Στην 43η θέση μεταξύ 50 χωρών ως προς την ικανοποίηση από τη ζωή βρίσκονται οι Έλληνες, παρά το γεγονός ότι το ελληνικό διαβατήριο συγκαταλέγεται στα δέκα ισχυρότερα του δείγματος. Η Ελλάδα καταγράφει βαθμολογία μόλις 5,697 στην κλίμακα από το 0 έως το 10, επίδοση που την τοποθετεί στην τελευταία θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα ευρήματα προέρχονται από τον Happy Passports Index 2026 της Global Citizen Solutions, ο οποίος εξετάζει 50 χώρες με βάση την ευημερία των κατοίκων, την ελευθερία, τη διεθνή κινητικότητα και τις συνθήκες ευημερίας, υγείας και ασφάλειας. Η ελληνική περίπτωση αναδεικνύει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση: ένα ισχυρό διαβατήριο και καλές επιδόσεις σε ορισμένους αντικειμενικούς δείκτες δεν συνεπάγονται απαραίτητα και υψηλή ικανοποίηση από τη ζωή.
Νότια Ευρώπη: Ισχυρά διαβατήρια, χαμηλότερη ευημερία
Η Ελλάδα δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα και Πορτογαλία διαθέτουν διαβατήρια που συγκαταλέγονται στα δέκα ισχυρότερα του δείγματος, αντίστοιχα με εκείνα των σκανδιναβικών χωρών. Ωστόσο, καμία από τις χώρες της Νότιας Ευρώπης δεν βρίσκεται στην πρώτη δεκαπεντάδα του συνολικού δείκτη.
Μάλιστα, και οι έξι χώρες της Νότιας Ευρώπης που εξετάζονται στην έρευνα εμφανίζουν χαμηλότερη αξιολόγηση της ζωής από εκείνη που θα αναμενόταν με βάση το εισόδημά τους.
Ειδικά για την Ελλάδα, η αντίθεση είναι χαρακτηριστική: το διαβατήριό της βρίσκεται στην ένατη θέση μεταξύ των 50 χωρών, αλλά η αξιολόγηση της ζωής την κατατάσσει στην 43η θέση. Τα ισχυρά διαβατήρια, το προσδόκιμο υγιούς ζωής και η ειρήνη ανεβάζουν συνολικά τις χώρες της περιοχής στην κατάταξη, χωρίς όμως να αλλάζουν την εικόνα που έχουν οι ίδιοι οι κάτοικοι για τη ζωή τους.
Οι Σκανδιναβοί αισθάνονται πιο ελεύθεροι και πιο ευτυχισμένοι
Στον αντίποδα βρίσκονται οι σκανδιναβικές χώρες, οι οποίες καταλαμβάνουν τις τέσσερις πρώτες θέσεις του Happy Passports Index. Η Φινλανδία προηγείται με 93,2 βαθμούς, ακολουθούμενη από την Ισλανδία με 92,4 και τη Δανία με 92,1. Η Νορβηγία βρίσκεται στην τέταρτη θέση.
Η διαφορά τους από τη Νότια Ευρώπη δεν εντοπίζεται τόσο στην ισχύ των διαβατηρίων, όσο στον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοι αξιολογούν τη ζωή τους και στο πόσο ελεύθεροι αισθάνονται να κάνουν τις προσωπικές τους επιλογές.
Χαρακτηριστικό είναι ότι η Δανία αποτελεί τη μοναδική χώρα της έρευνας που βρίσκεται στην πρώτη τετράδα και στους τέσσερις πυλώνες αξιολόγησης: ευημερία, ελευθερία, κινητικότητα και ευημερία, υγεία και ασφάλεια.
Η ελευθερία των επιλογών συνδέεται περισσότερο με την ευτυχία
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας αφορά τη σχέση της ευτυχίας με την ελευθερία. Στις χώρες υψηλότερου εισοδήματος, η ικανοποίηση από τη ζωή εμφανίζει πολύ ισχυρότερη συσχέτιση με την αίσθηση ελευθερίας στις προσωπικές επιλογές (0,79), σε σύγκριση με την ισχύ του διαβατηρίου (0,28) ή το εισόδημα (0,29).
Όπως επισημαίνει η επικεφαλής της έρευνας, Dr Laura Madrid, ένα ισχυρό διαβατήριο προσφέρει κυρίως επιλογές πέρα από τα σύνορα, ενώ η ευτυχία συνδέεται περισσότερο με την ελευθερία που αισθάνονται οι άνθρωποι στην καθημερινή τους ζωή.
Τι μετρά ο Happy Passports Index
Ο δείκτης εξετάζει 50 χώρες σε τέσσερις ισότιμους πυλώνες: την υποκειμενική ευημερία, την ελευθερία στο εσωτερικό της χώρας, τη διεθνή κινητικότητα και την ευημερία σε συνδυασμό με την υγεία και την ασφάλεια.
Η αξιολόγηση της ευημερίας βασίζεται στο πώς βαθμολογούν οι ίδιοι οι κάτοικοι τη ζωή τους, σε κλίμακα από το 0 έως το 10. Δεν αποτελεί άμεση μέτρηση της κατάθλιψης, του άγχους ή άλλων ψυχικών διαταραχών, αποτυπώνει όμως μια σημαντική διάσταση της ψυχικής και συναισθηματικής ευημερίας.
Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η ποιότητα ζωής δεν εξασφαλίζεται μόνο από τον πλούτο, την υγεία ή τη δυνατότητα μετακίνησης. Η ελευθερία των προσωπικών επιλογών και το αίσθημα ότι οι άνθρωποι μπορούν να διαμορφώνουν τη ζωή τους φαίνεται να έχουν καθοριστική σημασία. Για την Ελλάδα, τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα ουσιαστικό ερώτημα: γιατί, παρά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, οι κάτοικοί της εξακολουθούν να αξιολογούν τόσο χαμηλά τη ζωή τους;
