Η ένταξη του screening στο εθνικό πρόγραμμα πρόληψης «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει ανακοινωθεί σε πολιτικό επίπεδο, ωστόσο η υλοποίηση δεν έχει ακόμη προχωρήσει. Η έλλειψη σαφούς χρονοδιαγράμματος και επιχειρησιακής αρχιτεκτονικής δημιουργεί εύλογο προβληματισμό για το αν ο στόχος έναρξης μέσα στο 2026 είναι ρεαλιστικός.

Την ίδια στιγμή, η Πολιτεία έχει ήδη εξασφαλίσει 300 εκατ. ευρώ για τη συνέχιση και ενίσχυση του «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», σηματοδοτώντας ότι η πρόληψη αποτελεί στρατηγική επιλογή δημόσιας υγείας. Ωστόσο, παραμένει αδιευκρίνιστο σε ποιον προϋπολογισμό εντάσσεται το screening για τον καρκίνο του πνεύμονα και αν απαιτείται πρόσθετη χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς ή εθνικούς πόρους.

Το κεντρικό ζήτημα πλέον δεν είναι η επιστημονική αναγκαιότητα. Ο προσυμπτωματικός έλεγχος με χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία έχει αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα, με δραστική βελτίωση της επιβίωσης όταν η νόσος ανιχνεύεται σε πρώιμο στάδιο. Σε αντίθεση, η καθυστερημένη διάγνωση εξακολουθεί να οδηγεί σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά πενταετούς επιβίωσης, κάτω από 10%. Αυτό καθιστά την παράμετρο του χρόνου καθοριστική.

Σύμφωνα με επιδημιολογικές προβλέψεις, τα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 24% έως το 2035. Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε καθυστέρηση στην εφαρμογή ενός οργανωμένου screening έχει μετρήσιμες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.

Η ανάγκη για ξεκάθαρες απαντήσεις είναι πλέον επιτακτική: σε ποιο στάδιο βρίσκεται η προετοιμασία του προγράμματος, ποιο είναι το πλήρες χρηματοδοτικό του πλαίσιο και ποιο είναι το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για την έναρξη του μέσα στο 2026;