Τα φάρμακα GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, έχουν αλλάξει τα δεδομένα στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του διαβήτη, προσφέροντας σημαντική απώλεια βάρους και βελτίωση του μεταβολικού προφίλ. Ωστόσο, οι ειδικοί παρατηρούν ότι η ανταπόκριση στη θεραπεία δεν είναι ίδια για όλους και το φύλο φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο.
Νέα δεδομένα δείχνουν ότι γυναίκες και άνδρες μπορεί να εμφανίζουν διαφορετική αποτελεσματικότητα, παρενέργειες και ορμονικές επιδράσεις κατά τη λήψη των GLP-1 φαρμάκων.
Οι γυναίκες χάνουν συνήθως περισσότερο βάρος
Σύμφωνα με μετα-ανάλυση σχεδόν 20.000 ατόμων που έλαβαν GLP-1 φάρμακα, οι γυναίκες έχασαν κατά μέσο όρο περίπου 11% του σωματικού τους βάρους, ενώ οι άνδρες περίπου 7%.
«Εξετάσαμε πολλούς διαφορετικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να σχετίζονται με την αποτελεσματικότητα αυτών των φαρμάκων και το φύλο ήταν ο μόνος παράγοντας όπου βρήκαμε σημαντικές διαφορές», δήλωσε ο Caleb Alexander, παθολόγος, επιδημιολόγος και συνδιευθυντής του Center for Drug Safety and Effectiveness του Johns Hopkins Medicine.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες.
Οι γυναίκες συνήθως έχουν μικρότερο σωματικό βάρος, γεγονός που μπορεί να οδηγεί σε υψηλότερη συγκέντρωση του φαρμάκου στον οργανισμό για την ίδια δόση. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο γυναικείος οργανισμός αποβάλλει πιο αργά τα GLP-1 φάρμακα από την κυκλοφορία του αίματος.
Ρόλο φαίνεται να παίζει και η σύσταση σώματος. Οι γυναίκες έχουν συνήθως μεγαλύτερο ποσοστό σωματικού λίπους και μικρότερη μυϊκή μάζα, ενώ οι άνδρες διαθέτουν περισσότερη άλιπη μάζα και υψηλότερο βασικό μεταβολισμό.
«Αυτές οι διαφορές μπορεί να επηρεάζουν το πώς εμφανίζεται η απώλεια βάρους στη ζυγαριά, πόσο γρήγορα συμβαίνει και τι είδους βάρος χάνεται», εξηγεί ο Matthew Holt, επίκουρος καθηγητής Φαρμακολογίας στο PCOM South Georgia.
Οι ειδικοί εξετάζουν επίσης τον ρόλο των οιστρογόνων. «Τα φάρμακα GLP-1 μπορεί να αλληλεπιδρούν συνεργικά με τα οιστρογόνα, κάτι που ενδεχομένως ενισχύει την απώλεια βάρους στις γυναίκες», σημειώνει ο Alexander.
Περισσότερες παρενέργειες στις γυναίκες
Οι γυναίκες φαίνεται επίσης να εμφανίζουν συχνότερα γαστρεντερικές παρενέργειες, όπως ναυτία, έμετο και διάρροια.
Προκαταρκτική μελέτη έδειξε ότι οι γυναίκες που λάμβαναν σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη είχαν 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν ναυτία και εμέτους σε σχέση με τους άνδρες.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα οιστρογόνα μπορεί να συνδέονται τόσο με τη μεγαλύτερη απώλεια βάρους όσο και με την αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ναυτίας.
Η επίδραση στις ορμόνες και τη γονιμότητα
Οι επιστήμονες μελετούν επίσης τον τρόπο με τον οποίο τα GLP-1 επηρεάζουν τις ορμόνες και τη γονιμότητα.
Στις γυναίκες, τα φάρμακα αυτά ενδέχεται να βοηθούν στο πολυενδροκρινικό μεταβολικό σύνδρομο ωοθηκών (πρώην σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών) το οποίο συνδέεται με αντίσταση στην ινσουλίνη και αυξημένα ανδρογόνα.
«Επειδή τα GLP-1 βελτιώνουν το σάκχαρο, την όρεξη, την ευαισθησία στην ινσουλίνη και το βάρος, οι ερευνητές εξετάζουν εάν μπορούν να βελτιώσουν και τις ορμονικές διαταραχές που σχετίζονται με το σύνδρομο», εξηγεί η Marilyn Tan, ενδοκρινολόγος στο Stanford Medicine.
