Οι ερευνητές που εξέτασαν το έντερό της ανακάλυψαν έκπληκτοι ότι ήταν τόσο ποικιλόμορφο όσο ενός ανθρώπου κατά δεκαετίες νεότερου: πλούσιο σε ευεργετικά βακτήρια που συνδέονται με ανθεκτικότητα και μακροζωία. Η καθημερινή της συνήθεια να τρώει γιαούρτι και η μεσογειακή διατροφή της ίσως να τη βοήθησαν σημαντικά. Αν και δεν έχουμε όλοι την ευλογία να κληρονομήσουμε «τυχερά γονίδια», η φροντίδα του μικροβιώματός μας μπορεί να είναι ένας τρόπος να στηρίξουμε την υγεία σε όλη τη διάρκεια της ζωής.
Λεπτομερής επιστημονική μελέτη
Σε μια πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό Cell Reports Medicine, οι ερευνητές παρουσίασαν ίσως την πιο λεπτομερή επιστημονική μελέτη για έναν υπεραιωνόβιο (σ.σ.: άτομο ηλικίας 110 ετών ή και άνω). Πριν από τον θάνατό της, η Μπράνιας είχε συμφωνήσει να συμμετάσχει σε έρευνα με στόχο να αποκαλυφθεί το μυστικό της για το πώς έζησε μια τόσο μακρά και υγιή ζωή.
Όταν οι επιστήμονες συνέκριναν τα δείγματά της με εκείνα ανθρώπων που δεν είχαν φτάσει σε τόσο μεγάλες ηλικίες, τα γενετικά αποτελέσματα δεν προκάλεσαν έκπληξη: η Μπράνιας έφερε προστατευτικές γενετικές παραλλαγές που την προφύλασσαν από κοινές ασθένειες. Όμως εξέτασαν και κάτι πάνω στο οποίο έχουμε μεγαλύτερο έλεγχο – το μικροβίωμα του εντέρου.
{https://youtu.be/yZV-HKv0W80}
Διατροφή και τρόπος ζωής
Αυτό το μικροβίωμα είναι η τεράστια κοινότητα βακτηρίων, μυκήτων και άλλων μικροοργανισμών που ζουν στο έντερο. Βοηθούν στη χώνεψη της τροφής, παράγουν βιταμίνες, επηρεάζουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα και ακόμη και επικοινωνούν με τον εγκέφαλο. Ενώ τα γονίδιά μας παίζουν μόνο μικρό ρόλο στη διαμόρφωση του μικροβιώματος, η διατροφή και ο τρόπος ζωής είναι πολύ πιο σημαντικά.
Κανονικά, όσο οι άνθρωποι γερνούν, τα μικροβιώματα του εντέρου χάνουν την ποικιλότητά τους – δηλαδή την ποικιλία των μικροβιακών ειδών – και τα ωφέλιμα μικρόβια, όπως τα Bifidobacterium, μειώνονται. Αυτή η μείωση της ποικιλότητας έχει συνδεθεί με ευπάθεια και σωματική αδυναμία.
Το έντερο της Μπράνιας διηγήθηκε στους ερευνητές μια διαφορετική ιστορία. Το μικροβίωμά της ήταν ποικιλόμορφο όσο ενός πολύ νεότερου ενήλικα και ιδιαίτερα πλούσιο στην οικογένεια βακτηρίων Bifidobacteriaceae, συμπεριλαμβανομένου του γένους Bifidobacterium. Στους περισσότερους ηλικιωμένους αυτά τα βακτήρια μειώνονται, αλλά τα επίπεδα της Μπράνιας αντιστοιχούσαν σε προηγούμενες αναφορές αυξημένων Bifidobacterium σε άλλους αιωνόβιους και υπεραιωνόβιους. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι αυτό το ασυνήθιστα «νεανικό» μικροβίωμα μπορεί να στήριξε την υγεία του εντέρου και του ανοσοποιητικού της, συμβάλλοντας στη μοναδική της μακροζωία.
Ευεργετικά μικρόβια
Τα Bifidobacteria είναι από τα πρώτα μικρόβια που αποικίζουν το έντερο ενός βρέφους και γενικά θεωρούνται ευεργετικά σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Μελέτες τα συνδέουν με την ενίσχυση της ανοσολογικής λειτουργίας, την προστασία από γαστρεντερικές διαταραχές και τη ρύθμιση της χοληστερόλης.
