Η συνειδητότητα είναι αναμφισβήτητα το πιο σημαντικό επιστημονικό θέμα που υπάρχει. Χωρίς συνείδηση, δεν θα υπήρχε τελικά επιστήμη. Αλλά ενώ όλοι γνωρίζουμε πώς είναι να έχεις συνείδηση - που σημαίνει ότι έχουμε προσωπική επίγνωση και ανταποκρινόμαστε στον κόσμο γύρω μας - αποδείχθηκε σχεδόν αδύνατο να εξηγήσουμε πώς ακριβώς προκύπτει από το υλικό του εγκεφάλου. Αυτό ονομάζεται το «σκληρό» πρόβλημα της συνείδησης.
Η επίλυση του σκληρού προβλήματος είναι ζήτημα μεγάλης επιστημονικής περιέργειας. Αλλά μέχρι στιγμής, δεν έχουμε λύσει καν τα «εύκολα» προβλήματα, όπως ποια εγκεφαλικά συστήματα γεννούν συνειδητές εμπειρίες γενικά - σε ανθρώπους ή άλλα ζώα. Αυτό έχει τεράστια κλινική σημασία. Οι διαταραχές της συνείδησης είναι μια κοινή συνέπεια σοβαρής εγκεφαλικής βλάβης και περιλαμβάνουν κώμα και φυτικές καταστάσεις. Οι περισσότεροι έχουμε βιώσει προσωρινή απώλεια συνείδησης όταν είμαστε αναίσθητοι κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά του National Academies of Science, έδειξε ότι η συνειδητή εγκεφαλική δραστηριότητα φαίνεται να συνδέεται με τη «χημική ευχαρίστηση» του εγκεφάλου , τη ντοπαμίνη.
Το γεγονός ότι οι νευρικοί μηχανισμοί που στηρίζουν τις διαταραχές της συνείδησης είναι δύσκολο να χαρακτηριστούν καθιστά αυτές τις καταστάσεις δύσκολες στη διάγνωση και τη θεραπεία. Η απεικόνιση εγκεφάλου έχει αποδείξει ότι ένα δίκτυο διασυνδεδεμένων περιοχών του εγκεφάλου, γνωστό ως το προεπιλεγμένο δίκτυο λειτουργίας, εμπλέκεται στην αυτογνωσία. Αυτό το δίκτυο έχει επίσης αποδειχθεί ότι έχει μειωθεί στην αναισθησία και μετά από εγκεφαλική βλάβη που προκαλεί διαταραχές της συνείδησης. Τέλος, φαίνεται ότι είναι ζωτικής σημασίας για τη συνειδητή εμπειρία.
Ορισμένοι ασθενείς έχουν τις αισθήσεις τους ακόμα και σε κώμα
Ορισμένοι ασθενείς, όμως, μπορεί να φαίνεται ότι δεν έχουν τις αισθήσεις τους, ενώ στην πραγματικότητα τις έχουν. Σε μια μελέτη ορόσημο το 2006, μια ομάδα ερευνητών έδειξε ότι μια 23χρονη γυναίκα, η οποία υπέστη σοβαρό τραύμα στον εγκέφαλο και θεωρήθηκε ότι ήταν σε φυτική κατάσταση μετά από τροχαίο ατύχημα, είχε σημάδια ευαισθητοποίησης. Η ασθενής κλήθηκε να φανταστεί να παίζει τένις κατά τη διάρκεια σάρωσης εγκεφάλου (fMRI ) και οι επιστήμονες είδαν ότι περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται σε κινητικές διεργασίες ενεργοποιούνται ως απάντηση.
Ομοίως, όταν της ζητήθηκε να φανταστεί να περπατά στα δωμάτια του σπιτιού της, περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στη χωρική πλοήγηση, όπως ο οπίσθιος βρεγματικός φλοιός , ενεργοποιήθηκαν. Το μοτίβο ενεργοποίησης που έδειξε ήταν παρόμοιο με αυτό των υγιών ανθρώπων και θεωρήθηκε ότι είχε ευαισθητοποίηση, παρόλο που αυτό δεν ήταν αισθητό στην κλασική κλινική εκτίμηση (δεν περιλαμβάνει σαρώσεις εγκεφάλου).
