Συγκεκριμένα, η ντοπαμίνη σχετίζεται με τη μεσομεταιχμιακή οδό, ένα εγκεφαλικό κύκλωμα που συνδέει την κοιλιακή καλυπτρική περιοχή (VTA) με τον επικλινή πυρήνα (NAc), την αμυγδαλή και τον ιππόκαμπο.
Ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Science Advances, έδειξε ότι το πνευμονογαστρικό νεύρο, ο άξονας-γέφυρα μεταξύ του εγκεφάλου και του εντέρου, παίζει επίσης κρίσιμο ρόλο στη ρύθμιση συμπεριφορών που σχετίζονται με την ανταμοιβή και το κίνητρο.
Μια ισχυρή αλληλεπίδραση
Το πνευμονογαστρικό νεύρο είναι η κύρια οδός του άξονα εντέρου-εγκεφάλου, ενός σύνθετου δικτύου επικοινωνίας που συνδέει τα περιφερειακά όργανα με τον εγκέφαλο μεταδίδοντας σήματα σχετικά με τη διάθεση, την πέψη, τη φλεγμονή και το στρες.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της νέας μελέτης, μεταξύ των μεταβολικά ενεργών περιφερειακών οργάνων, το έντερο αναδεικνύεται ως ο κεντρικός παράγοντας στον συντονισμό της αλληλεπίδρασης σώματος-εγκεφάλου.
Αυτό γίνεται μέσω μιας πληθώρας μηχανισμών μεγάλης εμβέλειας, συμπεριλαμβανομένης της ορμονικής σηματοδότησης, των μεταβολιτών που προέρχονται από το εντερικό μικροβίωμα και των νευρωνικών συνδέσεων εντέρου-εγκεφάλου.
Ορισμένες επιστημονικές εργασίες έχουν ήδη αποδείξει ότι τα σήματα εντέρου-πνευμονογαστρικού συνδέονται με τη διατροφή και επηρεάζουν άμεσα την δραστηριότητα της ντοπαμίνης. Το ερώτημα των ειδικών, ήταν αν αυτό το μοτίβο επαναλαμβάνεται και σε κάποιες μορφές εθισμού που επίσης «τροφοδοτούνται» από τον ίδιο νευροδιαβιβαστή.
Πώς τα «λάθος» σήματα επηρεάζουν την ντοπαμίνη
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια προκειμένου να συγκρίνουν τη συμπεριφορά τους και το πώς το κέντρο ανταμοιβής του εγκεφάλου τους λειτουργεί κατά τη διάρκεια λήψης τροφής και φαρμάκων. Έχοντας επέμβει χειρουργικά στο πνευμονογαστρικό νεύρο, παρακολουθούσαν και κατέγραφαν την δραστηριότητα της ντοπαμίνης στον οργανισμό τους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου διαδραματίζει τον βασικό ρόλο τόσο για τις συμπεριφορές ανταμοιβής που προκαλούνται από την κατανάλωση τροφής όσο και για την επίδραση συγκεκριμένων κατηγοριών φαρμάκων. Παρόμοια αποτελέσματα καταγράφηκαν και σε πειράματα που αφορούσαν στην χορήγηση ναρκωτικών ουσιών, όπως κοκαΐνη, μορφίνη και αμφεταμίνες.
Η μελέτη κατέληξε ότι το πνευμονογαστρικό νεύρο όταν λειτουργεί κανονικά είναι η σκανδάλη που πυροδοτεί τους νευρώνες ντοπαμίνης ώστε να ενεργοποιηθούν στη συνέχεια τα εγκεφαλικά κυκλώματα ανταμοιβής. Στα ποντίκια που είχε προηγηθεί παρέμβαση ώστε το νεύρο να υπολειτουργεί, οι αποκρίσεις ντοπαμίνης καθυστέρησαν ή μειώθηκαν σε όλα τα στάδια της έρευνας, τόσο κατά την προσμονή της τροφής, όσο και κατά τη διάρκεια της λήψης φαγητού ή της χορήγησης κάποιας φαρμακευτικής ουσίας.
Πάντως, η συνολική λειτουργία της ντοπαμίνης, εξηγούν οι ειδικοί, δεν διακόπηκε κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας ωστόσο η δραστηριότητα της παρουσίασε σημαντική επιβράδυνση καθώς οι νευρώνες αντιδρούσαν λιγότερο.
Η μελέτη μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία εθισμών
Καθώς η ερευνητική ομάδα επιβεβαίωσε ότι το έντερο μας, μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου, παίζει άμεσο και ουσιαστικό ρόλο στον τρόπο που βιώνουμε την αίσθηση της ανταμοιβής και του κινήτρου, οι επιστήμονες μετατοπίζουν τώρα το ενδιαφέρον τους για το πώς τυχόν παρεμβάσεις στη λειτουργία του μπορεί να βοηθήσουν τις θεραπείες για αντιμετώπιση διαφορετικών μορφών εθισμού.
Η χειρουργική παρέμβαση, όπως έγινε στη μελέτη με τα ποντίκια, εκτιμάται ότι δεν αποτελεί ασφαλή επιλογή για τους ανθρώπους καθώς πιθανότατα θα προκαλέσει άλλες παρενέργειες. Ταυτόχρονα, η ομάδα σημειώνει ότι το έντερο έχει την ικανότητα προσαρμογής και μπορεί ακόμη και να προκαλέσει αντισταθμιστικές αλλαγές με την πάροδο του χρόνου ώστε να αποκαταστήσει πιθανή απώλεια της κανονικής σηματοδότησης του νεύρου.
Ίσως το κλειδί κρύβεται, σημειώνουν οι συγγραφείς της μελέτης, στη μελλοντική χρήση στοχευμένων γενετικών ή ιικών εργαλείων που θα παρεμβαίνουν μόνο σε συγκεκριμένα σημεία των πνευμονογαστρικών κυκλωμάτων, επιτρέποντας την αντιμετώπιση διατροφικών διαταραχών ή εθισμών, χωρίς αρνητικό αντίκτυπο στις υπόλοιπες λειτουργίες του οργανισμού.
Πηγή: MEDICALXPRESS
