Εν μέσω έξαρσης της "πανδημίας" παχυσαρκίας, στην οποία διεκδικούμε αρνητικό ρεκόρ, η Ελλάδα απέκτησε πλέον τις δικές Εθνικές Κατευθυντήριες Οδηγίες Κλινικής Πρακτικής για τη Διαχείριση της Παχυσαρκίας, ένα έργο που φιλοδοξεί να αλλάξει το τοπίο στη δημόσια υγεία θέτοντας ένα ενιαίο, επιστημονικά τεκμηριωμένο και σύγχρονο πλαίσιο για την πρόληψη, αξιολόγηση και θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, μιας χρόνιας και υποτροπιάζουσας νόσου.
Το έργο υλοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Συμμαχίας για την Καταπολέμηση της Παχυσαρκίας (Action4Obesity), ένα διεπιστημονικό δίκτυο 35 επιστημονικών, ιατρικών εταιρειών και άλλων φορέων και οργανισμών. Οι Κατευθυντήριες Οδηγίες είναι αποτέλεσμα συνεργασίας 50 διακεκριμένων επιστημόνων, 20 διαφορετικών ειδικοτήτων και διάρκειας 20 μηνών. Το έργο αυτό έχει μεγάλη σημασία για την κοινωνία, τους πολίτες, και το σύστημα υγείας, καθώς συγκροτούν ένα ολιστικό, ολοκληρωμένο, τεκμηριωμένο και σύγχρονο πλαίσιο για την πρόληψη, αξιολόγηση και θεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
Οι Κατευθυντήριες Οδηγίες Κλινικής Πρακτικής για τη Διαχείριση της Παχυσαρκίας Ενηλίκων στην Ελλάδα βασίστηκαν στις καναδικές Κατευθυντήριες Οδηγίες (Canadian Adult Obesity CPG) του Obesity Canada, στις οποίες ενσωματώθηκε η «ελληνική πραγματικότητα» και τα επιδημιολογικά δεδομένα της χώρας .
Οι καναδικές Κατευθυντήριες Οδηγίες αποτελούν το πληρέστερο και πιο επιστημονικά τεκμηριωμένο πλαίσιο για την κατανόηση και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας διεθνώς και έχουν αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξη ανάλογων οδηγιών και για την Ιρλανδία, Ολλανδία, Χιλή, Μεξικό και Νότια Αφρική.
Σε ό,τι αφορά τις Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Διαχείριση της Παχυσαρκίας σε Παιδιά και Εφήβους στην Ελλάδα αυτές βασίστηκαν στις Κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Παιδιατρικής Εταιρείας.
Το έργο αναπτύσσεται συνολικά σε 21 κεφάλαια, που έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Συμμαχίας για την Καταπολέμηση της Παχυσαρκίας (Action4Obesity) και είναι διαθέσιμες σε όλους στην ηλεκτρονική διεύθυνση: www.action4obesity.gr/guidelines
«Έργο ορόσημο» αποκάλεσε τις κατευθυντήριες οδηγίες η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας κα. Χριστίνα Μαρία Κράββαρη που χαιρέτισε την εκδήλωση. Η κα. Κράββαρη αναφέρθηκε επίσης στην «Εθνική Δράση για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας» του Υπουργείου Υγείας, που αποτελεί το πρώτο ολοκληρωμένο πρόγραμμα με στόχο την πρόληψη και την καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας μέσω της προώθησης και υιοθέτησης υγιεινών διατροφικών συνηθειών και σωματικής άσκησης και για το οποίο πρόσφατα βραβεύτηκε η χώρα μας.
Ο Πρόεδρος του ΚΕ.Σ.Υ., Καθηγητής Δημήτριος Μπούμπας εξήρε την αξία του εγχειρήματος, αναφέρθηκε στον ρόλο του Κεντρικού Συμβούλιου Υγείας (ΚΕ.Σ.Υ.) και υπογράμμισε ότι η εκπαίδευση της ιατρικής κοινότητας όλης της χώρας αποτελεί την πρώτη μάχη που πρέπει να δοθεί στον πόλεμο κατά της παχυσαρκίας.
Οι τρεις ομιλητές εκπρόσωποι της Συμμαχίας και της συγγραφικής ομάδας, Νικόλαος Τεντολούρης, Καθηγητής Παθολογίας, Ιατρική Σχολή, Ε.Κ.Π.Α., Δημοσθένης Παναγιωτάκος, Καθηγητής Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας της Διατροφής, Τμήμα Διαιτολογίας και Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο και Ευαγγελία Χαρμανδάρη, Καθηγήτρια Παιδιατρικής - Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, Ιατρική Σχολή, Ε.Κ.Π.Α., μίλησαν για τη αξία των οδηγιών για την υγεία, την κοινωνία και την οικονομία, τους λόγους που οδήγησαν στο εγχείρημα, τη μεθοδολογία που εφαρμόστηκε, τη διαδρομή των 20 μηνών της προετοιμασίας του έργου και τα επόμενα βήματα.
Το πρόβλημα σε αριθμούς
Το 42% του πληθυσμού παγκοσμίως έχει υπερβάλλον σωματικό βάρος και το ποσοστό αναμένεται να φθάσει στο 51% το 2035. Στην Ελλάδα, σχεδόν 70% του πληθυσμού έχει υπερβάλλον βάρος (υπέρβαρο 37,5% και με παχυσαρκία 32,1%). Ο επιπολασμός υπερβαρότητας και παχυσαρκίας στην προσχολική ηλικία είναι 21% και στη σχολική και εφηβική ηλικία 41%, υψηλότερος όλων των ευρωπαϊκών χωρών. Τονίστηκε ότι η πρόληψη και η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας κατά την παιδική και εφηβική ηλικία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στην ενήλικη ζωή και την ελάττωση του συνολικού κόστους της νόσου.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη τύπου, το κόστος για το σύστημα υγείας, εν γένει, προέρχεται από τη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων, τα φάρμακα, τις χειρουργικές επεμβάσεις, τις συχνές επανεισαγωγές, αλλά και τις αναπηρίες, την απώλεια παραγωγικότητας, την αυξημένη και πρόωρη θνησιμότητα. Η συνολική οικονομική επιβάρυνση εξαιτίας της παχυσαρκίας στην Ελλάδα το 2024 εκτιμάται στα 4,92 δισεκατομμύρια ευρώ, που αντιστοιχεί σε 2,07% του ΑΕΠ της χώρας. Από αυτά, τα 2,593 δισ. € είναι άμεσα ιατρικά κόστη και τα 2,327 δισ. € είναι έμμεσα κόστη (π.χ. απώλεια παραγωγικότητας, αυξημένη και πρόωρη θνησιμότητα).
