Σε υπόμνημά του, που παρουσίασε στη Βουλή, στο πλαίσιο επεξεργασίας του νομοσχεδίου για την προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και αλκοόλ, ο δρ Ζόαο Μπρέντα ανέφερε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις στον τομέα της χρήσης καπνού και αλκοόλ, ότι περίπου το 30% των ενηλίκων καπνίζουν καθημερινά - ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη, ενώ τα ποσοστά στους ανήλικους αυξάνονται δραματικά και ότι η επιβλαβής κατανάλωση αλκοόλ και η χρήση καπνού -ιδιαίτερα η υψηλή κατανάλωση από νέους- παραμένει σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας.

Σημαντικοί αποτρέψιμοι παράγοντες

Μιλώντας για τις επιπτώσεις στην Υγεία και Κοινωνικό Κόστος, σημείωσε ότι ο καπνός και το αλκοόλ αποτελούν σημαντικούς και αποτρέψιμους παράγοντες κινδύνου για μη μεταδοτικά νοσήματα (NCDs), όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος και οι ηπατοπάθειες. Πρόσθεσε ότι στην Ελλάδα, πάνω από το 85% των θανάτων αποδίδεται σε NCDs - γεγονός που αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για αποτελεσματική πρόληψη. Επίσης, ότι η χρήση ουσιών συνδέεται άμεσα με προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη, άγχος και εξαρτήσεις - πολλαπλασιάζοντας το φορτίο για το άτομο και το σύστημα υγείας.

Μιλώντας για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Εργασίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (EPW2) ο δρ Μπρέντα τόνισε ότι «δεσμευόμαστε να στηρίξουμε τις χώρες στην αντιμετώπιση των βασικών αιτίων κακής υγείας - συμπεριλαμβανομένης της χρήσης καπνού και αλκοόλ: Το EPW2 προωθεί ανθρωποκεντρικές υπηρεσίες, προληπτικές παρεμβάσεις ως προτεραιότητα και τη σύνδεση της σωματικής και ψυχικής υγείας, ενώ η Συμφωνία Πλαίσιο του ΠΟΥ για τον Έλεγχο του Καπνού (FCTC), την οποία η Ελλάδα έχει επικυρώσει από το 2005, «αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της παγκόσμιας στρατηγικής για τον περιορισμό των βλαβών από το κάπνισμα».

Η στήριξη του ΠΟΥ στις πρωτοβουλίες

Ακολούθως, κατέγραψε τη στήριξη του ΠΟΥ και τις τρέχουσες πρωτοβουλίες του στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, είπε ότι ο Γραφείο του ΠΟΥ στην Αθήνα έχει την τιμή να παρέχει τεχνική υποστήριξη στην Ελλάδα μέσα από σειρά παρεμβάσεων:

• Ένα νέο πρόγραμμα για την ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, ως κρίσιμο σημείο πρόσβασης για πρόληψη, έγκαιρη ανίχνευση και κοινοτική στήριξη.
• Το πρόγραμμα για την Ποιότητα Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων, με έμφαση στην πρώιμη παρέμβαση, την πρόληψη συμπεριφορών υψηλού κινδύνου και τη δράση στο σχολείο και την κοινότητα.

Ως προς τη συνεργασία με το υπουργείο Υγείας τόνισε ότι «είμαστε ιδιαίτερα ευγνώμονες για την εξαιρετική συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και την Ελληνική Κυβέρνηση. Εκτιμούμε ιδιαιτέρως την ηγεσία του Υπουργού Υγείας κ. 'Αδωνι Γεωργιάδη και του Υφυπουργού Ψυχικής Υγείας κ. Δημήτρη Βαρτζόπουλου, οι οποίοι έχουν αποδείξει έμπρακτα τη δέσμευσή τους στην ενίσχυση της πρόληψης και τη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής υγείας του πληθυσμού».

Τα επόμενα βήματα

Αναφερόμενος στα "επόμενα βήματα" είπε:

• Συγχαίρουμε την Ελλάδα καθώς έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο, όπως είναι οι ρυθμίσεις που συζητώνται σήμερα στην παρούσα Επιτροπή.
• Επίσης, ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, στο πλαίσιο της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας για την ψυχική υγεία, αναδεικνύεται μια καθοριστική ευκαιρία για την αναδιάρθρωση και ενίσχυση των υπηρεσιών εξαρτήσεων στη χώρα.
• Η ενσωμάτωση των υπηρεσιών εξαρτήσεων σε ένα ευρύτερο κοινοτικό και ψυχοκοινωνικά προσανατολισμένο μοντέλο φροντίδας είναι όχι μόνο αναγκαία αλλά και επίκαιρη. Ο ΠΟΥ είναι έτοιμος να προσφέρει τεχνική υποστήριξη στην Κυβέρνηση, ώστε οι μεταρρυθμίσεις να είναι αποτελεσματικές, δίκαιες και βιώσιμες.

Παράλληλα, πρόσθεσε, είναι σημαντικό να γίνουν περαιτέρω βήματα, όπως:

• Πλήρης εφαρμογή της Πλαίσιο Σύμβασης για τον Έλεγχο του Καπνού.
• Υιοθέτηση ισχυρότερων πολιτικών για το αλκοόλ - περιλαμβανομένης της τιμολόγησης, της ρύθμισης και της ενημέρωσης του κοινού.
• Ενσωμάτωση υπηρεσιών ψυχικής υγείας και εξαρτήσεων στην πρωτοβάθμια φροντίδα και στις κοινοτικές δομές. Είναι κρίσιμο, συνέχισε, να διασφαλίσουμε ότι τα παιδιά και οι νέοι μεγαλώνουν σε περιβάλλοντα που τους προστατεύουν από τον εθισμό, προάγουν την ψυχική ευεξία και ενισχύουν υγιείς επιλογές.

Κλείνοντας, είπε ότι η αντιμετώπιση της χρήσης καπνού και αλκοόλ δεν αποτελεί απλώς προτεραιότητα δημόσιας υγείας - είναι θεμέλιο για ένα ισχυρότερο, δικαιότερο και πιο ανθεκτικό σύστημα υγείας. «Ο ΠΟΥ παραμένει σταθερά αφοσιωμένος στη στενή συνεργασία με την Ελληνική Πολιτεία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να μετατρέψουμε το όραμα του EPW2 σε χειροπιαστά, διαρκή αποτελέσματα για τον πληθυσμό της Ελλάδας».