Άλλες έρευνες έχουν βρει παρόμοια αποτελέσματα σε άλλους ασθενείς με φυτική κατάσταση. Φέτος, μια ομάδα επιστημόνων, γράφοντας στο περιοδικό Brain , προειδοποίησε ότι ένας στους πέντε ασθενείς σε φυτικές καταστάσεις μπορεί στην πραγματικότητα να είναι αρκετά συνειδητός για να ακολουθήσει τις εντολές κατά τη διάρκεια των σαρώσεων εγκεφάλου - αν και δεν υπάρχει συναίνεση σε αυτό .
Η χημική ουσία του εγκεφάλου που εμπλέκεται στη συνείδηση
Πώς μπορούμε λοιπόν να βοηθήσουμε αυτούς τους ανθρώπους; Τα εγκεφαλικά κύτταρα βασίζονται σε μια σειρά χημικών για να επικοινωνήσουν με άλλα κύτταρα - επιτρέποντας μια σειρά από εγκεφαλικές λειτουργίες. Πριν από τη μελέτη που δημοσιεύτηκε στα Πρακτικά του National Academies of Science, υπήρχαν ήδη κάποια στοιχεία ότι η ντοπαμίνη, γνωστή για τον ρόλο της στην ανταμοιβή, παίζει επίσης ρόλο στις διαταραχές της συνείδησης.
Για παράδειγμα, μια μελέτη έδειξε ότι η απελευθέρωση ντοπαμίνης στον εγκέφαλο είναι μειωμένη σε ασθενείς με ελάχιστη συνείδηση. Επιπλέον, μια σειρά από μικρής κλίμακας μελέτες έχουν δείξει ότι η συνείδηση των ασθενών μπορεί να βελτιωθεί δίνοντάς τους φάρμακα που δρουν μέσω της ντοπαμίνης.
Η πηγή ντοπαμίνης στον εγκέφαλο ονομάζεται κοιλιακή τεμαχική περιοχή (VTA). Από αυτήν την περιοχή απελευθερώνεται ντοπαμίνη στις περισσότερες περιοχές του φλοιού. Στην πρόσφατη μελέτη, φάνηκε ότι η λειτουργία αυτής της πηγής της ντοπαμίνης του εγκεφάλου είναι μειωμένη σε ασθενείς με διαταραχές της συνείδησης και επίσης σε υγιή άτομα μετά τη χορήγηση αναισθητικού.
Σε υγιείς ανθρώπους, διαπιστώθηκε ότι η λειτουργία VTA αποκαταστάθηκε μετά την απομάκρυνση της νάρκωσης. Και τα άτομα με μειωμένη συνείδηση που βελτιώθηκαν με την πάροδο του χρόνου ανέκτησαν επίσης κάποια από τη λειτουργία τους VTA. Επιπλέον, η δυσλειτουργία της ντοπαμίνης συνδέθηκε με μια δυσλειτουργία στο προεπιλεγμένο δίκτυο λειτουργίας, το οποίο ήδη γνωρίζουμε ότι είναι το κλειδί στη συνείδηση. Αυτό υποδηλώνει ότι η ντοπαμίνη μπορεί πραγματικά να έχει κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της συνείδησής μας.
Η μελέτη, που διεξήχθη στο Τμήμα Αναισθησίας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, δείχνει επίσης ότι η χρήση σημερινών και μελλοντικών φαρμάκων, που δρουν στη ντοπαμίνη, θα βοηθήσει στη βελτίωση της κατανόησης της αναισθησίας. Παραδόξως, αν και η αναισθησία με αιθέρα χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στη χειρουργική επέμβαση στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης το 1846 , οι συγκεκριμένες διαδικασίες για το πώς τα γενικά αναισθητικά δρουν σε πολλαπλές θέσεις για να παράγουν αναισθητική δράση παραμένουν ένα μυστήριο.
Αλλά η πιο συναρπαστική πτυχή αυτής της έρευνας είναι τελικά ότι δίνει ελπίδα για καλύτερες θεραπείες των διαταραχών της συνείδησης, χρησιμοποιώντας φάρμακα που δρουν στη ντοπαμίνη.
ΠΗΓΗ: theconversation
