Για τους περισσότερους ανθρώπους, η φυσιολογική αντίδραση στον καλό καιρό είναι να βγούμε βόλτα για όσο διαρκεί. Όμως τα ξαφνικά κύματα ζέστης και έντονης ηλιοφάνειας υπενθυμίζουν επίσης ότι η προστασία από τον ήλιο πρέπει να ξεκινά προτού ακόμη βρεθούμε στις παραλίες για τα καλοκαιρινά μας μπάνια.

Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο στις διακοπές στο εξωτερικό ή στην κορύφωση του καλοκαιριού. Στο Ηνωμένο Βασίλειο για παράδειγμα, τα επίπεδα UV μπορούν να φτάσουν το 3 ή και παραπάνω ήδη από τον Απρίλιο -το σημείο στο οποίο πολλοί οργανισμοί δημόσιας υγείας συνιστούν να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η προστασία από τον ήλιο, ιδιαίτερα για άτομα που καίγονται εύκολα.

Στο εξωτερικό, ειδικά στη νότια Ευρώπη ή σε μακρινούς προορισμούς, τα επίπεδα συχνά φτάνουν το 8, 9 ή ακόμα και το 10 το καλοκαίρι. Πρόκειται για σημαντική αύξηση σε σχέση με όσα έχουν συνηθίσει οι περισσότεροι κάτοικοι του Ηνωμένου Βασιλείου, και αυτός είναι ένας λόγος που οι διακοπές είναι συχνά η περίοδος κατά την οποία το δέρμα τους κινδυνεύει περισσότερο.

Σύμφωνα με σχετική έρευνα που έγινε σε παραθεριστές οι άνθρωποι θέλουν να διαχειρίζονται καλύτερα την έκθεσή τους στον ήλιο, ιδιαίτερα όταν λαμβάνουν σαφείς πληροφορίες για τα επίπεδα UV ανάλογα με την τοποθεσία, μαζί με πρακτικές υπενθυμίσεις για το πότε πρέπει να προστατεύονται.

Η ασφαλής έκθεση στον ήλιο λειτουργεί καλύτερα ως συνδυασμός μιας σειρά καλών συνηθειών όπως η αναζήτηση σκιάς, η χρήση καπέλου, η κάλυψη του σώματος, ο περιορισμός του χρόνου στον έντονο μεσημεριανό ήλιο και η σωστή χρήση αντηλιακού.

Όχι μόνο αντηλιακό

Ένα από τα πιο αποτελεσματικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε είναι να αναζητάτε σκιά τις μεσημεριανές ώρες, όταν τα επίπεδα UV είναι υψηλότερα — συνήθως μεταξύ 11 π.μ. και 3 μ.μ. στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Ένα καπέλο με φαρδύ γείσο, ένα μακρυμάνικο ρούχο για τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας και γυαλιά ηλίου με προστασία UV προσφέρουν ουσιαστική προστασία που το αντηλιακό από μόνο του δεν μπορεί να παρέχει.

Ο σωστός προγραμματισμός το κάνει πολύ πιο εύκολο. Πριν βγείτε έξω, ελέγξτε τον δείκτη UV για τον προορισμό σας. Οι περισσότερες εφαρμογές καιρού πλέον τον περιλαμβάνουν. Στη συνέχεια, οργανώστε τις δραστηριότητες με τη μεγαλύτερη έκθεση στον ήλιο ανάλογα με αυτόν.

Σκεφτείτε την αντηλιακή προστασία ως μέρος της πρωινής σας ρουτίνας: βάλτε αντηλιακό πριν φύγετε από το σπίτι, όπως θα βουρτσίζατε τα δόντια σας, και πάρτε μαζί σας καπέλο, γυαλιά ηλίου και αντηλιακό στην τσάντα σας. Αξίζει επίσης να έχετε ένα ελαφρύ κάλυμμα, όπως T-shirt, καφτάνι ή παρεό, για να προστατεύετε ώμους και στήθος.

Όταν σταματάτε για μεσημεριανό, αυτό είναι ένα φυσικό «σήμα» για να ανανεώσετε το αντηλιακό. Πολλοί άνθρωποι στις διακοπές κάνουν ούτως ή άλλως ένα διάλειμμα το μεσημέρι. Ένα γεύμα στη σκιά -ακόμη και μια σύντομη σιέστα τις ώρες της μέγιστης UV ακτινοβολίας- δεν είναι απλώς μια ευχάριστη συνήθεια διακοπών. Είναι καλή πρακτική προστασίας από τον ήλιο.

Μέχρι να ξαναβγείτε αργότερα το απόγευμα, θα έχετε ξεκουραστεί, δροσιστεί και ανανεώσει το αντηλιακό σας, αξιοποιώντας παράλληλα το χρονικό διάστημα με χαμηλότερη UV ακτινοβολία.

Απλά σχέδια του τύπου «αν-τότε» μπορούν επίσης να βοηθήσουν. Για παράδειγμα αν ο δείκτης UV προβλέπεται να είναι 3 ή/και παραπάνω, τότε θα καλυφθώ και θα αναζητήσω σκιά. Αν πάω στην παραλία, τότε θα ξαναβάλω αντηλιακό μόλις φτάσω και ξανά μετά το κολύμπι.

