Από γιορτινές σάλτσες έως χρωματιστούς χυμούς, τα κράνμπερι αποτελούν πια κομμάτι και της δική μας διατροφής αν και όχι της παράδοσης. Πέρα από την ξινή γεύση και την εποχική του γοητεία, στις γιορτές του τέλους του χρόνου, αυτά τα κόκκινα μούρα περιγράφονται συχνά ως υπερτροφή με πολλά πιθανά οφέλη για την υγεία.

Τα συμπληρώματα διατροφής με κράνμπερι προτείνονται ως ένας βολικός τρόπος για να αποκομίσει κανείς αυτά τα οφέλη χωρίς τη ζάχαρη ή την έντονη γεύση του χυμού. Τι λέει όμως η επιστήμη για τα κράνμπερι; Είναι τα συμπληρώματα διατροφής εξίσου αποτελεσματικά με την κατανάλωση του φρούτου;

Προστασία του ουροποιητικού

Τα cranberries είναι γνωστά κυρίως για τον ρόλο τους στην πρόληψη των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος . Ο καρπός περιέχει ενώσεις που ονομάζονται προανθοκυανιδίνες. Αυτές οι ενώσεις φαίνεται να εμποδίζουν βακτήρια όπως το E. coli να προσκολληθούν στο εσωτερικό του ουροποιητικού συστήματος, το οποίο είναι ένα από τα πρώτα στάδια στην ανάπτυξη μιας λοίμωξης. Αυτό εξηγεί γιατί τα προϊόντα cranberry μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη των λοιμώξεων αυτών αν και δεν θεραπεύουν τις λοιμώξεις όταν τα βακτήρια έχουν ήδη προσκολληθεί και πολλαπλασιαστεί, υπογραμμίζει στο σχετικό του άρθρο στο The Conversation η Dipa Kamdar, λέκτορας στην Φαρμακευτική στο Πανεπιστήμιο του Kingston .

Έρευνες υποστηρίζουν τον προληπτικό ρόλο των cranberries σε γυναίκες που υποφέρουν από επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις και σε παιδιά, αν και τα αποτελέσματα διαφέρουν μεταξύ των μελετών. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι τόσο ο χυμός cranberry όσο και τα δισκία μείωσαν τα ποσοστά λοιμώξεων του ουροποιητικού στις γυναίκες, αλλά τα δισκία ήταν ελαφρώς πιο αποτελεσματικά και πιο οικονομικά. Και οι δύο μορφές μείωσαν τη χρήση αντιβιοτικών σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο.

Καρδιά

Τα cranberries έχουν επίσης ερευνηθεί για τις επιδράσεις τους στην υγεία της καρδιάς. Είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, όπως ανθοκυανίνες, προανθοκυανιδίνες και κερσετίνη. Τα αντιοξειδωτικά βοηθούν στην προστασία των κυττάρων από βλάβες που προκαλούνται από ασταθή μόρια που ονομάζονται ελεύθερες ρίζες. Έρευνες δείχνουν ότι ο χυμός ή τα εκχυλίσματα cranberry μπορούν να βελτιώσουν διάφορους παράγοντες κινδύνου για καρδιακές παθήσεις.

Αυτοί περιλαμβάνουν την αύξηση των επιπέδων της HDL χοληστερόλης, που συχνά ονομάζεται καλή χοληστερόλη επειδή βοηθά στην απομάκρυνση της περίσσειας χοληστερόλης από την κυκλοφορία του αίματος, και τη μείωση της LDL χοληστερόλης σε άτομα με διαβήτη.

Η LDL περιγράφεται μερικές φορές ως κακή χοληστερόλη επειδή τα υψηλά επίπεδα μπορούν να συσσωρευτούν στα τοιχώματα των αρτηριών και γίνεται ακόμη πιο επιβλαβής όταν οξειδώνεται.

Η οξειδωμένη LDL είναι πιο πιθανό να κολλήσει στα τοιχώματα των αρτηριών και να τροφοδοτήσει τη φλεγμονή, η οποία συμβάλλει στο σχηματισμό πλάκας. Τα αντιοξειδωτικά των cranberries μπορεί να βοηθήσουν στην επιβράδυνση αυτής της διαδικασίας. Μπορεί επίσης να βελτιώσουν την ευκαμψία των αιμοφόρων αγγείων, να μειώσουν την αρτηριακή πίεση και να μειώσουν την ομοκυστεΐνη, ένα αμινοξύ που συνδέεται με φλεγμονή σε υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, δεν όλες οι μελέτες αναφέρουν τα ίδια ευρήματα, οπότε τα στοιχεία παραμένουν αμφιλεγόμενα.

