Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης συμμετείχε σήμερα, Τετάρτη 27 Μαΐου, στο 7ο Συνέδριο Υγείας που διοργανώνουν το ygeiamou.gr και το «Πρώτο Θέμα» με τίτλο «Η Υγεία σε έναν Μεταβαλλόμενο Κόσμο: Ανθεκτικότητα, Πρόσβαση, Εμπιστοσύνη».
Συγκεκριμένα, μιλώντας στο πάνελ με θέμα «Φαρμακευτική πολιτική: Καινοτομία, παραγωγή και βιωσιμότητα», ο Υπουργός Υγείας έκανε εκτενή αναφορά στο clawback, λέγοντας μεταξύ άλλων τα εξής: «Κατ’ αρχάς, να πω τι είναι το clawback, γιατί οι περισσότεροι που το ακούνε, σίγουρα δεν καταλαβαίνουν τι είναι. Το φάρμακο, όπως και όλες οι δαπάνες υγείας εδώ και 14 χρόνια, είμαι ο Υπουργός που τα νομοθέτησε αυτά στην προηγούμενή μου θητεία, πληρώνονται με τους λεγόμενους «κλειστούς προϋπολογισμούς». Δηλαδή, η κάθε εταιρεία που γίνεται αντισυμβαλλόμενη του ΕΟΠΥΥ ή του Υπουργείου Υγείας σε παροχές υπηρεσιών υγείας, γνωρίζει από την αρχή ποιο είναι το όριο του ετήσιου προϋπολογισμού μας. Αναλόγως της εξέλιξης της δαπάνης μπορεί να υπολογίζει και ποιο θα είναι το όριο των επιστροφών που θα πρέπει να πληρώσει σε σχέση με τις δαπάνες που έχει διενεργήσει. Τίποτε από αυτά δεν είναι κρυφό. Μάλιστα επί της 2ης θητείας μου στο Υπουργείο Υγείας, έχω προσπαθήσει να δώσω και τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια, επιτρέποντας στις εταιρείες να βλέπουν την εξέλιξη της δαπάνης, απολογιστικά σε επίπεδο μηνός. Άρα, πρώτον όλοι ξέρουμε περίπου που κινούμαστε. Δεύτερον, έχουμε αυξήσει τη χρηματοδότηση μετά από πολλά χρόνια που η χρηματοδότηση στο φάρμακο ήταν κολλημένη. Η Ελλάδα από το 2010 έως το 2021 δεν είχε αυξήσει ούτε ένα ευρώ τη δαπάνη του φαρμάκου. Μόνο την μείωνε. Επί Κυβερνήσεως του Κυριάκου Μητσοτάκη και επί θητείας μου αυξήθηκε σημαντικά αυτή η δαπάνη, από τα 2,4 στο 3,1 δις και συνεχώς αυξάνεται. Στα 7 αυτά χρόνια δώσαμε διαφάνεια και δώσαμε περισσότερα χρήματα. Το ερώτημα είναι γιατί εξακολουθεί να αυξάνεται το clawback ή εν πάση περιπτώσει να μη μειώνεται σε ορισμένες κατηγορίες και στο βαθμό που θα θέλαμε».
