Το 52% της Ευρώπης, επίπεδο-ρεκόρ, εκτέθηκε σε έντονη θερμική καταπόνηση το εξαιρετικά θερμό καλοκαίρι που βίωσε η ήπειρος φέτος, αναφέρει σήμερα το παρατηρητήριο της ΕΕ για το κλίμα.

Εν μέρει λόγω της κλιματικής αλλαγής, η γηραιά ήπειρος υπερθερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό στον κόσμο και υπέστη σχεδόν ακατάπαυστα κύματα ζέστης που άρχισαν ασυνήθιστα νωρίς, την άνοιξη, καταρρίπτοντας ρεκόρ θερμοκρασιών και προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες πλεονάζοντες θανάτους.

Η θερμική καταπόνηση καταγράφεται όταν οι φυσικοί μηχανισμοί για να κατεβάζει τη θερμοκρασία ο οργανισμός αδυνατούν να αντεπεξέλθουν, προκαλώντας συμπτώματα από ζαλάδες και πονοκεφάλους ως ακόμη και πολυοργανική ανεπάρκεια και τον θάνατο.

Το πιο θερμό καλοκαίρι στη δυτική Ευρώπη

«Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του 2026 ήταν ότι η ζέστη ήταν αξιοσημείωτη όχι μόνο λόγω της έντασής της, αλλά και εξαιτίας της γεωγραφικής έκτασής της», σημείωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, ερευνήτρια για το κλίμα στο ευρωπαϊκό κέντρο μεσοπρόθεσμων μετεωρολογικών προγνώσεων (CEPMMT), που διαχειρίζεται το πρόγραμμα Κοπέρνικος.

Αυτό που μόλις τέλειωσε ήταν το πιο θερμό που μετρήθηκε ποτέ στη δυτική Ευρώπη, με τέσσερα από τα δέκα πιο εντατικά κύματα ζέστης που έζησε ποτέ η ήπειρος, ιδίως στη Γαλλία, στη Βρετανία και στο Βέλγιο, σύμφωνα με την υπηρεσία.

Το κύμα ζέστης του 2003 παραμένει πάντως χειρότερο, αν ληφθεί υπόψη η διάρκεια και η ένταση των φαινομένων συνδυαστικά, διευκρίνισε ο Κοπέρνικος.

Το 2026 εξάλλου «καταμετρήθηκαν 17 ημέρες κατά τη διάρκεια των οποίων σε τουλάχιστον 60% της δυτικής Ευρώπης καταγράφτηκαν θερμοκρασίες υψηλότερες από 30° Κελσίου, έναντι 11 το 2003 και 7 το 2025. Η κατάσταση αυτή εξέθεσε το 52% των Ευρωπαίων σε «πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση, που αντιστοιχεί σε αίσθηση θερμοκρασίας πάνω από τους 38° Κελσίου», σύμφωνα με την υπηρεσία.

Περί το 80% της ηπείρου έζησε «ισχυρή» θερμική καταπόνηση, αίσθηση θερμοκρασίας ανώτερης των 32° Κελσίου. Οι συνθήκες αυτές παρατηρήθηκαν σε αριθμό-ρεκόρ (41) ημερών της εποχής, πέντε περισσότερες από ό,τι το 2023, χρονιά ιστορικού καύσωνα.

«Το καλοκαίρι του 2026 έδειξε σε ποιον βαθμό η θερμική καταπόνηση γίνεται πιο εκτεταμένη και πιο επίμονη», ανέλυσε η κυρία Μπέρτζες, συμπληρώνοντας πως πρόκειται για την κυριότερη αιτία της θνησιμότητας που συνδέεται με τις μετεωρολογικές συνθήκες σε παγκόσμια κλίμακα.

Οι ξηρασίες

Το καλοκαίρι αυτό σημαδεύτηκε ακόμη από ξηρές συνθήκες, με τις πιο χαμηλές ποτάμιες ροές που έχουν καταγραφτεί ποτέ από την έναρξη της τήρησης στοιχείων για αυτές το 1992, προκαλώντας προβλήματα στις μεταφορές εμπορευμάτων κι επιτείνοντας τις εντάσεις όσον αφορά την άρδευση, την ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων και τη λειτουργία υδροηλεκτρικών σταθμών, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.

Οι ξηρασίες πολλαπλασιάζονται στην Ευρώπη εδώ και 45 χρόνια.

Περί τα τέλη Αυγούστου, σχεδόν η μισή Ευρώπη αντιμετώπιζε ξηρασία, σημείωσε η κυρία Μπέρτζες. Ενώ στις θάλασσες και στους ωκεανούς της Ευρώπης καταγράφτηκαν «θερμοκρασίες επιφάνειας ρεκόρ, ή σχεδόν, σε μεγάλο μέρος των ακτών στον Ατλαντικό καθώς και σε μεγάλο μέρος της δυτικής και της κεντρικής Μεσογείου», που συνοδεύτηκαν από κύματα θαλάσσιας ζέστης «ισχυρά και εξαιρετικά».

Πρόκειται για «ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά αυτού του καλοκαιριού: δεν σημειώθηκε κάποιο μεμονωμένο ρεκόρ», το ανησυχητικό στοιχείο «ήταν ο τρόπος που πολλαπλά ρεκόρ εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα στο κλιματικό σύστημα», συνόψισε η Σαμάνθα Μπέρτζες.