Λόγω της ορατότητας των αλλοιώσεων που προκαλεί η νόσος στο δέρμα αλλά και των μύθων που κυκλοφορούν, οι πάσχοντες συχνά αντιμετωπίζουν στιγματισμό στην καθημερινότητά τους, ο οποίος έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής τους.

Η έκθεση στα περίεργα και ενίοτε εχθρικά βλέμματα των συνανθρώπων τους, ακόμα και σε έκδηλη αηδία, λόγω του «ακάθαρτου» δέρματός τους και των ανησυχιών σχετικά με τη μολυσματικότητα της νόσου, τούς βαραίνει ψυχικά. Μια παγκόσμια έρευνα σε 8.338 ασθενείς με μέτρια έως σοβαρή ψωρίαση από 31 χώρες έδειξε ότι το 84% είχε βιώσει διακρίσεις ή/και ταπείνωση λόγω της ψωρίασης.

«Η ψυχολογική δυσφορία»

«Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο τους θερμούς μήνες του χρόνου, από την άνοιξη έως το φθινόπωρο, λόγω της έκθεσης μεγαλύτερης επιφάνειας του σώματός τους σε κοινή θέα για την αντιμετώπιση των υψηλών θερμοκρασιών», επισημαίνει ο Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

Ο ίδιος προσθέτει πως «λόγω της ψυχολογικής δυσφορίας που βιώνουν μπορεί να χάσουν την ελπίδα τους και να αισθάνονται ότι δεν ελέγχουν την ασθένεια, επηρεάζοντας την ανταπόκριση στις θεραπείες τους. Η ενημέρωση και μόνο μπορεί να διευκολύνει την κατανόηση της συγκεκριμένης νόσου και να σβήσει το στίγμα, επιτρέποντας μια ζωή χωρίς προβλήματα ψυχικής υγείας δίχως φόβο, ενοχή, κοινωνική απομόνωση και αποκλεισμό».

Μύθοι για την προέλευση της νόσου

• Προκαλείται από άγχος: Το στρες δεν προκαλεί ψωρίαση, αλλά μπορεί να γίνει αιτία έξαρσης των συμπτωμάτων, αφού η ανοσολογική απόκριση του σώματος στο στρες είναι η ίδια που πυροδοτεί τα συμπτώματα της νόσου. Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι μπορεί ακόμη και να εμποδίσει τη γρήγορη δράση των φαρμάκων.
• Οφείλεται σε κακή υγιεινή: Είναι μια δημοφιλής παρανόηση, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην ψωρίαση, αλλά και σε άλλες δερματικές παθήσεις. Η ψωρίαση δεν έχει καμία σχέση με την έλλειψη υγιεινής – αντιθέτως τα άτομα με ψωρίαση τείνουν να είναι πολύ σχολαστικά με την προσωπική τους φροντίδα. Στην πραγματικότητα, είναι μια ανοσολογικά διαμεσολαβούμενη, φλεγμονώδης δερματική νόσος, που προκαλεί απολέπιση του δέρματος σε βαθμό που χρειάζεται συνεχή περιποίηση.
• Είναι δερματική λοίμωξη: Η ψωρίαση δεν ξεκινά από μόλυνση, αλλά είναι μια χρόνια πάθηση. “Ένοχοι” για την εμφάνιση της είναι το ανοσοποιητικό σύστημα, που επιτίθεται στα υγιή κύτταρα του δέρματος και προκαλεί ταχύτερη του φυσιολογικού ανάπτυξή τους και η κληρονομικότητα, αφού 4 στους 10 ασθενείς ανήκουν σε οικογένειες που έχουν τουλάχιστον ένα μέλος με ψωρίαση.

