Οι έρευνες συχνά υποστηρίζουν ότι η άσκηση είναι ένας καλός τρόπος για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας, αλλά μια πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου της Τζόρτζια δείχνει ότι δεν είναι μόνο η σωματική κίνηση που επηρεάζει την ψυχική υγεία.
Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι το πώς, πού και γιατί ασκείστε.
«Ιστορικά, η έρευνα για τη σωματική δραστηριότητα έχει επικεντρωθεί στο πόσο χρόνο ασκείται κάποιος ή πόσες θερμίδες καίγονται», δήλωσε ο Patrick O'Connor, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής στο Τμήμα Κινησιολογίας του Mary Frances Early College of Education. «Η «δόση» άσκησης ήταν ο κυρίαρχος τρόπος με τον οποίο οι ερευνητές προσπάθησαν να κατανοήσουν πώς η σωματική δραστηριότητα μπορεί να επηρεάσει την ψυχική υγεία, αγνοώντας συχνά αν αυτά τα λεπτά αφιερώθηκαν στην άσκηση με έναν φίλο ή ως μέρος ενός παιχνιδιού».
Ενώ η έρευνα δείχνει ότι η σωματική δραστηριότητα στον ελεύθερο χρόνο — όπως το τρέξιμο, τα μαθήματα γιόγκα ή η ποδηλασία για διασκέδαση — συσχετίζεται με καλύτερα αποτελέσματα στην ψυχική υγεία, αυτά τα οφέλη μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με το περιβάλλον και τις συνθήκες που περιβάλλουν τη δραστηριότητα, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Για να αναλύσουν αυτούς τους παράγοντες, οι ερευνητές εξέτασαν τρεις τύπους μελετών. Αυτές περιλάμβαναν μεγάλης κλίμακας επιδημιολογικές μελέτες που εξέτασαν τα πρότυπα υγείας σε πληθυσμούς, τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές όπου ορισμένες ομάδες υποβλήθηκαν σε θεραπείες άσκησης και άλλες όχι, καθώς και μια πολύ μικρότερη αλλά αυξανόμενη σειρά ερευνών σχετικά με παράγοντες που σχετίζονται με το περιβάλλον.
Άσκηση και ψυχική υγεία
Πολλές μελέτες διαπίστωσαν ότι τα άτομα που ασχολούνται τακτικά με σωματική δραστηριότητα στον ελεύθερο χρόνο τους τείνουν να αναφέρουν χαμηλότερα επίπεδα κατάθλιψης και άγχους. Ωστόσο, αυτό δεν είναι τόσο σαφές για άλλες μορφές δραστηριότητας, όπως το καθάρισμα του σπιτιού ή η εργασία σε μια εταιρεία φροντίδας γκαζόν. Το πλαίσιο μπορεί να έχει εξίσου μεγάλη σημασία με την ένταση ή την ποσότητα της σωματικής δραστηριότητας.
«Για παράδειγμα, αν ένας ποδοσφαιριστής τρέχει στο γήπεδο και σκοράρει το γκολ της νίκης, η ψυχική του υγεία είναι φανταστική», είπε ο O'Connor. «Αντίθετα, αν κάνεις την ίδια ακριβώς άσκηση, αλλά χάνεις το γκολ και οι άνθρωποι σε κατηγορούν, πιθανότατα θα νιώσεις πολύ διαφορετικά. Περιπτώσεις όπως αυτές δείχνουν πόσο σημαντικό είναι το πλαίσιο, ακόμη και όταν οι άνθρωποι κάνουν την ίδια άσκηση».
Πολλές τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές έδειξαν επίσης ότι η υιοθέτηση τακτικών προγραμμάτων άσκησης βελτίωσε την ψυχική υγεία, ειδικά για άτομα με ψυχικές διαταραχές. Ωστόσο, αυτές οι μελέτες βασίστηκαν συνήθως σε μικρά, βραχυπρόθεσμα και ομοιογενή δείγματα, οπότε τα αποτελέσματα πιθανώς δεν μπορούν να γενικευτούν σε μεγαλύτερες, πιο διαφορετικές ομάδες.
«Οι μέσες επιδράσεις στην ψυχική υγεία είναι μικρές σε όλες τις τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες για την άσκηση, και αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι περισσότερες μελέτες επικεντρώθηκαν σε άτομα που δεν ήταν καταθλιπτικά ή αγχώδη — σε αυτές τις μελέτες επιτυγχάνονται μεγαλύτερες επιδράσεις», πρόσθεσε ο O'Connor. «Ενημερώνουμε τους επιστήμονες ότι απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροπρόθεσμες ελεγχόμενες μελέτες για να αποδειχθεί με βεβαιότητα εάν η άσκηση έχει ή δεν έχει πραγματική επίδραση στην ψυχική υγεία».
Γιατί έχει σημασία το πλαίσιο
Το σημείο όπου τα στοιχεία είναι πιο αδύναμα, αλλά πιθανώς και πιο σημαντικά, είναι η κατανόηση των παραγόντων του πλαισίου. Η ίδια σωματική δραστηριότητα μπορεί να είναι πολύ διαφορετική ανάλογα με το με ποιον γίνεται, καθώς και το πού, πότε και πώς.
Το πλαίσιο μπορεί να κυμαίνεται από τη δυναμική των συνομηλίκων και το στυλ του εκπαιδευτή έως εξωτερικές συνθήκες όπως ο καιρός ή η ώρα της ημέρας. «Αν είστε έξω και κάνει ζέστη και πρέπει να περπατήσετε για να πάτε στη δουλειά, αυτό είναι μέρος του πλαισίου», πρόσθεσε. «Ή αν πάτε σε ένα ομαδικό μάθημα γυμναστικής, μερικοί εκπαιδευτές σας αρέσουν πολύ και άλλοι όχι. Αυτό είναι επίσης μέρος του πλαισίου.
«Αν προσπαθούμε να βοηθήσουμε την ψυχική υγεία των ανθρώπων με την άσκηση, τότε δεν πρέπει μόνο να σκεφτούμε τη δόση και τον τρόπο, αλλά πρέπει επίσης να ρωτήσουμε: Ποιο είναι το πλαίσιο;», είπε ο O'Connor.