«Η φυσική αύξηση της δαπάνης»
Στη συνέχεια ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε: «Πρέπει να πάρουμε περαιτέρω μέτρα μείωσης του clawback όσο μπορούμε στο κομμάτι του λελογισμού της δαπάνης; Η απάντηση είναι, ναι. Έχουμε ήδη πάρει αρκετά και πρέπει να πάρουμε και άλλα. Παραδείγματος χάρη, σε έναν μήνα από σήμερα, επιτέλους θα δουλεύει η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία. Διάβασα κάπου ένα άρθρο προχθές, ότι δεν βάλαμε τον ενεργό/ανενεργό ΑΜΚΑ που είχαμε υποσχεθεί. Τον βάλαμε και έχουμε ήδη απενεργοποιήσει 340 χιλιάδες ΑΜΚΑ μέχρι στιγμής. Ό,τι λέμε το κάνουμε εις το ακέραιον. Άρα, έχουμε κάνει μία σειρά μεταρρυθμίσεις αυτά τα 2,5 χρόνια στην κατεύθυνση του ελέγχου του clawback. Άλλες μεταρρυθμίσεις έχουν δουλέψει, άλλες όχι. Αλλά η αντίπαλη πλευρά, η αντίρροπη δύναμη σε αυτές τις μεταρρυθμίσεις, είναι πρώτον η φυσική αύξηση της δαπάνης λόγω γήρανσης πληθυσμού και η φυσική αύξηση της δαπάνης λόγω πολλών νέων φαρμάκων και πολλών νέων ενδείξεων σε παλαιότερα φάρμακα. Έχουμε ταυτόχρονα και καινούρια φάρμακα και καινούριες ενδείξεις σε χρησιμοποιούμενα φάρμακα. Αν από τη μία πλευρά, εμείς φέρνουμε μεταρρυθμίσεις για να ελέγξουμε τη δαπάνη και από την άλλη, έχουμε αυξανόμενες ανάγκες δαπάνης, άλλοτε κερδίζει η μια πλευρά της εξίσωσης, άλλοτε κερδίζει η άλλη πλευρά της εξίσωσης».
«Η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη της Ελλάδος δεν υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, είμαστε στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στον αντίλογο «ναι, αλλά το clawback είναι μεγαλύτερο από άλλες χώρες», αυτό οφείλεται εν μέρει σε εμάς και στην πολιτική μας. Δηλαδή ότι δίνουμε πολύ πιο εύκολα φάρμακα στην Ελλάδα. Παραδείγματος χάρη, οι ανασφάλιστοι λαμβάνουν δωρεάν φάρμακα, κάτι που πολλές ευρωπαϊκές χώρες δεν κάνουν. Άρα, θα έχουν δίκιο να πουν οι εταιρίες ότι σε ένα βαθμό επωμίζονται το κόστος μιας κοινωνικής πολιτικής του ελληνικού κράτους, το δέχομαι ως επιχείρημα. Επειδή όμως άκουσα πριν, ότι ακολουθούμε μια πολιτική ραγδαίας μείωσης των τιμών, δεν είναι αλήθεια. Αυτό ίσχυε την περίοδο 2010-2019, δεν ισχύει για την περίοδο 2019-2026».
«Έχει ήδη ανασχεδιαστεί το clawback»
«Άκουσα πριν ότι «πρέπει το clawback να ανασχεδιαστεί». Πρώτα από όλα, έχει ήδη ανασχεδιαστεί. Παραδείγματος χάριν, η επιτροπή διαπραγμάτευσης και οι κλειστές συμφωνίες δεν υπήρχαν στο αρχικό clawback, μπήκαν στην πορεία. Δεν είναι ότι έχουμε μείνει στην εποχή των μνημονίων. Και θεσπίσαμε και το επενδυτικό clawback, που δεν υπήρχε στην αρχή. Μπήκε στην πορεία. Ή ότι μπήκε η ρήτρα από το Ταμείο Ανάκαμψης ώστε όταν επιτυγχάνεται ο στόχος του clawback να βάζει υποχρεωτικά το κράτος λεφτά. Τα βασικά που ελέχθησαν και έχουν γίνει και γίνονται. Και συνεχώς ανασχεδιάζεται το σύστημα. Όμως, θα