Μια διεθνής ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το National University of Singapore εντόπισε έναν νέο μηχανισμό πίσω από το δευτεροπαθές λεμφοίδημα: την υπερβολική συσσώρευση χοληστερόλης στο δέρμα και γύρω από τα λεμφαγγεία.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature, δείχνει ότι όταν η λεμφική παροχέτευση διαταράσσεται, η χοληστερόλη «παγιδεύεται» στους ιστούς, συμβάλλοντας σε διόγκωση, φλεγμονή και ίνωση.
Τι είναι το δευτεροπαθές λεμφοίδημα;
Το δευτεροπαθές λεμφοίδημα εμφανίζεται όταν το λεμφικό σύστημα υποστεί βλάβη — συχνά μετά από:
-
Χειρουργική επέμβαση για καρκίνο
-
Ακτινοθεραπεία
-
Λοίμωξη ή τραυματισμό
Η μειωμένη παροχέτευση της λέμφου οδηγεί σε προοδευτικό πρήξιμο, αύξηση λιπώδους ιστού, φλεγμονή και ίνωση (σκλήρυνση ιστών). Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία.
Πώς εμπλέκεται η χοληστερόλη;
Το λεμφικό σύστημα έχει βασικό ρόλο στη μεταφορά λιπιδίων, συμπεριλαμβανομένης της χοληστερόλης, από τους περιφερικούς ιστούς πίσω στην κυκλοφορία.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι:
-
Η ελεύθερη χοληστερόλη αυξανόταν σημαντικά στο δέρμα ασθενών με λεμφοίδημα.
-
Η συσσώρευση εντοπιζόταν στο χόριο και στον υποδόριο λιπώδη ιστό.
-
Παρατηρήθηκε διόγκωση και δυσλειτουργία λιποκυττάρων.
-
Αυξήθηκαν τα μακροφάγα που περιέβαλλαν κατεστραμμένα λιποκύτταρα.
-
Εμφανίστηκε προοδευτική ίνωση.
Ενδιαφέρον είναι ότι τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα παρέμεναν γενικά φυσιολογικά, γεγονός που δείχνει ότι το πρόβλημα είναι τοπικό — στους ιστούς — και όχι συστηματικό.
Τι έδειξαν οι παρεμβάσεις;
Όταν βελτιώθηκε η λεμφική παροχέτευση μέσω μικροχειρουργικών τεχνικών (όπως λεμφοφλεβική αναστόμωση), παρατηρήθηκαν μείωση της ελεύθερης χοληστερόλης στο δέρμα, λιγότερη ίνωση, μικρότερη διόγκωση και βελτιωμένη αρχιτεκτονική του λιπώδους ιστού
Σε πειραματικά μοντέλα ποντικών, θεραπείες που «καθάριζαν» τη χοληστερόλη από τους ιστούς:
-
Μείωσαν το πρήξιμο
-
Μείωσαν τη συγκέντρωση χοληστερόλης στο δέρμα
-
Βελτίωσαν την αναγέννηση λεμφικών αγγείων
Η διαδικασία φάνηκε να εξαρτάται από σηματοδότηση μέσω VEGF-C, παράγοντα που σχετίζεται με την ανάπτυξη λεμφικών αγγείων.
Γιατί έχει σημασία αυτή η ανακάλυψη;
Μέχρι σήμερα, οι θεραπευτικές προσπάθειες επικεντρώνονταν κυρίως στη φλεγμονή και στην ίνωση. Ωστόσο, τα αποτελέσματα ήταν περιορισμένα.
Η νέα θεωρία προτείνει ότι η χοληστερόλη στους ιστούς αποτελεί βασικό «κόμβο» της παθολογίας — και πιθανό θεραπευτικό στόχο.
Αν επιβεβαιωθεί σε μεγαλύτερες κλινικές μελέτες, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όχι μόνο για το λεμφοίδημα αλλά και για άλλες καταστάσεις που σχετίζονται με διαταραχή της λεμφικής λειτουργίας.