Ένα στοιχείο που η έρευνα δείχνει σταθερά είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι υποτιμούν πόσο γρήγορα μπορεί να καεί το δέρμα τους, ιδιαίτερα κάτω από δυνατό ήλιο. Αντί να προσπαθείτε να υπολογίσετε ένα «ασφαλές» χρονικό διάστημα, χρησιμοποιήστε ως οδηγό τον δείκτη UV. Αν είναι 3 ή παραπάνω, καλυφθείτε και αναζητήστε σκιά κατά τις πιο έντονες ώρες της ημέρας.

Το αντηλιακό λειτουργεί καλύτερα όταν εφαρμόζεται άφθονα και ανανεώνεται τακτικά, αλλά οι οδηγίες για την ποσότητα συχνά φαίνονται ασαφείς. Η έρευνα προτείνει έναν χρήσιμο κανόνα: για πρόσωπο, λαιμό και αυτιά, χρησιμοποιήστε περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού. Για ολόκληρο το σώμα χρειάζεται πολύ περισσότερη ποσότητα απ’ όση χρησιμοποιούν οι περισσότεροι — περίπου όσο ένα μπαλάκι του γκολφ.

Η χρήση περισσότερου αντηλιακού απ’ όσο νομίζετε ότι χρειάζεστε και η ανανέωσή του κάθε δύο ώρες όταν βρίσκεστε έξω κάνει πραγματική διαφορά στην προστασία του δέρματος. Πρέπει επίσης να το ανανεώνετε μετά από κολύμπι, εφίδρωση ή σκούπισμα με πετσέτα, ακόμη κι αν το προϊόν αναγράφει ότι είναι ανθεκτικό στο νερό.

Η χρησιμότητα των ψηφιακών εφαρμογών

Μελέτες για εφαρμογές προστασίας από τον ήλιο δείχνουν ότι διάφορα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να βοηθήσουν όταν παρέχουν συγκεκριμένες και πρακτικές πληροφορίες αντί για αόριστες προειδοποιήσεις. Στην έρευνα σχετικά με τις απόψεις των παραθεριστών τις εν λόγω εφαρμογές, οι συμμετέχοντες εκτίμησαν σε σημαντικό βαθμό τις πληροφορίες για τον δείκτη UV και τις υπενθυμίσεις βάσει τοποθεσίας, επειδή τους βοηθούσαν να οργανώνουν τη μέρα τους αντί να αντιδρούν ενώ είχαν ήδη εκτεθεί σε μια έντονη ηλιοφάνεια.

Οι εξατομικευμένες οδηγίες μπορούν να κάνουν την προστασία από τον ήλιο να φαίνεται λιγότερο σαν «μαντεψιά», λαμβάνοντας υπόψη τον τύπο δέρματος, το πού βρίσκεστε και πόσο ισχυρή είναι η UV ακτινοβολία εκείνη τη στιγμή.

Αν χρησιμοποιείτε εφαρμογή προστασίας από τον ήλιο, προτιμήστε μία που παρέχει προβλέψεις UV σε πραγματικό χρόνο για τη συγκεκριμένη τοποθεσία και πρακτικές συμβουλές, αντί για γενικές υπενθυμίσεις. Ακόμη και ένας απλός δείκτης UV μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε πότε να καλυφθείτε, πότε να αναζητήσετε σκιά και πότε τα επίπεδα UV είναι χαμηλότερα.

Για παράδειγμα η εφαρμογή SunSmart Global UV που υποστηρίζεται μεταξύ άλλων από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, δείχνει πώς μπορεί να λειτουργήσει αυτό. Παρέχει πληροφορίες για την ηλιακή ακτινοβολία ανάλογα με την τοποθεσία του χρήστη και δείχνει πότε απαιτείται προστασία από τον ήλιο.

Αυτό είναι το είδος της πρακτικής καθοδήγησης που οι παραθεριστές δήλωσαν ότι επιθυμούν: συμβουλές που τους βοηθούν να παίρνουν αποφάσεις τη στιγμή που χρειάζεται, όχι απλώς γενικά μηνύματα για ασφαλή έκθεση στον ήλιο.

Απολαύστε τον καλό καιρό

Η προστασία από τον ήλιο δεν σημαίνει να μένετε μέσα στο σπίτι. Σημαίνει να κάνετε τον ήλιο πιο... φιλικό ώστε να απολαμβάνετε τα οφέλη του όπως η πρόσληψη βιταμίνης D. Συγκεκριμένα πρέπει να ελέγχετε τον δείκτη UV, να παίρνετε μαζί σας καπέλο και αντηλιακό, να αναζητάτε σκιά όταν η UV ακτινοβολία είναι ισχυρότερη και να ανανεώνετε το αντηλιακό πριν το δέρμα σας αρχίσει να κοκκινίζει.

Ο καρκίνος του δέρματος μπορεί να προληφθεί σε μεγάλο βαθμό και οι μικρές συνήθειες είναι ακριβώς αυτές που κάνουν τη διαφορά. Ο στόχος είναι η προστασία από τον ήλιο να γίνει μέρος της καθημερινότητας — όχι μια σκέψη της τελευταίας στιγμής όταν ήδη έχετε ζεσταθεί, κουραστεί και αρχίσει να καίγεστε.

Πηγή: THE CONVERSATION.COM