πρέπει όλοι να έχουμε δύο πράγματα στο μυαλό μας. Ένα, ότι ο τελικός στόχος είναι οι ασθενής να μπορεί να πάρει το φάρμακό του στην ώρα που πρέπει να το πάρει. Αυτό δεν μπορεί να διακυβευθεί. Και δύο, ότι δυστυχώς τα χρήματα που έχουμε δεν είναι άπειρα. Οι ανάγκες είναι άπειρες. Αλλά τα χρήματα δεν είναι άπειρα. Άρα, πρέπει να βρούμε έναν τρόπο συνεννόησης. Για να μην φανεί ότι θέλω να δώσω λάθος μήνυμα. Αναγνωρίζω πλήρως ότι χρειάζεται ακόμα πιο εντατική προσπάθεια από μέρους μας για να ελεγχθεί η αύξηση της δαπάνης, στο μέτρο που θα πιάσουμε την τεχνητή αύξηση. Οι μεταρρυθμίσεις ευκολότερα εξαγγέλλονται και δυσκολότερα εφαρμόζονται. Να φέρω ένα παράδειγμα. Για να εφαρμόσω τα SPC φίλτρα, που θέλω πολύ να το κάνω και ήταν μία πρόταση του ΣΦΕ 15 ετών, δεν μπορείτε να φανταστείτε από την απόφασή μου να γίνει μέχρι του να λειτουργήσει το σύστημα, πόσες τεχνικές δυσκολίες ανακύπτουν ανά εβδομάδα που δεν τις είχαμε υπολογίσει. Ήδη πιλοτικά ξεκινάει. Δεν μπορέσαμε από τον Ιανουάριο, θα αρχίσουμε από τον Ιούλιο σε πλήρη εφαρμογή. Και η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία θα εφαρμοστεί φέτος το καλοκαίρι και ο συνδυασμός των ψηφιακών ογκολογικών συμβουλίων με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία θα μας επιτρέψει να ελέγξουμε περισσότερο τις ακριβές θεραπείες πως ακριβώς δίνονται και που πηγαίνουν. Όλα αυτά που είναι ευθύνη δική μας να τα κάνουμε, θα γίνουν».
«Η αλήθεια για τις κλινικές μελέτες»
Αναφερόμενος στις κλινικές μελέτες ο Υπουργός Υγείας είπε: «Για τις κλινικές μελέτες, πρώτα από όλα σκοπεύω να κάνω δυο αλλαγές για να γίνουν λίγο πιο λειτουργικές για την φαρμακοβιομηχανία σε σχέση με το πως θα μπορείς να περάσεις σε επόμενο κύκλο επενδυτικού clawback αν μια κλινική μελέτη συνεχίζεται, που το θεωρώ σημαντικό. Εμένα με ενδιαφέρει το επενδυτικό clawback να χρησιμοποιηθεί για κλινικές μελέτες. Και ο αρχικός μου σχεδιασμός ως Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, το ’19, αυτός ήταν. Μετά υπήρξε μια αλλαγή στα ποσοστά αλλά θα προσπαθήσουμε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί στις κλινικές μελέτες».
«Η αλήθεια για τις κλινικές μελέτες είναι η εξής. Αν δείτε τον αριθμό μας, είμαστε ακριβώς στο μέσο όρο. Είμαστε, δηλαδή, στο μέγεθος της χώρας μας. Αν δούμε, όμως, σε αξία, είμαστε αρκετά χαμηλά. Γιατί οι πολυεθνικές εταιρείες τελικά τείνουν να δίνουν τα πολλά λεφτά στις πλουσιότερες χώρες, για να είμαστε και λίγο ειλικρινείς. Έχει να κάνει και με αυτούς. Δεν έχει να κάνει μόνο με εμάς. Στην τελική, ο καπιταλισμός λειτουργεί βάσει ανταγωνισμού. Όσο γινόμαστε πιο ανταγωνιστικοί θα προσελκύουμε και περισσότερες επενδύσεις. Άρα, τα πράγματα είναι απλά, ψηφίζουμε ξανά Μητσοτάκη, για να έρθουν και οι επενδύσεις. Όλα είναι απλώς και λογικώς καμωμένα».
