οι ασθενείς στις ΗΠΑ πληρώνουν μακράν τα περισσότερα για συνταγογραφούμενα φάρμακα, συχνά σχεδόν το τριπλάσιο από ό,τι πληρώνουν οι ασθενείς σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Ο Τραμπ ασκεί πίεση στις φαρμακευτικές εταιρείες μέσω της πολιτικής τιμολόγησης φαρμάκων βάσει της αρχής της πλέον ευνοούμενης χώρας, προκειμένου να μειώσουν τις τιμές στο επίπεδο που πληρώνουν οι πολίτες σε άλλες χώρες υψηλού εισοδήματος.

Μεταξύ των μεγάλων φαρμακευτικών εταιρειών που έχουν υπογράψει συμφωνίες, οι οποίες τις απαλλάσσουν από δασμούς για τρία χρόνια, περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Pfizer και η Eli Lilly. Πολλές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένου περίπου του μισού αριθμού εκείνων που εκπροσωπούνται από την ομάδα πίεσης του κλάδου PhRMA, δεν έχουν υπογράψει ακόμη συμφωνίες.

Οι άμεσες συνέπειες

Πηγές του κλάδου αναφέρουν ότι οι μικρές και μεσαίες φαρμακευτικές εταιρείες επιδιώκουν ατομικές ρυθμίσεις για να αποφύγουν τους δασμούς και τους νέους κανόνες τιμολόγησης.

Η εκτελεστική εντολή απειλεί να οδηγήσει σ' ένα «άδικο σύστημα εξαιρέσεων δύο επιπέδων» που θα ωφελεί μόνο τις μεγάλες εταιρείες που έχουν ήδη συνάψει συμφωνίες «πλέον ευνοούμενου κράτους» με τον Τραμπ, δήλωσε η Midsized Biotech Alliance of America, μια ομάδα του κλάδου.
Οι μεσαίου μεγέθους φαρμακευτικές εταιρείες «δεν διαθέτουν διαφοροποιημένα χαρτοφυλάκια για να απορροφήσουν αυτές τις ξαφνικές αυξήσεις του κόστους», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η πρόεδρος της MBAA, Alanna Temme.