Παρά τη βελτίωση βασικών οικονομικών δεικτών την τελευταία δεκαετία, οι ανισότητες στην πρόσβαση στην υγεία και τη μακροχρόνια φροντίδα εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική πρόκληση για την Ελλάδα, σύμφωνα με τη νέα μελέτη του ΙΟΒΕ με τίτλο «Οι πολλαπλές πτυχές της ανισότητας στην Ελλάδα».

Η μελέτη αναδεικνύει ότι η οικονομική ανάκαμψη και η μείωση της εισοδηματικής ανισότητας δεν έχουν μεταφραστεί σε ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε υπηρεσίες υγείας και φροντίδας, με τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα να αντιμετωπίζουν σημαντικά μεγαλύτερα εμπόδια.

Η υγεία εξακολουθεί να εξαρτάται από το εισόδημα

Ένα από τα πιο ανησυχητικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η οικονομική κατάσταση των πολιτών εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά την πρόσβασή τους στις υπηρεσίες υγείας.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιωτικών δαπανών υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που μεταφέρει σημαντικό μέρος του κόστους περίθαλψης στα νοικοκυριά. Ως αποτέλεσμα, οι οικονομικά ασθενέστεροι πολίτες δυσκολεύονται περισσότερο να καλύψουν ανάγκες πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το 32% των ατόμων που ανήκουν στο χαμηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο δηλώνει ότι έχει ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας, ποσοστό υπερτριπλάσιο σε σύγκριση με το 10% που καταγράφεται στο υψηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο.

Οι ανισότητες αποτυπώνονται και στην ίδια την κατάσταση της υγείας του πληθυσμού. Τα χρόνια νοσήματα εμφανίζονται στο 30% των ατόμων με χαμηλά εισοδήματα, έναντι 18% στα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, γεγονός που καταδεικνύει τη στενή σύνδεση κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων με την υγεία.

Όπως επισημαίνει το ΙΟΒΕ, οι διαφορές αυτές δεν αφορούν μόνο την πρόσβαση στις υπηρεσίες, αλλά μεταφράζονται και σε χαμηλότερο προσδόκιμο υγιούς ζωής για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Αδύναμος κρίκος και η μακροχρόνια φροντίδα

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα για τη μακροχρόνια φροντίδα, έναν τομέα που η μελέτη χαρακτηρίζει ως έναν από τους πιο αδύναμους πυλώνες κοινωνικής προστασίας στη χώρα.

Ως μακροχρόνια φροντίδα ορίζεται ως το σύνολο υπηρεσιών και υποστήριξης που απευθύνονται σε άτομα τα οποία, λόγω σωματικής ή/και ψυχικής ευαλωτότητας ή αναπηρίας, εξαρτώνται για παρατεταμένο χρονικό διάστημα από βοήθεια για δραστηριότητες της καθημερινής ζωής ή/και χρειάζονται συνεχή φροντίδα.

Καθώς ο ελληνικός πληθυσμός γηράσκει με ταχείς ρυθμούς, η ζήτηση για υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρία και χρονίως πασχόντων αυξάνεται συνεχώς. Ωστόσο, η δημόσια χρηματοδότηση παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

Συγκεκριμένα:

• Οι δημόσιες δαπάνες για μακροχρόνια φροντίδα αντιστοιχούν μόλις στο 0,16% του ΑΕΠ, έναντι 1,71% στην ΕΕ.
• Η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης ως προς τη χρηματοδότηση υπηρεσιών φροντίδας.
• Τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα εμφανίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες κάλυψης αναγκών φροντίδας.