Οι επιστημονικές εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και τα ηθικά, νομικά και κοινωνικά ζητήματα που ανακύπτουν βρέθηκαν στο επίκεντρο διεθνούς συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στις 23 και 24 Οκτωβρίου στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Βιοηθικής 2026. Στις εργασίες συμμετείχαν επιστήμονες, πανεπιστημιακοί, νομικοί και εκπρόσωποι της πολιτείας και της κοινωνίας των πολιτών.
Το συνέδριο διοργανώθηκε από το Ελληνικό Κλιμάκιο του International Chair in Bioethics (WMA Cooperative Center) του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φιλοσοφίας του ΕΚΠΑ και την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής. Θεσμικοί συνδιοργανωτές ήταν το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Βιοηθικής, Τεχνοηθικής και Δικαίου και το Ερευνητικό Κέντρο Βιοπολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου.
Μεταξύ άλλων συζητήθηκαν, το καθεστώς και η προστασία του ανθρώπινου εμβρύου, η διαχείριση των πλεοναζόντων εμβρύων, η κρυοσυντήρηση γενετικού υλικού, η δωρεά γαμετών, η παρένθετη μητρότητα, η διατήρηση της γονιμότητας και η ογκογονιμότητα.
Σημαντικό μέρος των εργασιών αφιερώθηκε στην υπογεννητικότητα και τη δημογραφική γήρανση, ζητήματα που απασχολούν έντονα την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Κατά τη συζήτηση στην οποία συμμετείχαν η υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Έλενα Ράπτη και εκπρόσωποι της πολιτείας και της αυτοδιοίκησης επισημάνθηκε ότι η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας, δεν μπορεί όμως να αποτελέσει από μόνη της απάντηση στο δημογραφικό πρόβλημα. Η αντιμετώπισή του απαιτεί ευρύτερες πολιτικές για την οικογένεια, την εργασία, τη στέγαση, την υγεία και την κοινωνική προστασία.
Η συζήτηση ανέδειξε την ανάγκη συνδυασμού της επιστημονικής προόδου με την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότιμη πρόσβαση στην περίθαλψη και τον σεβασμό στην ελευθερία των αναπαραγωγικών επιλογών.
Επίσης ένα άλλο ζήτημα που συζητήθηκε εκτενώς ήταν αυτό των ηλικιακών ορίων στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Η δικηγόρος Ειρήνη Αψοκάρδου, παρουσίασε την προσωπική της εμπειρία, επισημαίνοντας ότι απέκτησε το πρώτο της παιδί μετά από εμβρυομεταφορά που πραγματοποιήθηκε λίγο πριν από τη συμπλήρωση του προβλεπόμενου ηλικιακού ορίου. Όπως ανέφερε, επιθυμεί να αποκτήσει και δεύτερο παιδί, καθώς διαθέτει κρυοσυντηρημένα έμβρυα, και προτίθεται να εξαντλήσει κάθε νόμιμο μέσο για την επίτευξη του στόχου της.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Δημοσιολόγων, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βασίλειος Τζέμος, έθεσε το ζήτημα της συνταγματικότητας του ηλικιακού περιορισμού, σημειώνοντας ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενδέχεται να τίθεται θέμα δυσανάλογου περιορισμού της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας. Στη συζήτηση εξετάστηκε, επίσης, η διαφορετική αντιμετώπιση ανδρών και γυναικών ως προς τα ηλικιακά όρια.
Ο γυναικολόγος και γενικός γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Αναπαραγωγικής Ιατρικής, Κωνσταντίνος Πάντος, υπογράμμισε την ανάγκη συνδυασμού της επιστημονικής ασφάλειας με την εξατομικευμένη εξέταση των περιπτώσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε ανθρώπου.
Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με την ανακοίνωση της «Διακήρυξης της Μεσογείου για τη Βιοηθική της Εξέλιξης και της Ζωής».
Η Διακήρυξη, αποτελούμενη από δώδεκα σημεία, θέτει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ως βασική αρχή κάθε τεχνολογικής και ιατρικής εξέλιξης. Παράλληλα, αναγνωρίζει την υπογονιμότητα ως ζήτημα υγείας και ισότητας και υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση, η ποιότητα της περίθαλψης και η πλήρης ενημέρωση αποτελούν ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης.
Πηγή: ΑΠΕ
