«Ο χρόνος περνά σα νερό». Μια φράση που ακούμε συχνά όσο περνούν τα χρόνια. Οι μέρες, οι μήνες και τελικά τα χρόνια μοιάζουν να επιταχύνονται. Τι κρύβεται, όμως, πίσω από αυτή την αίσθηση;
Έρευνες έχουν εξετάσει εδώ και χρόνια γιατί ο χρόνος φαίνεται να περνά γρηγορότερα όσο μεγαλώνουμε. Μελέτη του 2019 που δημοσιεύθηκε από το Cambridge University Press έκανε λόγο για μια επιστημονική «αναντιστοιχία μεταξύ του χρόνου των νοητικών εικόνων και του χρόνου του ρολογιού».
«Ο λόγος είναι ότι ο μετρήσιμος “χρόνος του ρολογιού” δεν είναι ίδιος με τον χρόνο όπως τον αντιλαμβάνεται ο ανθρώπινος νους», ανέφερε η μελέτη. Ο χρόνος του ρολογιού είναι αντικειμενικός, ενώ ο «χρόνος του νου» διαμορφώνεται από τις εμπειρίες και τις εικόνες που συσσωρεύουμε σε όλη μας τη ζωή.
Η αναλογία με την ηλικία
Μία από τις εξηγήσεις είναι η λεγόμενη αναλογική θεωρία. Στην ηλικία των 10 ετών, ένας χρόνος αντιστοιχεί στο 10% της ζωής που έχει βιώσει ένα παιδί. Στα 50, ο ίδιος χρόνος αντιπροσωπεύει μόλις το 2% της μέχρι τότε ζωής.
Ένας ακόμη παράγοντας είναι η έλλειψη νέων εμπειριών. Όταν η καθημερινότητα γίνεται επαναλαμβανόμενη, ο εγκέφαλος έχει λιγότερα ξεχωριστά γεγονότα για να καταγράψει. Έτσι, κοιτάζοντας πίσω, μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορεί να μοιάζουν συμπιεσμένα.
Όταν λειτουργούμε στον «αυτόματο»
Η προσοχή παίζει επίσης ρόλο. Σε γνώριμες ή επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες ο εγκέφαλος μπορεί να λειτουργεί σχεδόν αυτόματα, εστιάζοντας στην εργασία και όχι στην ίδια την αίσθηση του χρόνου.
Παράλληλα, το στρες, η εξουθένωση και η μονοτονία μπορεί να δημιουργούν λιγότερες έντονες αναμνήσεις, κάνοντας εκ των υστέρων τον χρόνο να φαίνεται ακόμη πιο σύντομος.
Στην αντίληψη του χρόνου εμπλέκεται και η ντοπαμίνη, ένας νευροδιαβιβαστής που σχετίζεται με την ανταμοιβή, το κίνητρο και την επεξεργασία του χρόνου. Τα επίπεδά της μεταβάλλονται με την ηλικία και ενδέχεται να επηρεάζουν και αυτή την εμπειρία.
Πώς μπορούμε να «επιβραδύνουμε» την αίσθηση του χρόνου
Ο καθηγητής Μηχανολογίας και συγγραφέας Adrian Bejan έχει προτείνει έναν απλό τρόπο: περισσότερες νέες εμπειρίες και λιγότερη ρουτίνα.
«Επιβράδυνέ το λίγο περισσότερο, ανάγκασε τον εαυτό σου να κάνει νέα πράγματα για να ξεφύγεις από τη ρουτίνα», έχει δηλώσει.
«Κάνε εκπλήξεις στον εαυτό σου. Κάνε ασυνήθιστα πράγματα», πρόσθεσε. «Άκουσες ένα καλό αστείο; Πες το μου! Έχεις μια νέα ιδέα; Κάνε κάτι. Φτιάξε κάτι. Πες κάτι».
Η δημιουργία νέων εμπειριών δεν αλλάζει τον αντικειμενικό χρόνο. Μπορεί, όμως, να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο τον βιώνουμε και τον θυμόμαστε.
Πηγή: Independent