Πρόληψη καρκίνου

Οι ερευνητές μελετούν επίσης τα cranberries για τον πιθανό ρόλο τους στην πρόληψη του καρκίνου. Εργαστηριακές και ζωικές μελέτεςδείχνουν ότι οι ενώσεις των cranberries, συμπεριλαμβανομένου του ουρσουλικού οξέος, μπορεί να επιβραδύνουν την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων. Ορισμένες ενώσεις έχουν αντιφλεγμονώδη δράση, κάτι που είναι σημαντικό επειδή η χρόνια φλεγμονή μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη του καρκίνου. Μια κλινική δοκιμή διαπίστωσε ότι ο χυμός cranberry μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου καρκίνου του στομάχου, εμποδίζοντας το H. pylori, ένα βακτήριο που συνδέεται στενά με αυτή τη μορφή καρκίνου, να προσκολληθεί στο βλεννογόνο του στομάχου. Οι ενήλικες που έπιναν περίπου δύο ποτήρια χυμό cranberry είχαν χαμηλότερα ποσοστά μόλυνσης. Εργαστηριακές και ζωικές μελέτες υποδεικνύουν άλλες πιθανές αντικαρκινικές επιδράσεις, και μελλοντικές έρευνες θα καθορίσουν εάν αυτά τα εργαστηριακά ευρήματα ισχύουν και για τους ανθρώπους.

Υγεία του εγκεφάλου

Οι αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες των cranberries μπορεί επίσης να υποστηρίζουν την υγεία του εγκεφάλου. Μια μελέτη του 2022 διαπίστωσε ότι οι ενήλικες που κατανάλωναν καθημερινά λυοφιλιωμένη σκόνη cranberry, που ισοδυναμεί με περίπου 100 γραμμάρια φρέσκων cranberries,είχαν καλύτερη μνήμη για τις καθημερινές εργασίες και βελτιωμένη ροή αίματος στις περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στη μάθηση. Είχαν επίσης μειωμένη LDL χοληστερόλη. Η υψηλή LDL μπορεί να συμβάλει στη σκλήρυνση των αρτηριών, η οποία επηρεάζει την κυκλοφορία.

Ανοσοποιητικό

Τα cranberries μπορεί επίσης να υποστηρίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Μελέτες δείχνουν ότι οι φυσικές τους ενώσεις μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα να κολλήσετε κρυολόγημα ή γρίπη. Τα κράνμπερι είναι πηγή βιταμίνης C, βιταμίνης E, καροτενοειδών και σιδήρου, τα οποία συμβάλλουν όλα στην κανονική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Πιθανές παρενέργειες

Τα συμπληρώματα κράνμπερι προωθούνται συχνά ως μια ευκολότερη εναλλακτική λύση σε σχέση με το χυμό ή τα φρέσκα φρούτα. Παρέχουν συμπυκνωμένα εκχυλίσματα αποξηραμένων, κονιοποιημένων κράνμπερι, τα οποία συνήθως τυποποιούνται ώστε να περιέχουν μια καθορισμένη ποσότητα προανθοκυανιδινών.

Αυτό επιτρέπει στους ανθρώπους να λαμβάνουν δραστικές ενώσεις χωρίς τα σάκχαρα που περιέχονται σε πολλούς εμπορικούς χυμούς cranberry. Ωστόσο, τα ολόκληρα φρέσκα ή κατεψυγμένα cranberries παρέχουν φυτικές ίνες και ένα ευρύτερο φάσμα θρεπτικών συστατικών που μπορεί να λείπουν από τα συμπληρώματα. Η κατανάλωση φρούτων ενθαρρύνει επίσης πιο υγιεινές συνήθειες, ενώ οι κάψουλες μπορεί να παρασύρουν τους ανθρώπους να τις αντιμετωπίζουν ως μια συντόμευση.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, τα cranberries είναι ασφαλή για κατανάλωση με μέτρο. Μεγάλες ποσότητες χυμού ή συμπληρωμάτων μπορούν να προκαλέσουν στομαχικές διαταραχές ή διάρροια.

Τα cranberries περιέχουν οξαλικά, φυσικές χημικές ουσίες που μπορεί να συμβάλλουν στη δημιουργία νεφρικών λίθων σε άτομα που είναι επιρρεπή σε αυτούς. Οι ζαχαρούχοι χυμοί cranberry μπορούν επίσης να υπονομεύσουν τα πιθανά οφέλη για την υγεία, αυξάνοντας την πρόσληψη ζάχαρης.

Το πιο σημαντικό ζήτημα ασφάλειας είναι η πιθανή αλληλεπίδραση μεταξύ των cranberries και ορισμένων φαρμάκων.

Ορισμένες αναφορές περιπτώσεων δείχνουν ότι ο χυμός cranberry μπορεί να ενισχύσει την αντιπηκτική δράση της βαρφαρίνης, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας. Τα στοιχεία δεν είναι συνεπή, αλλά συνήθως συνιστάται στα άτομα που λαμβάνουν βαρφαρίνη να αποφεύγουν μεγάλες ποσότητες προϊόντων cranberry.

Μπορεί επίσης να υπάρχουν αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα που μεταβολίζονται από το ήπαρ, αν και αυτές οι επιδράσεις δεν έχουν αποδειχθεί επαρκώς.