Η ηθοποιός Σάρα Μισέλ Γκέλαρ αποκάλυψε πρόσφατα σε μια συνέντευξη ότι χρησιμοποιεί μια «στολή EMS» κατά τη διάρκεια των προπονήσεών της για να διατηρείται σε φόρμα. Και δεν είναι η μόνη που έχει μετατρέψει αυτή τη μορφή άσκησης σε τάση – με διασημότητες από τον Τομ Χόλαντ έως την Σίντι Κρόφορντ να καταφεύγουν σε προπονήσεις EMS για να διατηρούνται σε φόρμα.
Το EMS, συντομογραφία του electromyostimulation (ηλεκτρομυοδιέγερσης), χρησιμοποιεί ηλεκτρικά ερεθίσματα για να υποστηρίξει τη σύσπαση των μυών. Η ιδέα είναι ότι το μηχάνημα χρησιμοποιεί ηλεκτρικό ρεύμα για να διεγείρει τους μυς ενώ κάποιος γυμνάζεται, βοηθώντας έτσι να επιτυγχάνεται το μάξιμουμ της απόδοσης.
Ορισμένες εταιρείες ισχυρίζονται μάλιστα ότι μια 20λεπτη συνεδρία EMS μπορεί να προσφέρει τα ίδια οφέλη με ώρες στο γυμναστήριο. Για άτομα που έχουν περιορισμένο χρόνο ή δεν τους αρέσει η παραδοσιακή άσκηση αυτό ακούγεται πολύ δελεαστικό.
Ωστόσο, ενώ το EMS έχει πράγματι κάποια τεκμηριωμένα οφέλη, ιδίως σε περιβάλλοντα αποκατάστασης, απέχει πολύ από το να αποτελεί μια θαυματουργή παράκαμψη προς την καλή φυσική κατάσταση, όπως επισημαίνει σε σχετικό του άρθρο στο The Conversation o John Noone, βοηθός καθηγητής Αθλητικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Limerick.
Πώς λειτουργεί
Σε κλινικό επίπεδο, το EMS λειτουργεί στέλνοντας μικρά ηλεκτρικά ερεθίσματα μέσω ηλεκτροδίων που τοποθετούνται πάνω στο δέρμα. Ακριβώς όπως και με τις κανονικές προπονήσεις, αυτά τα ερεθίσματα διεγείρουν τα νεύρα, προκαλώντας τη σύσπαση των μυών. Οι φυσιοθεραπευτές χρησιμοποιούν το EMS εδώ και δεκαετίες για να βοηθήσουν τους ασθενείς να αναρρώσουν από τραυματισμό ή χειρουργική επέμβαση, ειδικά όταν η κανονική κίνηση είναι δύσκολη.
Έχει χρησιμοποιηθεί ακόμη και σε προσομοιώσεις διαστημικών πτήσεων, στις οποίες οι συμμετέχοντες πρέπει να ξαπλώνουν σε ένα κρεβάτι ελαφρώς κεκλιμένο προς τα κάτω για παρατεταμένες περιόδους, προκειμένου να γίνει προσομοίωση των αποτελεσμάτων της παραμονής στο διάστημα στο σώμα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει αποδυνάμωση των μυών, και η έρευνα έχει διερευνήσει το EMS ως αντίμετρο κατά της απώλειας μυϊκής μάζας υπό αυτές τις συνθήκες, ειδικά όταν συνδυάζεται με ασκήσεις αντίστασης.
Το νέο στοιχείο είναι η άνοδος του « ολόσωμου EMS » στη βιομηχανία του fitness. Αντί να τοποθετούν ηλεκτρόδια σε μία μόνο μυϊκή ομάδα, οι χρήστες φορούν τη στολή ή το γιλέκο ππου εριέχει πολλαπλά ηλεκτρόδια που στοχεύουν στα χέρια, τα πόδια, τους γλουτούς, την πλάτη και τον κορμό. Κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας, οι γυμναζόμενοι εκτελούν κατακόρυφα άλματα, βήματα προς τα εμπρός, ανυψώσεις χεριών και άλλα, ενώ η στολή εκπέμπει παλμούς για να εντείνει τη μυϊκή ενεργοποίηση.
Στην πράξη, τα οφέλη εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ποιος είστε και πώς προπονείστε.
Λειτουργεί;
Η έρευνα δείχνει ότι το EMS μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της δύναμης και της μυϊκής μάζας μετά από πέντε έως έξι εβδομάδες θεραπείας, σε σύγκριση με την εκτέλεση ενός συμβατικού προγράμματος άσκησης. Μια μετα-ανάλυση το 2023 υποστηρίζει αυτό, περιγράφοντας πώς μία έως τρεις συνεδρίες EMS ολόκληρου του σώματος την εβδομάδα για έξι έως 12 εβδομάδες μπορούν να οδηγήσουν σε μέτριες βελτιώσεις στη μυϊκή μάζα, τη δύναμη και την ισχύ.
