Τις πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 1 στους ενήλικες εξέδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), με στόχο τη βελτίωση της πρόσβασης στη θεραπεία και την παροχή ποιοτικής φροντίδας, ακόμη και σε χώρες με περιορισμένους υγειονομικούς πόρους ή σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης και ανθρωπιστικών κρίσεων.
Οι νέες συστάσεις δημοσιοποιήθηκαν με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη 2026 και έρχονται να καλύψουν ένα σημαντικό κενό στη φροντίδα των ενηλίκων με διαβήτη τύπου 1, οι οποίοι εξακολουθούν σε πολλές περιοχές του κόσμου να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση στην ινσουλίνη και στις απαραίτητες υπηρεσίες υγείας.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περίπου 9,5 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με διαβήτη τύπου 1 παγκοσμίως το 2025, ενώ την ίδια χρονιά καταγράφηκαν περίπου 500.000 νέες διαγνώσεις. Αν και η νόσος συνδέεται συχνά με την παιδική ηλικία, επηρεάζει ολοένα και περισσότερους ενήλικες.
«Η ινσουλίνη είναι μια θεραπεία που σώζει ζωές και ανακαλύφθηκε πριν από περισσότερα από 100 χρόνια. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι με διαβήτη τύπου 1 δεν έχουν πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή και υψηλής ποιότητας ινσουλίνη», δήλωσε ο δρ Σόρεν Μπρόστρεμ, διευθυντής του Τμήματος Μη Μεταδοτικών Νοσημάτων και Ψυχικής Υγείας του ΠΟΥ.
Όπως πρόσθεσε, οι νέες οδηγίες παρέχουν τεκμηριωμένες συστάσεις που θα βοηθήσουν τις χώρες να εξασφαλίσουν την καλύτερη δυνατή φροντίδα για τους ασθενείς, ακόμη και σε περιβάλλοντα με περιορισμένους πόρους ή διαταραγμένη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας.
Τι προβλέπουν οι νέες οδηγίες
Ο ΠΟΥ συστήνει στα άτομα με διαβήτη τύπου 1 να λαμβάνουν πολλαπλές δόσεις ινσουλίνης καθημερινά, με την προσαρμογή της δοσολογίας ανάλογα με τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Η ανθρώπινη ινσουλίνη, ένα φαρμακευτικό σκεύασμα που λειτουργεί με τρόπο αντίστοιχο της ινσουλίνης που παράγει φυσιολογικά ο ανθρώπινος οργανισμός, αποτελεί αποτελεσματική και κατάλληλη θεραπευτική επιλογή. Άλλοι τύποι ινσουλίνης μπορούν να χρησιμοποιούνται όταν κρίνεται απαραίτητο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην τακτική παρακολούθηση της γλυκόζης στο αίμα. Στις μονάδες υγείας, αυτή μπορεί να περιλαμβάνει εξετάσεις που αποτυπώνουν τον μέσο όρο των επιπέδων σακχάρου κατά τους προηγούμενους μήνες.
Στο σπίτι, οι ασθενείς μπορούν να ελέγχουν τη γλυκόζη με μέτρηση από το δάκτυλο ή μέσω συστημάτων συνεχούς καταγραφής, τα οποία χρησιμοποιούν έναν μικρό αισθητήρα που τοποθετείται στο δέρμα. Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι διαθέσιμες οι εξετάσεις αίματος, μπορεί να εξεταστεί η μέτρηση της γλυκόζης στα ούρα.
Στόχος η πρόσβαση όλων των ασθενών στη θεραπεία έως το 2030
Οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες εντάσσονται στις προσπάθειες επίτευξης των στόχων του ΠΟΥ για το 2030, σύμφωνα με τους οποίους όλοι οι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 1 θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή θεραπεία με ινσουλίνη και σε μέσα αυτοπαρακολούθησης της γλυκόζης.
Ο Οργανισμός αναμένεται να υποστηρίξει τις χώρες στην εφαρμογή των συστάσεων, παρέχοντας πρακτικά εργαλεία και κατευθύνσεις για την παρακολούθηση της προόδου. Παράλληλα, καλεί τις κυβερνήσεις να συμπεριλάβουν ενεργά τα ίδια τα άτομα με διαβήτη τύπου 1 στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση των προγραμμάτων για τη νόσο.
Το παγκόσμιο βάρος του διαβήτη
Η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη 2026 έχει ως κεντρικό μήνυμα την έγκαιρη δράση απέναντι στη νόσο («Early action on diabetes»), αναδεικνύοντας τη σημασία της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της κατάλληλης θεραπευτικής αντιμετώπισης.
Ο διαβήτης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως τύφλωση, νεφρική ανεπάρκεια, έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο και ακρωτηριασμό κάτω άκρων.
Το παγκόσμιο φορτίο της νόσου έχει υπερτετραπλασιαστεί από το 1990. Το 2022, περίπου 830 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με διαβήτη σε όλο τον κόσμο, στην πλειονότητά τους με διαβήτη τύπου 2. Παράλληλα, περισσότερο από το 40% των ατόμων με διαβήτη δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν από τη νόσο και παραμένουν αδιάγνωστα.





