Έως και 2,7 εκατομμύρια επιπλέον ζωές θα μπορούσαν να σωθούν παγκοσμίως σε μια μελλοντική πανδημία, εάν τα εμβόλια διανέμονταν με πληθυσμιακά κριτήρια και όχι την οικονομική δυνατότητα των χωρών, σύμφωνα με νέα μοντελοποίηση για μια υποθετική πανδημία γρίπης.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ταχύτερη ανάπτυξη εμβολίων θα μπορούσε να μειώσει τους θανάτους από 58,5 εκατομμύρια σε 23,9 εκατομμύρια. Μια πιο ισότιμη κατανομή των εμβολίων θα απέτρεπε στη συνέχεια άλλους 2,7 εκατομμύρια θανάτους. Το όφελος, ωστόσο, δεν θα ήταν ίδιο σε όλες τις χώρες: στις χώρες υψηλού εισοδήματος οι θάνατοι θα αυξάνονταν από 2,4 σε 3,9 εκατομμύρια, σύμφωνα με το μοντέλο.
Η μελέτη αποτελεί μέρος έκθεσης της NUS-Lancet Commission, η οποία υπογραμμίζει ότι η πανδημική ετοιμότητα δεν αφορά μόνο τα νοσοκομεία και την ανάπτυξη φαρμάκων, αλλά και τις κοινωνικές ανισότητες.
Το μάθημα της Covid-19
Η Covid-19 έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από επτά εκατομμύρια ανθρώπους, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ενώ προκάλεσε σοβαρές διαταραχές στα συστήματα υγείας, την οικονομία και την καθημερινότητα. Παρά την ανάπτυξη εμβολίων σε πρωτοφανή ταχύτητα, η πρόσβαση σε εμβόλια, διαγνωστικά τεστ και θεραπείες παρέμεινε εξαιρετικά άνιση.
Η εμπειρία της πανδημίας ανέδειξε επίσης πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη επιτήρηση και η ανταλλαγή δεδομένων. Περισσότερο από το 60% των αναδυόμενων λοιμωδών νοσημάτων μεταδίδεται από ζώα στον άνθρωπο, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την παρακολούθηση της υγείας ανθρώπων, ζώων και περιβάλλοντος ως ενιαίου συστήματος.
Η εμπιστοσύνη σώζει ζωές
Η νέα μοντελοποίηση δείχνει ακόμη ότι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στα εμβόλια θα μπορούσε να αποτρέψει 1,9 εκατομμύρια επιπλέον θανάτους. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να δημιουργηθεί όταν έχει ήδη ξεσπάσει μια κρίση, αλλά πρέπει να καλλιεργείται εκ των προτέρων μέσα από αξιόπιστη ενημέρωση και ισχυρά συστήματα υγείας.
Η επόμενη πανδημία απαιτεί παγκόσμια συνεργασία
Το Πανδημικό Σύμφωνο του ΠΟΥ, που υιοθετήθηκε τον Μάιο του 2025, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη διεθνή συνεργασία. Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτή η συμφωνία για τον μηχανισμό ανταλλαγής παθογόνων και δίκαιης πρόσβασης στα προϊόντα που αναπτύσσονται από αυτά.
Το βασικό μάθημα της Covid-19 είναι σαφές: η προετοιμασία δεν μπορεί να ξεκινήσει όταν τα νοσοκομεία έχουν ήδη γεμίσει. Απαιτούνται ισχυρότερα συστήματα υγείας, έγκαιρη προειδοποίηση, επαρκής χρηματοδότηση, παραγωγική δυνατότητα σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου και δίκαιη πρόσβαση σε εμβόλια και θεραπείες.
Πηγή: Guardian, UN
