Ένταση μεταξύ των φαρμακευτικών εταιρειών και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων προκαλεί η πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ για τις τιμές των φαρμάκων, με τη Γερμανία να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας αντιπαράθεσης που συνδέει τη φαρμακευτική πολιτική, τις επενδύσεις και τις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις.
Η Ουάσιγκτον πιέζει τις ευρωπαϊκές χώρες να πληρώνουν υψηλότερες τιμές για καινοτόμα φάρμακα, υποστηρίζοντας ότι οι Αμερικανοί ασθενείς επωμίζονται δυσανάλογο βάρος στη χρηματοδότηση της φαρμακευτικής καινοτομίας. Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κυβέρνηση προωθεί πολιτικές για τη μείωση των τιμών στις ΗΠΑ, συνδέοντάς τες με τα επίπεδα τιμών που ισχύουν σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες.
Η πίεση αυτή έχει ενισχύσει τις αντιδράσεις της φαρμακοβιομηχανίας απέναντι σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που επιχειρούν να περιορίσουν τις δαπάνες υγείας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γερμανία, όπου οι σχεδιαζόμενες μεταρρυθμίσεις για τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στον κλάδο.
Κλείνουν την στρόφιγγα των επενδύσεων
Ο διευθύνων σύμβουλος της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, ενημέρωσε με επιστολή του τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς ότι η εταιρεία επανεξετάζει το χρονοδιάγραμμα, την έκταση και τις προτεραιότητες των προγραμματισμένων επενδύσεών της στη Γερμανία. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι προτεινόμενες παρεμβάσεις στις τιμές των φαρμάκων δημιουργούν αβεβαιότητα για τη μακροπρόθεσμη επενδυτική στρατηγική της εταιρείας.
Η Pfizer δεν είναι η μόνη που στέλνει προειδοποιητικά μηνύματα. Την προηγούμενη εβδομάδα η Eli Lilly ανακοίνωσε ότι μειώνει κατά το ήμισυ επένδυση ύψους 2,3 δισ. δολαρίων στη Γερμανία, ενώ η Boehringer Ingelheim ανέστειλε επενδυτικό σχέδιο 900 εκατ. ευρώ, επικαλούμενες επίσης τις προτεινόμενες πολιτικές συγκράτησης των δαπανών υγείας.
Πρωτοβουλία Beneluxa
Μέσα σε αυτό το κλίμα, πέντε ευρωπαϊκές χώρες – το Βέλγιο, η Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, η Αυστρία και η Ιρλανδία – προειδοποιούν ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να απαντήσει με αποσπασματικές εθνικές πρωτοβουλίες. Οι χώρες, που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία Beneluxa, ζητούν στενότερο συντονισμό και κοινή στρατηγική απέναντι στις προκλήσεις που διαμορφώνονται στην παγκόσμια αγορά φαρμάκου.
Σε κοινή τους δήλωση υπογραμμίζουν ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις απαιτούν «ενότητα και συντονισμό» και τάσσονται υπέρ βαθύτερης συνεργασίας σε θέματα τιμολόγησης και αποζημίωσης φαρμάκων. Όπως επισημαίνουν, οι ευρωπαϊκές χώρες μοιράζονται τον ίδιο στόχο: τη διατήρηση βιώσιμων συστημάτων υγείας που θα εξασφαλίζουν πρόσβαση των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες.
Η παρέμβαση της Beneluxa έρχεται την ώρα που οι ΗΠΑ εντείνουν τις επαφές τους με ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, επιδιώκοντας συμφωνίες ανά χώρα στα πρότυπα της πρόσφατης συμφωνίας με το Ηνωμένο Βασίλειο. Η συμφωνία αυτή προβλέπει αυξημένες δαπάνες για καινοτόμα φάρμακα και ευνοϊκότερη μεταχείριση για τον φαρμακευτικό κλάδο στο εμπόριο με τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη μια τέτοια προοπτική. Τα δημόσια συστήματα υγείας βρίσκονται ήδη υπό δημοσιονομική πίεση, ενώ οργανώσεις ασφαλιστικών φορέων και εκπρόσωποι ασθενών προειδοποιούν ότι η αύξηση των τιμών των φαρμάκων θα επιβαρύνει σημαντικά τους προϋπολογισμούς χωρίς να διασφαλίζει απαραίτητα περισσότερες επενδύσεις ή ταχύτερη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες.
