Οι επιστήμονες έχουν από καιρό αναγνωρίσει ότι οι παθήσεις που επηρεάζουν το σώμα μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον εγκέφαλο. Προβλήματα όπως η παχυσαρκία, η υψηλή αρτηριακή πίεση και η αντίσταση στην ινσουλίνη επιβαρύνουν το μεταβολικό και το αγγειακό σύστημα του σώματος. Με την πάροδο του χρόνου, αυτή η συσσώρευση στρες στον οργανισμό μπορεί να επιταχύνει τη γνωστική παρακμή και να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, σε συνεργασία με διάφορα ιδρύματα, αναφέρουν τώρα ότι αυτές οι επιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν πολύ νωρίτερα από το αναμενόμενο. Σε νεαρούς ενήλικες με παχυσαρκία, η ομάδα εντόπισε βιολογικούς δείκτες που συνδέονται με φλεγμονή, πίεση στο ήπαρ και πρόωρη βλάβη των εγκεφαλικών κυττάρων. Αυτές οι μικρές αλλά μετρήσιμες αλλαγές μοιάζουν με τα πρότυπα που παρατηρούνται σε ηλικιωμένους ενήλικες με γνωστική δυσλειτουργία.

Η μελέτη αποκάλυψε ένα άλλο σημαντικό εύρημα. Πολλοί από τους νεαρούς ενήλικες παρουσίαζαν ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα χολίνης στο αίμα, ένα θρεπτικό συστατικό απαραίτητο για την υποστήριξη της υγείας του ήπατος, τη ρύθμιση της φλεγμονής και την προστασία της μακροπρόθεσμης λειτουργίας του εγκεφάλου.

«Αυτή η έρευνα προστίθεται στα αυξανόμενα στοιχεία που δείχνουν ότι η χολίνη είναι ένας πολύτιμος δείκτης μεταβολικής και εγκεφαλικής δυσλειτουργίας και ενισχύει τη σημασία της επαρκούς ημερήσιας πρόσληψης, καθώς είναι απαραίτητη για την ανθρώπινη υγεία», λέει ο Ramon Velazquez. «Αρκετές νέες εκθέσεις που δημοσιεύθηκαν αυτό το μήνα συνδέουν περαιτέρω τα μειωμένα επίπεδα χολίνης στο αίμα με αλλαγές στη συμπεριφορά, όπως άγχος και διαταραχές της μνήμης, καθώς και ευρύτερη μεταβολική δυσλειτουργία».

Ο Velazquez ηγείται της μελέτης ως μέλος του Κέντρου Έρευνας Νευροεκφυλιστικών Νόσων ASU-Banner, σε συνεργασία με συναδέλφους από τη Σχολή Βιοεπιστημών του ASU, το Ινστιτούτο Έρευνας Banner Sun Health και την Κλινική Mayo, Αριζόνα. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Aging and Disease.

Η πρώιμη επίδραση της παχυσαρκίας στη βιολογία του εγκεφάλου

Αν και είναι ευρέως γνωστό ότι η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων, όπως καρδιακές παθήσεις και διαβήτη τύπου 2, η μελέτη αυτή δείχνει ότι η επίδρασή της στον εγκέφαλο μπορεί να εμφανιστεί πολύ νωρίτερα. Οι ερευνητές μέτρησαν αυξημένα επίπεδα πρωτεϊνών και ενζύμων που προάγουν τη φλεγμονή και είναι ενδεικτικές ηπατικού στρες. Εντόπισαν επίσης υψηλότερα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που απελευθερώνεται όταν οι νευρώνες υποστούν βλάβη. Η NfL συνδέθηκε με χαμηλά επίπεδα χολίνης στο αίμα αυτών των νεαρών ενηλίκων, παρόλο που σε αυτή την ηλικία δεν θα αναμενόταν συνήθως καμία αλλαγή στη συμπεριφορά.

Η NfL έχει αναδειχθεί ως ένα σημαντικό πρώιμο σημάδι νευροεκφυλισμού. Βρίσκεται σε αυξημένα επίπεδα σε άτομα με ήπια γνωστική δυσλειτουργία και νόσο Αλτσχάιμερ. Η παρατήρηση αυτών των δεικτών σε νεαρούς ενήλικες είναι σημαντική και δείχνει ότι η παχυσαρκία μπορεί να έχει μετρήσιμες επιπτώσεις στον εγκέφαλο πολύ πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα.

Τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την ιδέα ότι η φλεγμονή, η μεταβολική καταπόνηση και οι πρώιμες νευρωνικές αλλαγές μπορεί να συνδέονται με τρόπο που ξεκινά πολύ νωρίτερα στη ζωή από ό,τι πιστευόταν μέχρι τώρα.

Η επίδραση της χολίνης στον εγκέφαλο και τη μεταβολική υγεία

Οι συμμετέχοντες με παχυσαρκία είχαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα χολίνης στην κυκλοφορία του αίματος, και αυτές οι μειώσεις αντιστοιχούσαν σε ισχυρότερα σημάδια φλεγμονής, αντίστασης στην ινσουλίνη, αύξησης των ηπατικών ενζύμων και NfL.

Αν και το ήπαρ παράγει κάποια ποσότητα χολίνης, το μεγαλύτερο μέρος της πρέπει να προέρχεται από την τροφή. Πλούσιες πηγές χολίνης είναι:

• τα αυγά,
• τα πουλερικά,
• τα ψάρια,
• τα φασόλια
• τα σταυρανθή λαχανικά, όπως το μπρόκολο, το κουνουπίδι και τα λαχανάκια Βρυξελλών.

Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης ότι οι γυναίκες που συμμετείχαν στη μελέτη είχαν χαμηλότερα επίπεδα χολίνης από τους άνδρες, ένα αξιοσημείωτο εύρημα, καθώς οι γυναίκες παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά γνωστικής γήρανσης και νόσου του Αλτσχάιμερ.

Δεδομένου ότι η χολίνη υποστηρίζει τον εγκέφαλο και το ήπαρ, η μακροχρόνια έλλειψή της μπορεί να αυξήσει την ευπάθεια στο μεταβολικό στρες και να εντείνει την επίδραση της παχυσαρκίας στον εγκέφαλο.

«Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι δεν λαμβάνουν αρκετή χολίνη», δήλωσε η Wendy Winslow, πρώτη συν-συγγραφέας. «Η προσθήκη τροφών πλούσιων σε χολίνη στη διατροφή σας μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής και να υποστηρίξει τόσο το σώμα όσο και τον εγκέφαλό σας καθώς γερνάτε».

Θρεπτικές ουσίες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τα νέα φάρμακα απώλειας βάρους

Τα σύγχρονα φάρμακα για την απώλεια βάρους έχουν μεταμορφώσει τη θεραπεία της παχυσαρκίας λόγω της αποτελεσματικότητάς τους στη μείωση του βάρους και στη βελτίωση της μεταβολικής και καρδιαγγειακής υγείας. Ωστόσο, τα φάρμακα GLP-1 που καταστέλλουν την όρεξη μειώνουν σημαντικά την πρόσληψη τροφής. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ανεπαρκή κατανάλωση χολίνης και άλλων βασικών θρεπτικών συστατικών. Οι συγγραφείς επισημαίνουν την ανάγκη για μελλοντικές μελέτες που θα διερευνήσουν εάν ο συνδυασμός θεραπειών GLP-1 με επαρκή διατροφική χολίνη μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της μεταβολικής ανθεκτικότητας και της συνολικής υγείας.

Πηγή: Arizona State University