Με την εποχή των ιώσεων να φέρνει μαζί της βήχα, καταρροή, φτέρνισμα και πονόλαιμο, πολλοί αναζητούν τρόπους να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό τους. Η βιταμίνη C, η βιταμίνη D και ο ψευδάργυρος βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο, με τα συμπληρώματα διατροφής να παρουσιάζονται ως ένας εύκολος τρόπος πρόληψης.

Όμως, πόσο αποτελεσματικά είναι πραγματικά απέναντι στις λοιμώξεις του αναπνευστικού;

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή. Αν και ορισμένα θρεπτικά συστατικά είναι απαραίτητα για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού, τα επιστημονικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν ότι η καθημερινή λήψη βιταμινών μπορεί να λειτουργήσει ως «ασπίδα» απέναντι στο κοινό κρυολόγημα, τη γρίπη ή την Covid-19.

Βιταμίνη C: όχι το «θαυματουργό» όπλο κατά του κρυολογήματος

Η βιταμίνη C έχει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του ανοσοποιητικού και στην προστασία των κυττάρων. Ωστόσο, η ιδέα ότι μπορεί να αποτρέψει το κοινό κρυολόγημα έχει αποδειχθεί δύσκολο να τεκμηριωθεί.

Ο νομπελίστας Linus Pauling ήταν ένας από τους σημαντικότερους υποστηρικτές της χρήσης υψηλών δόσεων βιταμίνης C για την πρόληψη του κρυολογήματος. Ωστόσο, μεταγενέστερες έρευνες δεν επιβεβαίωσαν έναν τόσο ισχυρό προληπτικό ρόλο.

Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η συστηματική λήψη βιταμίνης C μπορεί να μειώσει ελαφρώς τη διάρκεια ή την ένταση ενός κρυολογήματος. Τα αποτελέσματα, όμως, δεν είναι απολύτως συνεπή.

«Η πραγματική εικόνα είναι πολύ πιο αδύναμη, αν υπάρχει όφελος, σε σχέση με αυτό που συχνά υποστηρίζουν οι ένθερμοι υποστηρικτές των βιταμινών και των συμπληρωμάτων», δήλωσε ο καθηγητής Paul Hunter, επιδημιολόγος στο University of East Anglia.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να δείχνουν ουσιαστικό όφελος της βιταμίνης C έναντι του κοινού κρυολογήματος.

Τι συμβαίνει με τον ψευδάργυρο;

Ο ψευδάργυρος αποτελεί επίσης απαραίτητο συστατικό για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι δεν φαίνεται να προλαμβάνει αξιόπιστα το κρυολόγημα. Ωστόσο, ορισμένες μορφές συμπληρωμάτων ψευδαργύρου ενδέχεται να περιορίζουν τη διάρκεια των συμπτωμάτων, ιδιαίτερα όταν λαμβάνονται στην αρχή της λοίμωξης.

Η πρόσληψη ψευδαργύρου, πάντως, δεν απαιτεί απαραίτητα συμπληρώματα. Το συγκεκριμένο μέταλλο βρίσκεται σε τρόφιμα όπως το κόκκινο κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά και οι ξηροί καρποί.

Η βιταμίνη D και τι συμβαίνει όταν δεν έχουμε αρκετή

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η βιταμίνη D. Είναι γνωστό ότι συμμετέχει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού, ενώ έχει μελετηθεί και για πιθανή σχέση με τις λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πιθανότερο όφελος από τη συμπληρωματική χορήγηση αφορά ανθρώπους που έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D ή ανεπάρκεια. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, στοιχεία που να δικαιολογούν την ανεξέλεγκτη λήψη μεγάλων δόσεων με στόχο την πρόληψη των ιώσεων.

«Η βιταμίνη D, η βιταμίνη C και ο ψευδάργυρος υποστηρίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα όταν προσλαμβάνονται τακτικά μέσω της διατροφής ή, όπου χρειάζεται, μέσω συμπληρωμάτων», ανέφερε η φαρμακοποιός Leyla Hanbeck, διευθύνουσα σύμβουλος της Independent Pharmacies Association.

Η ίδια τόνισε τη σημασία μιας ισορροπημένης διατροφής και επαρκών επιπέδων των συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών.

Κρυολόγημα, γρίπη και Covid-19 δεν είναι το ίδιο

Το κοινό κρυολόγημα, η γρίπη και η Covid-19 είναι διαφορετικές λοιμώξεις του αναπνευστικού, παρότι μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα.

Το κρυολόγημα συνήθως εκδηλώνεται με καταρροή, φτέρνισμα, πονόλαιμο και ήπιο βήχα. Η γρίπη μπορεί να προκαλέσει πιο έντονα συμπτώματα, όπως πυρετό, μυϊκούς πόνους, πονοκέφαλο και έντονη κόπωση. Η Covid-19 μπορεί επίσης να προκαλέσει συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά του κρυολογήματος, ενώ σε ευάλωτες ομάδες μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερη νόσηση.

Για τον λόγο αυτό, οι βιταμίνες δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως υποκατάστατο του εμβολιασμού, της ιατρικής παρακολούθησης ή της κατάλληλης θεραπείας όταν αυτή απαιτείται.

Η διατροφή παραμένει η βάση

Για τους περισσότερους ανθρώπους χωρίς διαπιστωμένη ανεπάρκεια, μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να προσφέρει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού.

Φρούτα και λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, γαλακτοκομικά, αυγά, ψάρια και άπαχο κρέας μπορούν να συμβάλουν στην επαρκή πρόσληψη βιταμινών και μετάλλων.

«Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι ορισμένα συμπληρώματα μπορεί να συμβάλλουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων, όμως άλλα δεν έχουν δείξει ότι μειώνουν τη διάρκεια του κρυολογήματος», σημειώνει η Hanbeck.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η επαρκής πρόσληψη βιταμινών και μετάλλων είναι σημαντική για ένα υγιές ανοσοποιητικό, αλλά δεν αποτελεί εγγύηση ότι θα αποφύγουμε τις εποχικές λοιμώξεις. Τα συμπληρώματα έχουν μεγαλύτερη αξία όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη ή διαπιστωμένη έλλειψη και θα πρέπει να λαμβάνονται στις κατάλληλες δόσεις.

Πηγή: Independent