Το έντονο ροχαλητό, η κόπωση που επιμένει παρά τον ύπνο και τα κενά μνήμης μπορεί να αποτελούν ενδείξεις υπνικής άπνοιας, μιας διαταραχής που επηρεάζει όχι μόνο την ποιότητα του ύπνου, αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου, ενώ συνδέεται στενά με την παχυσαρκία.
Σύμφωνα με τον πνευμονολόγο-υπνίατρο Μάνο Βαγιάκη, τέως διευθυντή και ιδρυτή του πρώτου Εργαστηρίου Διαταραχών Ύπνου στην Ελλάδα, στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», μελέτες δείχνουν ότι η υπνική άπνοια συνδέεται με 33% μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας και 45% μεγαλύτερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ. Παράλληλα, εμφανίζεται στο 75% των ατόμων με παχυσαρκία.
Ο ειδικός παρουσίασε εκτενώς στο Πρακτορείο FM τα προειδοποιητικά σημάδια, τις επιπτώσεις και τις νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, με αφορμή το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπνολογίας.
Τα σημάδια που χτυπούν καμπανάκι
Το έντονο ροχαλητό που διακόπτεται από παύσεις στην αναπνοή και επανέρχεται απότομα αποτελεί βασική ένδειξη. Άλλα συμπτώματα είναι η πρωινή κόπωση, η υπνηλία την ημέρα, οι αφυπνίσεις με αίσθημα ασφυξίας, η νυχτερινή συχνοουρία και οι πρωινοί πονοκέφαλοι. Υπέρταση, αρρυθμίες, όπως η κολπική μαρμαρυγή, και στυτική δυσλειτουργία μπορεί επίσης να συνυπάρχουν.
Ο κ. Βαγιάκης διευκρινίζει ότι τα έξυπνα ρολόγια που μετρούν το οξυγόνο μπορούν να κινητοποιήσουν τον χρήστη όταν καταγράφονται χαμηλές τιμές, αλλά δεν αρκούν για τη διάγνωση, η οποία απαιτεί κατάλληλη μελέτη ύπνου.
Πώς συνδέεται με την άνοια
Οι επανειλημμένες μικροαφυπνίσεις εμποδίζουν τον βαθύ ύπνο, κατά τη διάρκεια του οποίου ο εγκέφαλος απομακρύνει μεταβολικά απόβλητα, όπως το βήτα αμυλοειδές, που συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Ωστόσο, τα προβλήματα μνήμης και συγκέντρωσης δεν σημαίνουν απαραίτητα άνοια. Μπορεί να οφείλονται στην κακή ποιότητα ύπνου και να βελτιωθούν με την αποτελεσματική αντιμετώπιση της άπνοιας.
Ο φαύλος κύκλος με την παχυσαρκία
Η σχέση είναι αμφίδρομη: τα επιπλέον κιλά ευνοούν την εμφάνιση άπνοιας, ενώ η διαταραχή δυσκολεύει την απώλεια βάρους, καθώς επηρεάζει τον μεταβολισμό, την αντίσταση στην ινσουλίνη και τη διάθεση για άσκηση. Επιπλέον, η έλλειψη ύπνου μπορεί να αυξήσει την επιθυμία για λιπαρές τροφές και τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα.
"Σε μια πρόσφατη μελέτη με 12.860 ενήλικες από την Αμερική και την Ελβετία, φάνηκε ότι τα άτομα με παχυσαρκία είχαν κατά 75% αποφρακτική άπνοια και οι υπέρβαροι είχαν 60% υπνική άπνοια.
Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, ένα ποσοστό 25% από αυτούς που πάσχουν από άπνοια είναι αδύνατοι. Το 44% υπέρβαροι και το 32% παχύσαρκοι. Αν έχεις παραπάνω κιλά έχεις άπνοια και αν έχεις άπνοια δυσκολεύεσαι να χάσεις, διότι αλλάζει ο μεταβολισμός, αλλάζει η αντίσταση στην ινσουλίνη και μετά, επειδή είσαι κουρασμένος και νυσταγμένος τη μέρα, δεν έχεις όρεξη να γυμναστείς. Ένας άλλος παράγοντας που χειροτερεύει την κατάσταση είναι ότι ο άυπνος άνθρωπος την άλλη μέρα έχει όρεξη για λιπαρές τροφές και με αυξημένα σάκχαρα. Επομένως, πρέπει να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος, να διαγνωστεί καταρχήν η άπνοια, να αντιμετωπιστεί και τότε η απώλεια βάρους θα είναι πολύ ευκολότερη». Όσον αφορά τα ενέσιμα φάρμακα για την παχυσαρκία ο ειδικός αναφέρει ότι μειώνουν σημαντικά της άπνοιες, σύμφωνα με δύο πρόσφατες μελέτες, εκ των οποίων η μία δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο στο «New England Journal of Medicine».
Θεραπείες και νέες εξελίξεις
Η μάσκα θετικής πίεσης παραμένει η βασική θεραπεία, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται ειδικό μασελάκι. Παράλληλα, υπό μελέτη βρίσκεται φάρμακο που δρα στο νευρικό σύστημα και βρίσκεται σε κλινική δοκιμή φάσης 3.
«Η μάσκα θετικής πίεσης είναι η κλασική θεραπεία, η οποία χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια και έχει τελειοποιηθεί τεχνολογικά. Είναι πάρα πολύ εύκολη στη χρήση, είναι αθόρυβη, είναι πολύ μαλακή, δεν ενοχλεί και επιπλέον δεν έχει επιπλοκές. Επίσης, σε κάποιες περιπτώσεις, χρησιμοποιείται ειδικό μασελάκι την ώρα του ύπνου. Τα καινούργια που περιμένουμε είναι ένα φάρμακο που επιδρά στο νευρικό σύστημα , το οποίο αυτή τη στιγμή είναι σε κλινική δοκιμή φάσης 3. Ανακοινώθηκε στο Αμερικανικό Συνέδριο την Άνοιξη και περιμένουμε να δημοσιευθεί η μελέτη. Πιθανόν να μπει στη φαρμακευτική βιομηχανία ως κλασικό φάρμακο, το οποίο θα λαμβάνεται προ ύπνου και θα μειώνει τις άπνοιες", αναφέρει χαρκατηριστικά.
Τι βοηθά στον καλύτερο ύπνο
Ο ειδικός συνιστά σταθερή ώρα κατάκλισης, αποφυγή καφέ, έντονης άσκησης αργά το βράδυ και αλκοόλ πριν από τον ύπνο. Εάν ο ύπνος δεν έρθει μέσα σε περίπου 20 λεπτά, προτείνει να σηκωθούμε από το κρεβάτι και να ασχοληθούμε με κάτι άλλο, αποφεύγοντας την αγωνία που επιδεινώνει την αϋπνία.
«Η σκέψη ότι δεν θα καταφέρουμε να κοιμηθούμε και την επόμενη ημέρα δεν θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις επαγγελματικές και οικογενειακές υποχρεώσεις αυξάνει την ένταση και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τον ύπνο. Απολαύστε την αϋπνία σας και θα έρθει ο ύπνος από μόνος του. Το να στριφογυρίζουμε στο κρεβάτι και να εκνευριζόμαστε επειδή δεν μας παίρνει ο ύπνος επιβαρύνει την κατάσταση. Εάν ο ύπνος δεν έρθει σε περίπου 20 λεπτά, να σηκωθούμε και να κάνουμε κάτι άλλο, ώστε το κρεβάτι να μη συνδέεται με την αγωνία της αϋπνίας», καταλήγει.
Πηγή: ΑΠΕ





