“Μου ράγισες την καρδιά”. Κι όμως η παραπάνω φράση δεν είναι μόνο μια λεκτική απόδοση της συναισθηματικής φόρτισης που νιώθει κάποιος. Μπορεί να περιγράφει μια εντελώς πραγματική σωματική κατάσταση που προκύπτει σε εξαιρετικά στρεσογόνες καταστάσεις.
Κι αυτό γιατί ναι μεν το στρες είναι η φυσική αντίδραση του σώματος σε μια πρόκληση, όταν όμως προκύπτει ξαφνικά και έντονα μπορεί να προκαλέσει βλάβη στην καρδιά ακόμα και σε ανθρώπους με καλή καρδιακή υγεία που δεν είχαν αντιμετωπίσει πρόβλημα νωρίτερα.

Το μέχρι πρόσφατα σύνδρομο-γρίφος

Η καρδιομυοπάθεια Takotsubo, συνήθως εμφανίζεται μετά από ένα σωματικό ή συναισθηματικό τραυματικό γεγονός, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ένα διαζύγιο, ένα τροχαίο, ακόμα και έναν έντονο καβγά.

Το κοινό σημείο αναφοράς σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις και σε πλείστες άλλες ακόμα είναι η αιφνίδια κατάσταση στρες που προκύπτει στον οργανισμό, με την σχεδόν βίαιη απελευθέρωση ορμονών όπως η αδρεναλίνη και η επινεφρίνη.

Η ορμονική αυτή καταιγίδα πυροδοτεί μια σειρά από σωματικές αντιδράσεις. Αύξηση του καρδιακού ρυθμού, μεταξύ αυτών.
Και ενώ αυτή η αντίδραση έχει σκοπό να μας προετοιμάσει για να αντιμετωπίσουμε κάποιον κίνδυνο, σε ορισμένες περιπτώσεις κυριολεκτικά βραχυκυκλώνει την καρδιακή λειτουργία, προκαλώντας επιπλοκές παρόμοιες με καρδιακή ανεπάρκεια, εξηγεί ο καρδιολόγος Δρ. David O'Neil.

Ποια είναι τα συμπτώματα του συνδρόμου;

Η έκκριση αδρεναλίνης μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα που μιμούνται την καρδιακή προσβολή, λένε οι ειδικοί. Ο καρδιακός ρυθμός διαταράσσεται, οι μύες εξασθενούν και οι μικρές αρτηρίες μπορεί να γίνουν πιο στενές, επηρεάζοντας τη ροή του αίματος.
Όλα τα παραπάνω μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όπως δύσπνοια, πόνο στο στήθος ή βάρος, γρήγορο ή ακανόνιστο καρδιακό παλμό, κόπωση και ζάλη εξαιτίας αυξομείωσης της αρτηριακής πίεσης.

Πώς διαφέρει το σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς από μια καρδιακή προσβολή;

Ενώ τα συμπτώματα μοιάζουν, το σύνδρομο ραγισμένης καρδιάς και η καρδιακή προσβολή δεν έχουν την ίδια υποκείμενη αιτία καθώς η πλειονότητα των καρδιακών προσβολών προκαλούνται από φραγμένες αρτηρίες.

Ωστόσο, το σύνδρομο μπορεί σε σπάνιες περιπτώσεις να οδηγήσει στο θάνατο.
Σύμφωνα με την προαναφερθείσα ανάλυση των Αμερικανών ερευνητών οι οποίοι άντλησαν στοιχεία από τη βάση δεδομένων Nationwide Inpatient Sample για να εντοπίσουν άτομα που διαγνώστηκαν με μυοκαρδιοπάθεια Takotsubo από το 2016 έως το 2020, διαπιστώθηκε ότι:

-Το ποσοστό θνησιμότητας εκτιμάται ως υψηλό στο 6,5%, χωρίς βελτίωση με την πάροδο του χρόνου.
-Οι θάνατοι ήταν υπερδιπλάσιοι στους άνδρες -στο 11,2%- σε σύγκριση με το ποσοστό 5,5% μεταξύ των γυναικών.
-Οι κύριες επιπλοκές περιελάμβαναν συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια (35,9%), κολπική μαρμαρυγή (20,7%), καρδιογενές σοκ (6,6%), εγκεφαλικό επεισόδιο (5,3%) και καρδιακή ανακοπή (3,4%).

Τα άτομα άνω των 61 ετών είχαν τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης της μυοκαρδιοπάθειας Takotsubo. Ωστόσο, και οι μεσήλικες 46-60 ετών φαίνεται να πλήττονται, τουλάχιστον συχνότερα σε σύγκριση με άτομα ηλικίας 31-45 ετών κατά την περίοδο της μελέτης.

Πώς διαγιγνώσκεται το σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς;

Μετά από ένα τυπικό ΗΚΓ (ηλεκτροκαρδιογράφημα) - το οποίο αξιολογεί την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς για ανωμαλίες - χρησιμοποιείται καρδιακός καθετηριασμός για την εξέταση των αρτηριών, αναλύει τις διαγνωστικές μεθόδους ο Δρ. O'Neil.

«Στο σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς, σε αντίθεση με την καρδιακή προσβολή, οι αρτηρίες δεν θα είναι φραγμένες. Ένα ηχοκαρδιογράφημα μας δείχνει το πώς λειτουργεί η καρδιά και μπορεί να προσδιορίσει εάν υπάρχει ή όχι καταπόνηση ή αδυναμία στον καρδιακό μυ», προσθέτει.

Αντιμετωπίζεται το σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς;

Όταν η διάγνωση είναι σαφής και αποκαλύψει τη σοβαρότητα της κατάστασής, συνήθως συνταγογραφούνται φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την καρδιακή ανεπάρκεια, όπως αναστολείς ΜΕΑ ή βήτα-αναστολείς.
Για πολλούς ανθρώπους η ανάρρωση διαρκεί μόνο μερικές εβδομάδες, λέει ο Δρ. O'Neil, ωστόσο ανάλογα με τη σοβαρότητα και το πόσο καλά υποχωρούν τα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες παρεμβάσεις.
Μελέτες εξάλλου έχουν δείξει ότι όσοι παρουσιάσουν το σύνδρομο, ακόμα και αν αναρρώσουν καλά την πρώτη φορά, αντιμετωπίζουν 5-10% κίνδυνο υποτροπής εντός της πρώτης πενταετίας.

Μπορούμε να προστατευθούμε;

Εκτός κι αν είναι εφικτό να αποκλείσουμε κάθε στρεσογόνο κατάσταση από την ζωή μας, η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει πραγματικός τρόπος πρόληψης του συνδρόμου της ραγισμένης καρδιάς λένε οι γιατροί, καθώς μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και σε άτομα που δεν αντιμετωπίζουν χρόνιο άγχος και έχουν καλή καρδιακή υγεία.
Ωστόσο, όσοι υποφέρουν από χρόνιο άγχος είναι πιο επιρρεπείς σε αυξημένες αντιδράσεις στο στρες.

Κατά τους ειδικούς πάντως, συμπτώματα που σχετίζονται με την καρδιακή λειτουργία πρέπει να αξιολογούνται το συντομότερο δυνατό από γιατρό. Ακόμα και αν η αιτία είναι μια «ραγισμένη καρδιά», οι πιθανότητες ανάρρωσης εξαρτώνται κατά πολύ από την έγκαιρη αντιμετώπιση.

Πηγές: Heart.org, Aha Journals, Jefferson Health