Η Ελλάδα, όπως όλος ο πλανήτης, βρίσκεται σε μία κρίσιμη καμπή της πανδημίας CoViD. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας δοκιμάζεται και πολλές εκατοντάδες συμπολίτες μας νοσηλεύονται, κάποιοι με βαρειά νόσο. Όμως πολύ περισσότεροι είτε νοσούν με ήπια συμπτώματα είτε δεν νοσούν, αλλά είναι εκτεθειμένοι καθημερινά στην υψηλή διασπορά του ιού.
Η όσφρηση είναι μία πολύτιμη αίσθηση, διότι μας βοηθά να χαρούμε τις καθημερινές ευχάριστες μυρωδιές του περιβάλλοντος και να απολαύσουμε το φαγητό και το ποτό μας, αλλά και μας προστατεύει, προειδοποιώντας για επικίνδυνες τροφές, τοξικές ουσίες ή φωτιά. Από την αρχή της πανδημίας, έχει ανακοινωθεί ότι μέχρι και 85% των ασθενών που νοσούν με CoVID-19 παρουσιάζουν μερική ή ολική απώλεια της όσφρησης (υποσμία ή ανοσμία), πολλές φορές ως μοναδικό σύμπτωμα.
Η ανοσμία εμφανίζεται αιφνίδια, περίπου 4 ημέρες μετά τη μόλυνση, και σε ποσοστό 80% περίπου υποχωρεί μέσα σε ένα μήνα, αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις όπου μπορεί να επιμείνει για μεγαλύτερο διάστημα, να παραμείνει μόνιμη ή και να υποτροπιάσει μετά από την αρχική βελτίωση. Στους μισούς περίπου ασθενείς με CoVID-19, που παρουσιάζουν διαταραχή της όσφρησης, συνυπάρχει και διαταραχή της γεύσης. Ο μηχανισμός με τον οποίο ο νέος κορωνοϊός επιδρά στο σύστημα της όσφρησης δεν είναι σαφής, αλλά η έρευνα μέχρι σήμερα έχει δείξει ότι δεν βλάπτονται απ’ ευθείας τα υπεύθυνα για την όσφρηση νευρικά κύτταρα, πιθανώς γι αυτό και συνήθως η αίσθηση αποκαθίσταται σχετικά γρήγορα.
Οδηγίες σε περίπτωση ανοσμίας
Τι πρέπει να κάνει κάποιος αν αντιληφθεί αιφνίδια ότι δεν μπορεί να μυρίσει συνήθεις οσμές:
- Να επιβεβαιώσει το σύμπτωμα, δοκιμάζοντας διάφορες γνώριμες μυρωδιές, όπως καφέ, ένα φρούτο, ένα γνωστό άρωμα ή καλλυντικό.
- Να επικοινωνήσει άμεσα με έναν ιατρό ή το τηλεφωνικό κέντρο του ΕΟΔΥ, για να πάρει οδηγίες.
- Να υποβληθεί σε τεστ για τον νέο κορωνοϊό (PCR ή Rapid) ανεξάρτητα αν έχει ή όχι άλλα συμπτώματα, όπως πυρετό ή βήχα.
- Καραντίνα: Ο ασθενής με ανοσμία πρέπει να παραμείνει σε απομόνωση, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του τεστ. Η διάρκεια της καραντίνας θα καθοριστεί από τον ιατρό.
- Θεραπεία: Η φαρμακευτική αγωγή θα καθοριστεί από τον θεράποντα ιατρό και εξαρτάται από την κλινική εικόνα. Το ίδιο ισχύει αν ο ασθενής βρίσκεται σε χρόνια θεραπεία για άλλη πάθηση.
- Ένα μήνα μετά την έναρξη του προβλήματος, και εφόσον το PCR τεστ είναι αρνητικό, η όσφρηση θα πρέπει να εκτιμηθεί από ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο.
- Οσφρητική εκπαίδευση: Για τις περιπτώσεις που η ανοσμία επιμένει, έχουν αναφερθεί ενθαρρυντικά αποτελέσματα και επιτάχυνση της αποκατάστασης της όσφρησης, αν δύο ή τρεις φορές κάθε μέρα ο ασθενής προσπαθεί να μυρίσει γνώριμες σε αυτόν οσμές, προσπαθώντας παράλληλα να τις «θυμηθεί». Λεπτομερείς οδηγίες για την εκπαίδευση αυτή και την παρακολούθηση θα καθοριστούν από τον ειδικό.
Διευκρινίζεται ότι οι οδηγίες αυτές αφορούν σε αιφνίδια μείωση της όσφρησης και απευθύνονται σε ασθενείς που δεν πάσχουν από χρόνια νόσο της μύτης και των κόλπων του προσώπου (π.χ. πολύποδες μύτης).
