Ένας επίμονος στομαχόπονος, που μπορεί να κρύβει δυσκολίες στο εργασιακό περιβάλλον. Πόνοι στα κόκαλα, οι οποίοι είναι ίσως η μόνη ένδειξη μιας κατάθλιψης που δεν έχει καν διαγνωστεί. Η σύνδεση ανάμεσα σε σωματικές και ψυχικές λειτουργίες με οργανικά συστήματα που ενεργοποιούνται από το στρες, όπως το γαστρεντερολογικό, το ανοσολογικό και το ενδοκρινικό, είναι γνωστή στην επιστημονική κοινότητα εδώ και πολλά χρόνια.

Όταν η ψυχή σιωπά, το σώμα μιλάει. Είναι μια έκφραση που ακούγεται συχνά και περιγράφει με μεγάλη ακρίβεια μια κατηγορία ψυχοσωματικών συμπτωμάτων, από ταχυκαρδία μέχρι αίσθηση ιλίγγου και μουδιάσματα.

Τι είναι η διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων;

Αν και όλοι τείνουμε να βιώνουμε σωματικά συμπτώματα όταν είμαστε σε κατάσταση στρες, καθώς βιολογικά το σώμα προβλέπει την ενεργοποίηση συγκεκριμένου μηχανισμού ως μέρος της διαδικασίας, στην περίπτωση που κάποιος αντιμετωπίζει διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων παρουσιάζει ένα ή περισσότερα σωματικά συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα (συνήθως για έξι μήνες ή περισσότερο).
Έχει την έντονη τάση, σύμφωνα με τους ειδικούς, να ανησυχεί για κάποια πιθανή ασθένεια ή να αισθάνεται δυσανάλογο φόβο -σε σχέση με τον μέσο όρο- για προβλήματα υγείας που ενδεχομένως του προκύψουν.
Ξεκάθαρα ωστόσο, τα συμπτώματα που εκδηλώνει σωματικά δεν είναι προϊόν προσποίησης. Είναι πραγματικά και προκαλούν αυθεντική δυσφορία.

Σε αυτή την διαταραχή, ο πάσχων συχνά μπορεί:

• να αναζητά φροντίδα από περισσότερους από έναν γιατρούς ταυτόχρονα
• να μην καθησυχάζεται από την αξιολόγηση ή τη θεραπεία που λαμβάνει
• να μην ανταποκρίνεται στην ιατρική θεραπεία
• να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις ανεπιθύμητες ενέργειες μιας φαρμακευτικής αγωγής

Ένα άτομο με διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων μπορεί επίσης να παρουσιάζει σημάδια άγχους και κατάθλιψης. Να βιώνει αισθήματα απελπισίας, αυτοκτονικό ιδεασμό, δυσκολία προσαρμογής στην πίεση που ασκούν οι καθημερινές υποχρεώσεις. Συχνά δε, οι πάσχοντες σε μια προσπάθεια να ανακουφιστούν, κάνουν κατάχρηση αλκοόλ ή ουσιών, συμπεριλαμβανομένων των συνταγογραφούμενων φαρμάκων.

Τι κρύβεται πίσω από την διαταραχή

Οι επιστήμονες δεν έχουν καταφέρει να εντοπίσουν μια κοινή αιτία που αυτοτελώς μπορεί να πυροδοτήσει την διαταραχή.
Μερικές από τις θεωρίες που έχουν διατυπωθεί, αναφέρουν ότι είναι πιθανό οι πάσχοντες να αντιλαμβάνονται τις φυσιολογικές σωματικές αισθήσεις με ασυνήθιστο τρόπο. Ή μπορεί να “περιγράφουν” τα συναισθήματα τους με σωματικούς και όχι ψυχικούς ή συναισθηματικούς όρους, όπως οι υπόλοιποι.

Τα σωματικά συμπτώματα της διαταραχής, συνήθως, επιμένουν για πολλά χρόνια. Το άτομο που πάσχει βιώνει έντονο άγχος εξαιτίας της κατάστασης και μπορεί να δυσκολεύεται να ανταπεξέλθει σε κοινές υποχρεώσεις στην εργασία ή το σπίτι του.
Επίσης, χαρακτηριστικό σημείο αναγνώρισης της διαταραχής, είναι ότι η ιατρική αξιολόγηση, συχνά από γιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων, δεν εντοπίζει μια αιτία που να εξηγεί τελικά αυτές τις σωματικές ενοχλήσεις.

Ο πόνος είναι το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα. Συχνά όμως συνυπάρχουν ή πρωταγωνιστούν άλλα συμπτώματα όπως:

• μούδιασμα
• αδυναμία
• κόπωση
• γαστρεντερική δυσφορία (όπως ναυτία ή κοιλιακό άλγος).

Πώς γίνεται η διάγνωση

Αν και δεν υπάρχουν εργαστηριακές εξετάσεις για να επιβεβαιωθεί η ύπαρξη της διαταραχής, οι γιατροί μπορεί να οδηγηθούν στην διάγνωση όταν ένα άτομο παρουσιάζει επίμονα σωματικά συμπτώματα που δεν ανταποκρίνονται στη συνήθη ιατρική αξιολόγηση και θεραπεία.
Συνήθως, έχει προηγηθεί έλεγχος για αποκλεισμό ασθενειών που τα συμπτώματα τους ταυτίζονται με όσα αναφέρουν οι ασθενείς, όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας και ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (λύκος), ή σύνδρομα όπως η ινομυαλγία, το σύνδρομο μυαλγικής εγκεφαλομυελίτιδας/χρόνιας κόπωσης (ME/CFS) και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Πολλά άτομα με διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων επίσης υποφέρουν από κατάθλιψη ή γενικευμένη διαταραχή άγχους.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί, ότι οι πάσχοντες, φυσικά, μπορεί να αναπτύξουν στη ζωή τους και άλλες παθήσεις, όπως ο καθένας. Και είναι ένα κομβικό σημείο αυτό για τους επαγγελματίες υγείας ώστε να μην σπεύδουν να αποδώσουν χωρίς έλεγχο, όλα τα τυχόν συμπτώματα στην διαταραχή.

Αντιμετωπίζοντας την κατάσταση

Τα άτομα με διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων μπορεί να δυσκολεύονται να δεχτούν παραπομπή σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας ή να δεχτούν ότι η αντιμετώπιση της κατάστασης δεν απαιτεί περαιτέρω ιατρική διερεύνηση για να βρεθεί ένα παθολογικό πρόβλημα.
Αρκετές φορές εξάλλου, έχουν βιώσει συναισθήματα απόρριψης από γιατρούς που δεν αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα τους με σοβαρότητα, υποβιβάζοντας την ανησυχία και την αγωνία τους.

Η ψυχοθεραπεία, συχνά επιτυγχάνει να μειώσει την ένταση των σωματικών ενοχλήσεων και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του πάσχοντα, βοηθώντας τον να διαχειριστεί την χρόνια σωματική δυσφορία που βιώνει, αλλά και να αξιολογεί ο ίδιος όσα αισθάνεται ώστε να ξεχωρίζει αν πρόκειται για αποτέλεσμα της διαταραχής ή πρόβλημα υγείας.

Πηγή: Health.harvard