Ο θάνατος είναι ένα θέμα που πολλοί δεν θέλουν να συζητούν. Ωστόσο, ως ένα αναπόφευκτο κομμάτι της ζωής και όπως ισχύει για πολλά ζητήματα, όσο περισσότερα γνωρίζεις τόσο μειώνει το φόβο που μπορεί να σου προκαλεί. Το Everyday Health συγκέντρωσε δέκα πράγματα που μπορεί να μη γνωρίζουμε για το θάνατο.

1. Ο θάνατος είναι μια διαδικασία

Υπάρχουν πολλές αιτίες θανάτου και σε αρκετές από αυτές έρχεται στιγμιαία. Ωστόσο για τους ανθρώπους που ξέρουν ότι ο θάνατος πλησιάζει, είτε λόγω ασθένειας είτε λόγω γήρατος, υπάρχουν συγκεκριμένα σημάδια.

Μεταξύ αυτών των σημαδιών είναι η αργή αναπνοή, η εξασθένηση του καρδιακού ρυθμού, η πτώση της αρτηριακής πίεσης αλλά και η αλλαγή του χρώματος του χρώματος του δέρματος, αναφέρει ο Zachary Palace, ιατρικός διευθυντής του Hebrew Home στο Riverdale, που φιλοξενεί ηλικιωμένους.

Αυτή η διαδικασία αλλά και η σειρά με την οποία τα συμπτώματα εμφανίζονται μπορεί να διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

«Γενικά, στο διάστημα έως το θάνατο, το άτομο συνήθως χλωμιάζει λόγω πτώσης της αρτηριακής πίεσης», αναφέρει και προσθέτει πως «θα δάχτυλα μπορεί να παγώσουν ή να γίνουν μπλε. Ο παλμός θα είναι αδύναμος και στη συνέχεια η αναπνοή τους γίνεται ακανόνιστη, που είναι και σημάδι ότι τα πράγματα είναι δυσοίωνα».

2. Αργή αναπνοή

Όταν η αναπνοή γίνεται αργει, ο θάνατος πιθανόν να είναι κοντά. Σύμφωνα με το γιατρό, μπορεί να υπάρχουν κενά μεταξύ των αναπνοών, κατά τη διάρκεια των οποίων το άτομο μοιάζει να έχει σταματήσει να αναπνέει για 15 με 20 δευτερόλεπτα! Όταν η αναπνοή γίνεται αργει, ο θάνατος πιθανόν να είναι κοντά.

«Πρόκειται για φυσιολογικό μέρος της επιθανάτιας διαδικασίας», εξηγεί.

3. Δυο στάδια θανάτου

Υπάρχουν δύο στάδια θανάτου. Το πρώτο στάδιο, γνωστό και ως κλινικός θάνατος, είναι όταν η καρδιά σταματάει να χτυπά. Περίπου τέσσερα με 6 λεπτά αργότερα τα εγκεφαλικά κύτταρα αρχίζουν να πεθαίνουν λόγω της έλλειψης οξυγόνου και έρχεται ο βιολογικός θάνατος.

Αν και ορισμένες φορές είναι πιθανόν να επαναφέρεις άτομα κατά τη διάρκεια του κλινικού θανάτου, αυτό δεν είναι δυνατόν κατά τη διάρκεια του βιολογικού θανάτου.

4. ΚΑΡΠΑ

Η Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση, γνωστή και ως ΚΑΡΠΑ, δεν είναι όσο αποτελεσματική όσο μπορεί να φαίνεται στην τηλεόραση.

Σειρές όπως το ER και το Grey’s Anatomy έχουν αφήσει σε πολλούς την αίσθηση ότι η ΚΑΡΠΑ σώσει την ζωές των περισσοτέρων ανθρώπων. Σύμφωνα με μία μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Emergency Medicine Journal, 95% των 500 ασθενών στο τμήμα επειγόντων είχαν λάβει τις περισσότερες πληροφορίες για την ΚΑΡΠΑ από την τηλεόραση, ενώ πάνω από τους μισούς πίστευαν ότι το ποσοστό επιτυχίας της μεθόδου ήταν 75%.