Μύθοι για τη διάγνωση και τη θεραπεία

• Διαγιγνώσκεται εύκολα: Τα χαρακτηριστικά της ψωρίασης είναι γενικά επαρκή για να τεθεί η διάγνωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολη, καθώς μοιάζει πολύ με ορισμένες άλλες παθήσεις. Για παράδειγμα, έχει κοινά συμπτώματα με το έκζεμα και τη μυκητιασική λοίμωξη (ringworm). Διαγνωστικές αμφιβολίες μπορεί να προκύψουν σε διάφορες παραλλαγές της νόσου και άτυπες περιπτώσεις ή όταν οι ψωριασικές βλάβες εντοπίζονται σε συγκεκριμένες θέσεις.
• Είναι μία νόσος: Η ψωρίαση έχει διάφορους τύπους, όπως την κατά πλάκας (η πιο συχνή), την σταγονοειδή, την ανάστροφη, τη φλυκταινώδη και την ερυθροδερμική. Κάθε μία έχει διαφορετική εμφάνιση, επηρεάζει διαφορετικά το σώμα και μπορεί να απαιτεί ιδιαίτερες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
• Είναι μεταδοτική: Όταν είναι σοβαρής μορφής, η ψωρίαση μπορεί να είναι ιδιαίτερα ορατή και πολλοί άνθρωποι ανησυχούν ότι οι αλλοιώσεις μπορεί να μεταδοθούν μέσω της επαφής ή της ανταλλαγής σωματικών υγρών. Πρόκειται για έναν διαδεδομένο μύθο, αφού δεν μεταδίδονται ούτε καν σε άλλες περιοχές του ίδιου ασθενή. Η ψωρίαση είναι μια αυτοάνοση πάθηση, που σημαίνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα προτρέπει το δέρμα να αναγεννηθεί πολύ γρήγορα.
• Προκαλεί απλώς ξηρό δέρμα: Ο σύντομος κύκλος ανανέωσης των κυττάρων (4-5 αντί 28 ημέρες) δεν επιτρέπει την ωρίμανσή τους, με αποτέλεσμα τη συσσώρευσή τους και τη δημιουργία παχιών λεπιών. Τα αιμοφόρα αγγεία μετακινούνται πιο κοντά στην επιφάνεια, γεγονός που προκαλεί αιμορραγία εάν τραυματιστούν οι ψωριασικές πλάκες.
• Επηρεάζεται από τον τρόπο ζωής: Ενώ σε πολλές παθήσεις η διατροφή παίζει ρόλο, για την ψωρίαση δεν υπάρχουν στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι μια συγκεκριμένη διατροφή μπορεί να την θεραπεύσει. Υπάρχουν, ωστόσο, επιστημονικά στοιχεία που δείχνουν ότι η υπερβολική πρόσληψη λίπους και ζάχαρης είναι επιβλαβής.
  Επιβαρυντικός παράγοντας στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων είναι και η κατανάλωση αλκοόλ, διότι εμποδίζει ορισμένα φάρμακα, όπως η μεθοτρεξάτη και η ακιτρετίνη, να λειτουργήσουν σωστά και αυξάνει τις παρενέργειες για τις γυναίκες. «Ενώ καμία αλλαγή στον τρόπο ζωής δεν μπορεί να θεραπεύσει την ψωρίαση, ορισμένες συνήθειες μπορούν να κάνουν τις εξάρσεις λιγότερο συχνές ή λιγότερο σοβαρές. Η διαχείριση του στρες, η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ και η διατήρηση ενός υγιούς βάρους βοηθούν. Ο ήλιος, ενώ είναι γενικά επιβαρυντικός για την υγεία του δέρματος, στους ανθρώπους με ψωρίαση είναι ευεργετικός, βέβαια πάντα με μέτρο και με τη σύμφωνη γνώμη και καθοδήγηση του θεράποντα ιατρού», τονίζει ο δρ Στάμου.
• Αφορά μόνο ενήλικες: Η ψωρίαση μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία. Συχνότερα, όμως, παρουσιάζεται σε ενήλικες, αν και μπορεί να ξεκινήσει στην εφηβεία και να διαρκέσει μια ζωή. Στα μωρά είναι σπάνια.
• Θεραπεύεται: Αυτός είναι ένας άλλος μύθος. Η ψωρίαση είναι μια δια βίου ασθένεια χωρίς γνωστή θεραπεία, τουλάχιστον προς το παρόν, αλλά τα συμπτώματα που προκαλεί μπορούν να αντιμετωπιστούν ικανοποιητικά, με το ευρύ φάσμα θεραπευτικών επιλογών που υπάρχει. Από τοπικές κρέμες και φωτοθεραπεία έως νέα, ισχυρά, βιολογικά φάρμακα τα οποία στοχεύουν σε βασικά στοιχεία του ανοσοποιητικού συστήματος που ευθύνονται για την πάθηση, μπορούν να προσφέρουν πολύ ικανοποιητική αντιμετώπιση της νόσου σε ορισμένους ασθενείς.
• Αυτοθεραπεύεται με σολάριουμ: Εδώ υπάρχει μια παρανόηση. Η φωτοθεραπεία είναι ένας τύπος θεραπείας για την ψωρίαση, αλλά είναι εντελώς διαφορετική από τη χρήση σολάριουμ. Τα σολάριουμ εκπέμπουν υψηλά επίπεδα ακτινοβολίας UVA, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνων του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος. Η φωτοθεραπεία πραγματοποιείται από δερματολόγους, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα μήκη κύματος ακτινοβολίας UVB σε ελεγχόμενες δόσεις, οι οποίες ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο εγκαύματος και καρκίνου του δέρματος.