Η διατροφή της έδωσε ένα ακόμα στοιχείο για τον τρόπο με τον οποίο διατήρησε τόσο υψηλά επίπεδα των Bifidobacterium. Η Μπράνιας ανέφερε ότι έτρωγε τρία γιαούρτια την ημέρα, το καθένα με ζωντανά βακτήρια που είναι γνωστό ότι υποστηρίζουν την ανάπτυξη του Bifidobacterium. Ακολουθούσε επίσης κυρίως μεσογειακή διατροφή, ένα διατροφικό πρότυπο που έχει συνδεθεί σταθερά με την ποικιλομορφία του μικροβιώματος του εντέρου και την καλή υγεία.
Κεφίρ και λαχανικά
Άλλες τροφές που ενισχύουν το Bifidobacterium είναι το κεφίρ, το κομπούχα και τα ζυμωμένα λαχανικά όπως το κιμτσί και το ξινολάχανο. Αυτά περιέχουν προβιοτικά –ζωντανά βακτήρια που μπορούν να εγκατασταθούν στο έντερο και να προσφέρουν οφέλη στην υγεία. Όμως τα προβιοτικά χρειάζονται καύσιμα. Τα πρεβιοτικά – διαιτητικές ίνες που δεν μπορούμε να χωνέψουμε αλλά από τις οποίες τρέφονται οι μικροοργανισμοί μας – βρίσκονται σε τροφές όπως τα κρεμμύδια, το σκόρδο, τα πράσα, τα σπαράγγια, οι μπανάνες, η βρώμη και τα όσπρια. Μαζί, τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά βοηθούν στη διατήρηση ενός ισορροπημένου μικροβιώματος.
Φυσικά, αυτή ήταν μια μελέτη ενός μόνο ατόμου, και οι επιστήμονες δεν ισχυρίζονται ότι μόνο το μικροβίωμα εξηγεί τη μακροζωία της. Η εξαιρετική της ηλικία ήταν σχεδόν σίγουρα αποτέλεσμα πολλών αλληλένδετων παραγόντων: προστατευτικών γονιδίων, αποδοτικού μεταβολισμού, χαμηλής φλεγμονής -και, πολύ πιθανόν, της υποστήριξης ενός ποικιλόμορφου μικροβιώματος του εντέρου.
{https://youtu.be/aEhrcIZE1ZM}
Ποικιλότητα και καλύτερη υγεία
Η έρευνα για το μικροβίωμα προχωρά γρήγορα, αλλά κανείς δεν ξέρει ακόμη πώς μοιάζει το «τέλειο» μικροβίωμα. Μεγαλύτερη ποικιλότητα γενικά συνδέεται με καλύτερη υγεία, αλλά δεν υπάρχει μία και μοναδική συνταγή για μακροζωία. Παρ’ όλα αυτά, η περίπτωση της Μπράνιας ενισχύει μια αυξανόμενη συναίνεση: η καλλιέργεια ενός ποικιλόμορφου, ευεργετικού μικροβιώματος σχετίζεται με καλύτερη υγεία και ανθεκτικότητα.
Αν και δεν μπορούμε να επιλέξουμε τα γονίδιά μας, μπορούμε να υποστηρίξουμε τους μικροοργανισμούς του εντέρου μας. Απλά βήματα περιλαμβάνουν την κατανάλωση ζυμωμένων τροφών, όπως γιαούρτια με ζωντανές καλλιέργειες, κεφίρ, κιμτσί και ξινολάχανο, καθώς και φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και δημητριακών ολικής άλεσης, που παρέχουν τα πρεβιοτικά που χρειάζονται οι υγιείς μικροοργανισμοί.
Μεσογειακή διατροφή
Η τήρηση μιας μεσογειακού τύπου διατροφής – βασισμένης σε λαχανικά, φρούτα και δημητριακά ολικής άλεσης, με το ελαιόλαδο ως κύρια πηγή λίπους, με τα ψάρια και τα όσπρια να καταναλώνονται τακτικά, και το κόκκινο κρέας, τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τα πρόσθετα σάκχαρα να περιορίζονται – έχει επανειλημμένα συνδεθεί τόσο με την ποικιλομορφία του μικροβιώματος όσο και με μειωμένο κίνδυνο ασθενειών.
Αυτές οι συνήθειες δεν θα εγγυηθούν ένα προσδόκιμο ζωής πάνω από τα 110 έτη, αλλά σχετίζονται με χαμηλότερους κινδύνους καρκίνου, διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Η ζωή της Μαρίας Μπράνιας Μορέρα είναι μια υπενθύμιση ότι η μακροζωία εξαρτάται από μια λεπτή ισορροπία γενετικών παραγόντων, τρόπου ζωής και βιολογίας. Δεν μπορούμε να ελέγξουμε κάθε παράγοντα, αλλά η φροντίδα του μικροβιώματός μας είναι ένα ουσιαστικό βήμα προς τη διαρκή υγεία.
Πηγή: TheConversation.com
