Τι ακριβώς αγγίζει το δέρμα ενός μωρού για πολλές ώρες, κάθε μέρα, για τα δύο ή και τρία πρώτα χρόνια της ζωής του; Ένα νέο νομοσχέδιο στην Καλιφόρνια επιχειρεί να δώσει στους γονείς μια σαφή απάντηση, υποχρεώνοντας τους κατασκευαστές βρεφικών πανών να αποκαλύπτουν όλα τα συστατικά που προσθέτουν στα προϊόντα τους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ουσίες όπως οι φθαλικές ενώσεις, τα PFAS και τα βαρέα μέταλλα, για τα οποία υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις της παρατεταμένης έκθεσης σε αυτά.
Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε από τη Συνέλευση της Καλιφόρνιας με συντριπτική πλειοψηφία, 68 ψήφους υπέρ έναντι μίας, και αναμένεται να εξεταστεί από τη Γερουσία της πολιτείας τις επόμενες εβδομάδες.
Εφόσον γίνει νόμος, οι κατασκευαστές θα πρέπει από το 2028 να δημοσιοποιούν σε ειδική ιστοσελίδα όλα τα συστατικά που προστίθενται σκόπιμα στις πάνες, αλλά και τον ρόλο που επιτελεί το καθένα. Από την 1η Ιανουαρίου 2029, οι ίδιες πληροφορίες θα πρέπει να αναγράφονται και στη συσκευασία.
Από τα PFAS μέχρι τις φθαλικές ενώσεις
Το ενδιαφέρον για τη σύσταση της πάνας δεν είναι τυχαίο. Οι υποστηρικτές της νομοθεσίας επισημαίνουν ότι σε ορισμένα προϊόντα έχουν εντοπιστεί ή χρησιμοποιούνται χημικές ουσίες όπως PFAS, φθαλικές ενώσεις, βαρέα μέταλλα, πτητικές οργανικές ενώσεις και αρώματα.
Οι ουσίες αυτές δεν προστίθενται χωρίς λόγο. Μπορεί να χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για να κάνουν τα πλαστικά πιο εύκαμπτα, να ενισχύουν την αντοχή στην υγρασία ή να δίνουν χρώμα και άρωμα στο προϊόν.
Το ζήτημα που θέτουν οι ειδικοί αφορά κυρίως την παρατεταμένη έκθεση. Η πάνα βρίσκεται σε επαφή με το δέρμα του βρέφους για πολλές ώρες καθημερινά και σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο της ζωής. Το δέρμα των βρεφών είναι λεπτότερο από εκείνο των ενηλίκων και η πιθανή απορρόφηση ορισμένων ουσιών αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής διερεύνησης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι φθαλικές ενώσεις, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν το ενδοκρινικό σύστημα και έχουν μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στην ορμονική και αναπτυξιακή λειτουργία.
Τι γνωρίζουμε πραγματικά;
Παρά τις ανησυχίες, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιτρέπουν να ειπωθεί ότι η χρήση των συμβατικών πανών προκαλεί ασθένειες στα παιδιά.
Μια μικρή μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 στην Κίνα εξέτασε δείγματα από πάνες και ούρα 66 βρεφών και εντόπισε συσχετίσεις μεταξύ ορισμένων φθαλικών ενώσεων και των επιπέδων τους στον οργανισμό. Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης δείκτες βλάβης του DNA στα ούρα.
Τα ευρήματα, ωστόσο, δεν αποδεικνύουν ότι οι πάνες προκαλούν βλάβη στο DNA ή κάποια νόσο. Αναδεικνύουν περισσότερο ένα πεδίο που χρειάζεται μεγαλύτερη και πιο μακροχρόνια έρευνα, ιδιαίτερα καθώς πρόκειται για προϊόν που χρησιμοποιείται καθημερινά και για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Δεν θα πρέπει να χρειάζονται πτυχίο χημείας»
Για τους υποστηρικτές της νομοθεσίας, το βασικό ζήτημα είναι η ενημέρωση των γονέων.
«Οι γονείς δεν θα πρέπει να χρειάζονται πτυχίο χημείας για να αγοράσουν μια πάνα», δήλωσε η Susan Little της Environmental Working Group, η οποία συμμετείχε στην ανάπτυξη της νομοθετικής πρωτοβουλίας. «Αξίζουν να γνωρίζουν ακριβώς τι έρχεται σε επαφή με το δέρμα του παιδιού τους», πρόσθεσε.
Στο ίδιο πνεύμα, η Oriene Shin, υπεύθυνη για θέματα ασφάλειας στην Consumer Reports, υποστηρίζει ότι η μεγαλύτερη διαφάνεια μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός αλλαγής για ολόκληρη την αγορά.
«Οι νόμοι για τη διαφάνεια μπορούν να αλλάξουν την αγορά», ανέφερε, εξηγώντας ότι όταν οι καταναλωτές μπορούν να συγκρίνουν τα συστατικά, οι κατασκευαστές έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να ανταποκριθούν στις επιλογές τους.
Τι απαντούν οι κατασκευαστές
Η βιομηχανία, από την πλευρά της, απορρίπτει την ανησυχία ότι οι πάνες αποτελούν κίνδυνο για τα παιδιά.
Το Center for Baby and Adult Hygiene Products, που εκπροσωπεί αρκετούς από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές, έχει δηλώσει ότι «οι πάνες σχεδιάζονται και κατασκευάζονται ώστε να πληρούν αυστηρά πρότυπα ασφάλειας και δεκαετίες πραγματικής χρήσης επιβεβαιώνουν την ασφάλειά τους για βρέφη και παιδιά».
Οι εταιρείες υποστηρίζουν επίσης ότι η πλήρης αποκάλυψη των συστατικών μπορεί να επηρεάσει την εμπορική τους τεχνογνωσία.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Μέχρι να υπάρξουν περισσότερα επιστημονικά δεδομένα, οι γονείς μπορούν να κάνουν ορισμένες απλές επιλογές. Οι πάνες χωρίς άρωμα είναι μία από αυτές, ενώ καλό είναι να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη χαρακτηρισμοί όπως «φυσικό», «φυτικής προέλευσης» ή «οικολογικό», καθώς δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι ένα προϊόν είναι απαλλαγμένο από χημικές ουσίες. Επίσης οι ειδικοί τονίζουν ότι οι πάνες από ύφασμα είναι πολύ πιο ασφαλείς.
Πηγή: Guardian