Μια άλλη ξεχωριστή μελέτη ανέφερε επίσης αύξηση της δύναμης μετά από παρόμοια συχνότητα σε ενήλικες που δεν αθλούνται διαφορετικά και έχουν έναν καθιστικό τρόπο ζωής.
Για άτομα που δεν κινούνται ή έχουν πόνο στις αρθρώσεις, το EMS μπορεί να προσφέρει μια εναλλακτική λύση για τη διέγερση των μυών χωρίς το άγχος της άσκησης.
Ωστόσο, δεν υποκαθιστά τα καλά τεκμηριωμένα οφέλη για την υγεία ολόκληρου του σώματος που προσφέρει η τακτική άσκηση, τα οποία εκτείνονται πέρα από τους μυς και φτάνουν, μεταξύ άλλων, στο καρδιαγγειακό και το μεταβολικό σύστημα.
Αυτή η διάκριση γίνεται πιο σαφής όταν εξετάζονται δεδομένα από άτομα που ασκούνται τακτικά. Μια πρόσφατη μελέτη, η οποία εξέτασε τη χρήση της EMS σε αθλητές και προπονημένους αθλητές, διαπίστωσε ελάχιστα έως καθόλου οφέλη σε δείκτες απόδοσης όπως το άλμα, το σπριντ ή η ευκινησία.
Επιπλέον, μελέτες που εξετάζουν τα αποτελέσματα στη δύναμη αναφέρουν ασυνεπή ευρήματα, με αποτελέσματα που ποικίλλουν ευρέως ανάλογα με το πρωτόκολλο EMS που χρησιμοποιείται και τον τρόπο συνδυασμού του με τη συμβατική προπόνηση.
Συνολικά, αυτά τα ευρήματα δείχνουν ότι για άτομα που είναι ήδη σωματικά δραστήρια, η EMS πιθανώς δεν θα προσφέρει σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς η συμβατική άσκηση είναι ήδη πολύ αποτελεσματική. Η άρση βαρών, το σπριντ ή οι ασκήσεις με το βάρος του σώματος παράγουν όλες ισχυρές, φυσικές μυϊκές συσπάσεις χωρίς την ανάγκη ηλεκτρικής διέγερσης.
Πρέπει να το δοκιμάσετε;
Συνολικά, η έρευνα σχετικά με την EMS είναι πολλά υποσχόμενη, αλλά απέχει πολύ από το να εξάγει οριστικά αποτελέσματα. Πολλές μελέτες είναι μικρής κλίμακας, βραχυπρόθεσμες ή χρησιμοποιούν διαφορετικά πρωτόκολλα, καθιστώντας δύσκολη τη σύγκριση.
Ορισμένες συνδυάζουν την EMS με την άσκηση, ενώ άλλες τη συγκρίνουν με την πλήρη απουσία δραστηριότητας. Αυτό καθιστά δύσκολο να προσδιοριστεί εάν οι βελτιώσεις προέρχονται από την EMS μόνη της, από τον συνδυασμό της με την άσκηση ή επειδή οι συμμετέχοντες είναι απλώς πιο δραστήριοι.
Οι κίνδυνοι
Επειδή το EMS μπορεί να προκαλέσει ισχυρές, ακούσιες μυϊκές συσπάσεις, η υπερβολική χρήση μπορεί επίσης να οδηγήσει σε σοβαρό μυϊκό πόνο ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, σε μια πάθηση που ονομάζεται ραβδομυόλυση. Αυτό συμβαίνει όταν ο μυϊκός ιστός διασπάται γρήγορα και απελευθερώνει πρωτεΐνες στην κυκλοφορία του αίματος, βλάπτοντας τα νεφρά.
Έχουν αναφερθεί αρκετές περιπτώσεις ραβδομυόλυσης μετά από έντονες συνεδρίες EMS, ακόμη και μετά από μία μόνο προπόνηση. Για αυτόν τον λόγο, συνιστάται να ξεκινήσετε σιγά-σιγά, να παραμένετε ενυδατωμένοι και να χρησιμοποιείτε το EMS υπό επαγγελματική επίβλεψη.
Το κόστος είναι ένας άλλος παράγοντας. Για όσους μπορούν να το αντέξουν οικονομικά, το EMS πρέπει να θεωρείται συμπλήρωμα, όχι υποκατάστατο, της τακτικής άσκησης. Τα ισχυρότερα στοιχεία για τη βελτίωση της υγείας, της φυσικής κατάστασης και της σωματικής σύνθεσης εξακολουθούν να προέρχονται από απλές, σταθερές συνήθειες: άρση βαρών μερικές φορές την εβδομάδα, περισσότερο περπάτημα, ποδηλασία, κολύμπι, τζόκινγκ ή παρακολούθηση προγράμματος γυμναστικής, καταλήγει ο ειδικός.