Ορισμένες μελέτες δείχνουν βελτίωση στην ωορρηξία, την έμμηνο ρύση και τη γονιμότητα, χωρίς όμως ακόμη τα στοιχεία να θεωρούνται οριστικά.
Η απώλεια βάρους και η καλύτερη ρύθμιση του διαβήτη μπορεί επίσης να αυξήσουν τη γονιμότητα σε κάποιες γυναίκες.
«Για γυναίκες με παχυσαρκία και διαβήτη, η απώλεια βάρους και ο καλύτερος γλυκαιμικός έλεγχος μπορούν μερικές φορές να ομαλοποιήσουν τον κύκλο και να αυξήσουν τη γονιμότητα», αναφέρει η Tan.
Οι ειδικοί προειδοποιούν, ωστόσο, ότι τα GLP-1 δεν αποτελούν θεραπεία υπογονιμότητας, ενώ δεν συνιστώνται κατά την εγκυμοσύνη. Επιπλέον, η λήψη τους μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση των αντισυλληπτικών χαπιών.
«Κατά την έναρξη ενός GLP-1 και στις αυξήσεις της δόσης, η απορρόφηση των αντισυλληπτικών δισκίων μεταβάλλεται και αυτό μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητά τους», προειδοποιεί ο Holt.
Τα GLP-1 και η εμμηνόπαυση
Τα GLP-1 φαίνεται επίσης να βοηθούν στην αποτροπή της αύξησης βάρους μετά την εμμηνόπαυση.
«Η αύξηση βάρους μετά την εμμηνόπαυση είναι ένα πολύ πραγματικό και πολύ συχνό πρόβλημα», τονίζει η Tan.
Ωστόσο, ορισμένα δεδομένα υποδηλώνουν ότι η μείωση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να περιορίζει εν μέρει την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων.
Σε μελέτη της Mayo Clinic, γυναίκες που λάμβαναν ορμονική θεραπεία μετά την εμμηνόπαυση έχασαν περίπου 35% περισσότερο βάρος με τιρζεπατίδη σε σχέση με γυναίκες που δεν λάμβαναν ορμόνες.
Τι συμβαίνει στους άνδρες
Στους άνδρες, οι επιδράσεις φαίνεται να σχετίζονται κυρίως με τη βελτίωση του μεταβολισμού και τη μείωση του σωματικού βάρους. Η παχυσαρκία μπορεί να μειώσει τα επίπεδα τεστοστερόνης και η απώλεια βάρους ίσως βοηθά στην αποκατάστασή τους.
Παράλληλα, κάποιες πρώιμες έρευνες δείχνουν πιθανή βελτίωση σε παραμέτρους γονιμότητας, χωρίς όμως να υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα.
Απώλεια μυϊκής μάζας και κοιλιακού λίπους
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μεγάλη απώλεια βάρους μπορεί να συνοδεύεται και από απώλεια μυϊκής μάζας.
«Οι άνδρες έχουν περισσότερη μυϊκή μάζα και ίσως είναι πιο επιρρεπείς στην απώλειά της, αλλά οι γυναίκες έχουν λιγότερη “εφεδρεία”», εξηγεί ο Michael Schwartz, καθηγητής Ιατρικής και Μεταβολισμού στο UW Medicine.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συστήνουν πρόγραμμα ενδυνάμωσης και επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Οι άνδρες, πάντως, φαίνεται να χάνουν αναλογικά περισσότερο κοιλιακό λίπος, πιθανόν επειδή διαθέτουν περισσότερο σπλαχνικό λίπος γύρω από τα όργανα της κοιλιάς.
Εξατομικευμένη θεραπεία
Οι ειδικοί τονίζουν ότι, παρά τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, η ανταπόκριση στα GLP-1 εξαρτάται κυρίως από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ατόμου.
Παθήσεις όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία, οι ορμονικές διαταραχές, η εμμηνόπαυση, η γονιμότητα και η μυϊκή μάζα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον σχεδιασμό της θεραπείας.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ειδικά όσον αφορά την αντισύλληψη, την εγκυμοσύνη και την υγεία των οστών.
Πηγή: EveryDayHealth
