Σε ένα απρόσμενο εύρημα, μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το UCLA ανακάλυψε ότι βακτήρια υπάρχουν στο εσωτερικό του πιο συχνού τύπου πέτρας στα νεφρά, αποκαλύπτοντας έναν έως τώρα μη αναγνωρισμένο παράγοντα που εμπλέκεται στον σχηματισμό τους.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PNAS, δείχνουν έναν πιθανό θεραπευτικό στόχο που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την πρόληψη και τη θεραπεία της πάθησης, η οποία επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους και συχνά συνοδεύεται από έντονο πόνο.

«Αυτή η ανακάλυψη αμφισβητεί τη μακροχρόνια παραδοχή ότι οι πέτρες αυτές αναπτύσσονται αποκλειστικά μέσω χημικών και φυσικών διεργασιών και δείχνει ότι βακτήρια μπορούν να βρίσκονται στο εσωτερικό των λίθων και ενδεχομένως να συμβάλλουν ενεργά στον σχηματισμό τους», δήλωσε η δρ. Kymora Scotland, επίκουρη καθηγήτρια ουρολογίας στην Ιατρική Σχολή David Geffen του UCLA και ανώτερη συγγραφέας της μελέτης. «Αποκαλύπτοντας αυτόν τον νέο μηχανισμό, η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για νέες θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν το μικροβιακό περιβάλλον των λίθων στα νεφρά».

Ο Gerard Wong, καθηγητής στα Τμήματα Βιομηχανικής, Χημείας και στο California NanoSystems Institute του UCLA, συμμετείχε ως συν-συγγραφέας της μελέτης.

Οι πέτρες στα νεφρά αποτελούνται από συσσωματώματα μικρών κρυστάλλων. Η συχνότητά τους έχει αυξηθεί παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα σήμερα περίπου 1 στους 11 ανθρώπους να εμφανίζει νεφρολιθίαση κάποια στιγμή στη ζωή του.

Παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

• το οικογενειακό ιστορικό,
• το μεταβολικό σύνδρομο
• και τη χαμηλή πρόσληψη υγρών.

Οι λίθοι αρχίζουν να σχηματίζονται όταν οι κρύσταλλοι αναπτύσσονται στα ούρα και γίνονται αρκετά μεγάλοι ώστε να μην μπορούν να αποβληθούν με τη φυσιολογική ροή των ούρων.

Υπάρχουν διάφοροι υποτύποι λίθων στα νφρά. Αν και ένας σπάνιος τύπος είναι γνωστό ότι περιέχει βακτήρια, ο πιο συχνός τύπος —οι λίθοι οξαλικού ασβεστίου (CaOx), που αποτελούν σχεδόν το 80% των περιπτώσεων— δεν είχε μέχρι σήμερα συσχετιστεί με την παρουσία βακτηρίων. Εξετάζοντας δεδομένα από ηλεκτρονική και φθορίζουσα μικροσκοπία, οι ερευνητές εντόπισαν απροσδόκητα ζωντανά βακτήρια, καθώς και στρώματα ή βιοφίλμ βακτηρίων ενσωματωμένα μέσα στους κρυστάλλους.

«Ανακαλύψαμε έναν νέο μηχανισμό σχηματισμού λίθων που μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί αυτοί οι λίθοι είναι τόσο συχνοί», δήλωσε η Scotland. «Τα αποτελέσματα αυτά μπορεί επίσης να εξηγούν τη σύνδεση μεταξύ υποτροπιαζουσών λοιμώξεων του ουροποιητικού και επαναλαμβανόμενου σχηματισμού νεφρικών λίθων, και να προσφέρουν γνώσεις για πιθανές μελλοντικές θεραπείες αυτών των καταστάσεων».

Τα ευρήματα δείχνουν ότι τα βακτήρια θα μπορούσαν να εμπλέκονται και σε άλλους τύπους λίθων στα νεφρά, πρόσθεσε.

Η μελέτη επικεντρώθηκε σε πέτρες με βάση το ασβέστιο. Ο τρόπος σχηματισμού άλλων, λιγότερο συχνών τύπων παραμένει ασαφής. Απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να κατανοηθεί πλήρως πώς αλληλεπιδρούν τα βακτήρια με τις πέτρες στα νεφρά, καταλήγουν οι ερευνητές.

«Η διεπιστημονική μας ομάδα από πολλά ιδρύματα διεξάγει αυτή τη στιγμή μελέτες για να προσδιορίσει πώς αλληλεπιδρούν τα βακτήρια με τους ασβεστιούχους νεφρικούς λίθους. Θέλουμε να κατανοήσουμε ακριβώς τι κάνει ορισμένους ασθενείς ιδιαίτερα ευάλωτους στον υποτροπιάζοντα σχηματισμό λίθων και τι είναι αυτό στα συγκεκριμένα είδη βακτηρίων που τους επιτρέπει να πυρηνοποιούν αυτούς τους λίθους», δήλωσε η Scotland.