Η πραγματικότητα είναι διαφορετική όμως και ιδιαίτερα για τα άτομα με χρόνιες παθήσεις. Σύμφωνα με παλαιότερες έρευνες, η συνολική επιβίωση μετά από ΚΑΡΠΑ ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 12% για καρδιακές ανακοπές εκτός νοσοκομείου και 24% με 40% για ανακοπές εντός νοσοκομείου.

Αν και η ΚΑΡΠΑ αναμφισβήτητα σώζει πολλές ζωές, μπορεί επίσης να έχει αρνητική επίπτωση στην υγεία και την ποιότητα ζωής κάποιου. Οι συντάκτες της μελέτης υπογράμμισαν τη σημασία της συζήτησης για τους πιθανούς κινδύνους και οφέλη της ανάνηψης με το γιατρό και την οικογένεια, ειδικά όταν αφορά φροντίδα τέλους ζωής.

5. Η ακοή ίσως «σβήνει» τελευταία

Πιστεύετε ευρύτερα ότι ακούει είναι η τελευταία αίσθηση που χάνεται πριν από το θάνατό. Μία μελέτη στο

Πιστεύετε ευρύτερα ότι ακούει είναι η τελευταία αίσθηση που χάνεται πριν από το θάνατό. Μία μελέτη στο Scientific Reports έδειξε ότι το ακουστικό σύστημα ασθενών σε ανακουφιστική αντέδρασε παρόμοια με εκείνο νέων, υγιών ατόμων ελέγχων, λίγες ώρες πριν το τέλος.

«Η ακοή είναι η πιο παθητική αίσθηση», λέει ο Palace, εξηγώντας πως όταν ο θάνατος φαίνεται επικείμενος «ενθαρρύνουμε τις οικογένειες να μιλούν και να μοιράζονται τις τελευταίες σκέψεις τους, την αγάπη και την υποστήριξη στον άνθρωπο τους, γιατί ακόμη και αν η πίεση πέφτει και «φεύγουν» μπορούν να ακούσουν τι λέμε».

6. Ούρηση και αφόδευση

Όταν είμαστε ζωντανοί, εγκέφαλός μας Διάκος στέλνει σήματα σε διάφορα σημεία του σώματος μας λέγοντας τους τι να κάνουν. Στο θάνατο αυτά τα σήματα σταματούν και οι μύες μας χαλαρώνουν.

«Ο αυχένας της ουροδόχου κύστεως και ο σφικτήρας βρίσκονται σε μία συνεχή κατάσταση συστολής, οπότε όταν δεν υπάρχουν πλέον σήματα στην κύστη ή στα έντερα χαλαρώνουν», αναφέρει ο δρ Palace says. «οπότε δεν είναι ασύνηθες αμέσως μετά το θάνατο, να βγουν ουρά ή κάποιος να αφοδεύσει», πρόσθεσε.

7. Η χρήση της μορφίνη

Μορφίνη χρησιμοποιείται μόνο για να απαλύνει τον πόνο που σχετίζεται με το θάνατο. Όπως εξηγεί ο γιατρός, η μεγαλύτερη παρανόηση είναι πως μορφίνη χορηγείται για να προκαλέσει θάνατο, αναφερόμενος κυρίως στην ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία, που τόσο στις περισσότερες πολιτείες των ΗΠΑ όσο και στις περισσότερες χώρες δεν επιτρέπεται.

Όταν οι άνθρωποι πεθαίνουν, εξηγεί ο γιατρός, η πίεση πέφτει και λιγότερο οξυγόνο πηγαίνεις στα όργανα. Το σώμα αντιδρά και προσπαθεί να πάρει ανάσα σε μια ανώφελη προσπάθεια να αυξήσει τον αναπνευστικό ρυθμό. Οι γιατροί το χαρακτηρίζουν ως πείνα για αέρα

«Είναι πολύ δύσκολο για τις οικογένειές να το παρακολουθήσουν, γιατί προφανώς φαίνεται επίπονο. Εκεί είναι που η μορφίνη μπορεί να βοηθήσει», σημειώνει ο Palace. «Η κατάλληλη δόση μορφίνης απομακρύνει την αίσθηση αυτής της πείνας και η αναπνοή διευκολύνεται και γίνεται πιο ήρεμα», συμπληρώνει.