Οι καινοτόμες θεραπείες
Σχετικά με την πρόσβαση των ασθενών στις καινοτόμες θεραπείες ο κ. Γεωργιάδης δήλωσε τα εξής: «Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση. Εάν ο ασθενής πράγματι χρήζει μίας θεραπείας, τελικά θα την πάρει. Γιατί θα την πάρει μέσω του ΙΦΕΤ εφόσον δεν υπάρχει η θεραπεία στη Θετική Λίστα Φαρμάκων. Αυτό είναι το ιδανικό; Όχι. Διότι αυτό πρώτα απ’ όλα μπορεί να σημαίνει κάποιες μέρες καθυστέρηση και σε κάποιες περιπτώσεις αυτό μπορεί να είναι εξαιρετικά μοιραίο και να δημιουργεί και μία ανισορροπία στο σύστημα. Το Ταμείο Καινοτομίας κατά βάση το φτιάξαμε με το Ταμείο Μεταβατικής Αποζημίωσης για να μειώσουμε αυτού του τύπου τη στρέβλωση που υπάρχει στην αγορά. Αλλά, επαναλαμβάνω, ο ασθενής μας που θα χρειαστεί μία θεραπεία τελικά θα τη βρει μέσω του ΣΗΠ. Για να καταλάβουμε τη διαφορά με το παρελθόν, το ’10 – ’14 είχαμε εντολή από την τρόικα και δεν μπορούσαμε να εγκρίνουμε ούτε ένα νέο φάρμακο. Ούτε ένα. Τέσσερα χρόνια στην Ελλάδα δεν εγκρίθηκε ούτε ένα νέο φάρμακο. Πρώτος Υπουργός που ενέκρινε νέα φάρμακα στην Ελλάδα ήμουν εγώ το ’14. Αν θυμάμαι καλά,περίπου 400. Και είμαι ένας από τους ανθρώπους που με κατηγορούσαν για τη σκευωρία «Novartis». Έλεγαν «γιατί ο Γεωργιάδης άφησε να μπουν νέα φάρμακα ενώ οι προηγούμενοι δεν άφηναν»; Και αυτό θεωρήθηκε λόγος ενδεχόμενης δικής μου διαφθοράς. Το λέω αυτό για να καταλάβετε ότι η Ελλάδα δεν είναι εκεί που ήταν. Είμαστε όμως σε μια δύσκολη στιγμή; Ναι, είμαστε. Όχι μόνο η Ελλάδα. Η Ευρώπη και ο κόσμος. Έχουμε δυο παράλληλες μεγάλες δυσκολίες. Η πρώτη, ευχάριστη. Πολλά καινούργια, καινοτόμα φάρμακα με πολύ μεγαλύτερο ρυθμό από ότι στο παρελθόν. Παλιά έβγαιναν τρία, τέσσερα καινοτόμα φάρμακα τον χρόνο, τώρα βγαίνουν 15, του χρόνου θα βγαίνουν 55. Άρα, αυτό αναγκαστικά θα πιέσει την δαπάνη. Ωστόσο, μια νέα αμερικανική πολιτική ως προς την τιμολόγηση των φαρμάκων, την οποία θα συζητήσουμε και στο Συμβούλιο Υπουργών στο Στρασβούργο, στις 16 Ιουνίου, είναι αδύνατον να μην επηρεάσει την Ευρώπη και τα καινοτόμα φάρμακα στην Ευρώπη. Δεν πιστεύω σε ένα παγκόσμιο σενάριο καταστροφής. Λογικοί άνθρωποι είμαστε όλοι, θα βρούμε λογικές καλόπιστες λύσεις. Αυτές που μπορεί να βρεθούν».
Οι επενδύσεις στην Ελλάδα
Τέλος αναφορικά με τις επενδύσεις στην Ελλάδα επισήμανε πως «πρώτα από όλα δεν ισχύει ότι η Ελλάδα δεν έχει πάρει επενδύσεις τα τελευταία εφτά χρόνια. Να φέρω ένα παράδειγμα. Επί θητείας μου ξεκίνησε το μεγάλο έργο της Pfizer στη Θεσσαλονίκη. Ένα τεράστιο digital center και μετά ένα ολόκληρο hub που έφερε η Pfizer στην Ελλάδα. Για να επιλέξει η Pfizer την Ελλάδα αντί κάποια άλλη χώρα, κάτι βρήκε. Και για να αυξάνονται οι επενδύσεις της και από τις αρχικές 300 θέσεις εργασίας να ανεβαίνει στις 1.300, κάτι κέρδισε. Άρα, δεν είμαστε τόσο χάλια όσο κάποιοι λένε».