Στο τραπέζι των υπουργών στις 16 Ιουνίου
Οι υπουργοί της ΕΕ αναμένεται να συζητήσουν τις πιέσεις στις τιμές των φαρμάκων σε συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί στο Λουξεμβούργο στις 16 Ιουνίου, αν και φαίνεται να έχουν χωριστεί σε αντίπαλα στρατόπεδα.
Η Σουηδία έχει προσκαλέσει «περίπου 10» υπουργούς σε πρωινό εργασίας με θέμα τη συντονισμένη αντίδραση στις γεωπολιτικές προκλήσεις στον φαρμακευτικό τομέα, όπως δήλωσε εκπρόσωπος της κυβέρνησης στο POLITICO. Όλη η ΕΕ θα συναντηθεί αργότερα την ίδια μέρα για ένα γεύμα εργασίας με θέμα την «ενίσχυση της φαρμακευτικής ανθεκτικότητας και αυτονομίας της Ευρώπης», κατόπιν πρόσκλησης της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Το λόμπι της βιομηχανίας των γενόσημων φαρμάκων, εν τω μεταξύ, υποστηρίζει ότι τα προϊόντα του μπορούν να βοηθήσουν την ΕΕ να αντέξει την πίεση που ασκούν οι ΗΠΑ και η βιομηχανία για την καταβολή υψηλότερων τιμών για τα φάρμακα.
Ένα σημείωμα της Medicines for Europe που κοινοποιήθηκε στην Επιτροπή και στις χώρες της ΕΕ,προτρέπει τις Βρυξέλλες να επιταχύνουν την υιοθέτηση εναλλακτικών φαρμάκων χωρίς δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αντί των ακριβών βιολογικών φαρμάκων, μια στρατηγική που, όπως υποστηρίζουν, θα μπορούσε να απελευθερώσει 10 δισεκατομμύρια ευρώ για δαπάνες σε φάρμακα.
Η δήλωση της Beneluxa αναφέρει επίσης ότι τα κίνητρα για τη βιομηχανία «μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνο εν μέρει τις προκλήσεις μας στον τομέα της καινοτομίας». Αναφερόμενη σε «αρκετά πιθανά» κίνητρα που βρίσκονται υπό συζήτηση, χωρίς όμως να αναφέρεται σε κάποιο συγκεκριμένα, η δήλωση αναφέρει ότι αυτά «απαιτούν παραγωγική, συνεργατική και κριτική εξέταση» προτού προωθηθούν ως πολιτικές σε επίπεδο ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει την παράταση των δικαιωμάτων ευρεσιτεχνίας για ορισμένα βιοτεχνολογικά φάρμακα, υπό την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται οι προϋποθέσεις «κατασκευασμένα στην Ευρώπη». Οι δημόσιοι φορείς χρηματοδότησης, οι ομάδες ασθενών και η βιομηχανία γενόσημων φαρμάκων έχουν προειδοποιήσει ότι το σχέδιο θα οδηγήσει σε αύξηση του κόστους των φαρμάκων. Οι ευρωβουλευτές έχουν επίσης εκφράσει την αντίθεσή τους στο γεγονός ότι η Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιο χωρίς την επίσημη εκτίμηση επιπτώσεων που συνήθως συνοδεύει τη νέα νομοθεσία.
Ανάλυση τον περασμένο μήνα εκτιμά ότι θα κοστίσει στους δημόσιους φορείς πληρωμών 70 εκατομμύρια ευρώ ανά φάρμακο ετησίως. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ωστόσο, προχωρά με τη δική του μελέτη σχετικά με το πόσο σκληρά θα πλήξει το σχέδιο τους εθνικούς προϋπολογισμούς για την υγεία.
Πηγές: Politico, Reuters