8. Τι μένει ζωντανό

Το σώμα σαν σύνολο πεθαίνει, αλλά κάποια μέρη του μπορεί να παραμείνουν ζωντανά.

Το μυαλό είναι το πρώτο όργανο που ξεκινάει να καταρρέει και άλλα όργανα ακολουθούν. Ζωντανά βακτήρια στο σώμα, ιδιαίτερα στα έντερα, παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην διαδικασία της αποσύνθεσης ή σήψης. Αυτή η διαδικασία παράγει μια πολύ έντονη μυρωδιά, γνωστή και ως η οσμή του θανάτου. «Ακόμη και εντός μισής ώρας μπορείς να μυρίσεις το θάνατο στο δωμάτιο. Έχει μια πολύ χαρακτηριστική μυρωδιά», αναφέρει ο Palace.

9. Η ζωή περνάει μπροστά από τα μάτια σου

Μπορεί να υπάρχει επιστημονική εξήγηση για την αίσθηση ότι βλέπεις τη ζωή να περνάει μπροστά από τα μάτια σου όταν πεθαίνεις, συνηθισμένο θέμα σε ταινίες και σειρές.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2022, ερευνητές περιέγραψαν μια περίπτωση ενός άνδρα που είχε μια ανάμνηση μερικά δευτερόλεπτα πριν σταματήσει η καρδιά του.

Οι γιατροί έκαναν εγκεφαλικές τομογραφίες στον 87χρονο ασθενή, ο οποίος νοσηλευόταν στο νοσοκομείο μετά από πτώση που είχε ως αποτέλεσμα αιμορραγία στον εγκέφαλό του και ο οποίος πέθανε από ανακοπή καρδιάς.

Οι σαρώσεις συνέχισαν να εκτελούνται αφού σταμάτησε η καρδιά του και αποκάλυψαν μια έκρηξη δραστηριότητας εγκεφαλικών κυμάτων που σχετίζεται με τη μνήμη και τα όνειρα, η οποία διήρκεσε περίπου 30 δευτερόλεπτα.

Οι ερευνητές υποθέτουν ότι αυτή η δραστηριότητα μπορεί να είναι αναμνήσεις. Μια παλαιότερη μελέτη σε τρωκτικά έδειξε αντίστοιχα υψηλά επίπεδα εγκεφαλικών κυττάρων αφού η καρδιά τους σταμάτησε.

10. Συνείδηση μετά θάνατο

Η συνείδηση μπορεί να συνεχίζεται και μετά θάνατον. Διαχρονικά ερευνητές προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει στο μυαλό μετά το θάνατο. Μία μελέτη σε ασθενείς που υπέστησαν καρδιακή ανακοπή, η οποία δημοσιεύτηκε το 2023 στο ιατρικό περιοδικό Resuscitation ίσως παρείχε κάποιες απαντήσεις.

Στην έρευνα συμμετείχαν 550 ασθενείς από αμερικανικά και βρετανικά νοσοκομεία που έλαβαν ΚΑΡΠΑ αφού η καρδιά τους σταμάτησε. Λιγότεροι από το 10% ανέρρωσαν, αλλά από αυτούς που επιβίωσαν 4 στους 10 αναφέρουν κάποιο βαθμό συνείδησης κατά τη διάρκεια της ΚΑΡΠΑ.

Ορισμένοι περιέγραψαν ότι είχαν διαυγείς εμπειρίες, συμπεριλαμβανομένης της αίσθησης του αποχωρισμού από το σώμα τους, της παρατήρησης γεγονότων χωρίς πόνο και της ουσιαστικής αξιολόγησης των σχέσεων και των πράξεών τους. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης εγκεφαλικά μοτίβα σε σαρώσεις που συνδέονται με τη σκέψη και τη μνήμη έως και μία ώρα μετά την ΚΑΡΠΑ.

Πηγή: Everydayhealth