Η αύξηση των παλμών μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους, όπως το στρες, η αναιμία, οι διαταραχές του θυρεοειδούς, οι αρρυθμίες και η μακρά COVID (long COVID). Ένας γρήγορος ή ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός μπορεί επίσης να συνοδεύει ένα έμφραγμα ή άλλη σοβαρή πάθηση, όπως το σύνδρομο Takotsubo, γνωστό και ως «σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς» (broken heart syndrome).
Οι νέοι, επίμονοι ή επιδεινούμενοι παλμοί πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό. Εάν οι παλμοί δεν υποχωρούν ή συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, αίσθημα λιποθυμίας ή λιποθυμία, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.
Περιεμμηνόπαυση και καρδιαγγειακή υγεία
Η περιεμμηνόπαυση είναι η μεταβατική περίοδος πριν από την εμμηνόπαυση, κατά την οποία τα επίπεδα των ορμονών των ωοθηκών παρουσιάζουν διακυμάνσεις και η έμμηνος ρύση γίνεται λιγότερο προβλέψιμη και περιοδική. Ως εμμηνόπαυση ορίζεται η συμπλήρωση 12 συνεχόμενων μηνών χωρίς έμμηνο ρύση.
Τα οιστρογόνα επηρεάζουν πολλές πτυχές της καρδιαγγειακής υγείας, όπως τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων, τα επίπεδα χοληστερόλης και την ανταπόκριση του οργανισμού στις ορμόνες του στρες. Κατά τη μετάβαση προς την εμμηνόπαυση, ορισμένες γυναίκες εμφανίζουν αυξημένη αρτηριακή πίεση, λιγότερο ευνοϊκό λιπιδαιμικό προφίλ και μεγαλύτερη συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα. Παράλληλα, μπορεί να αυξηθεί η αντίσταση στην ινσουλίνη, γεγονός που δυσκολεύει τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Αυτές οι μεταβολικές αλλαγές ενδέχεται να συμβάλλουν στην αύξηση του μακροπρόθεσμου καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η ηλικία, η κληρονομικότητα, τα προϋπάρχοντα νοσήματα και ο τρόπος ζωής επηρεάζουν επίσης την υγεία της καρδιάς. Επομένως, δεν μπορούν όλες αυτές οι αλλαγές να αποδοθούν αποκλειστικά στις ορμόνες. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι ορισμένοι παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου μπορεί να αρχίσουν να επιδεινώνονται ήδη κατά την περιεμμηνόπαυση. Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (American Heart Association) θεωρεί τη μεταβατική αυτή περίοδο σημαντική ευκαιρία για έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου, καθώς και για έγκαιρη αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου.
Σύνδρομο της ραγισμένης καρδιάς
Το σύνδρομο Takotsubo προκαλεί μια αιφνίδια, συνήθως προσωρινή, διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο συσπάται ένα τμήμα του καρδιακού μυός. Συχνότερα επηρεάζει την αριστερή κοιλία, δηλαδή τον κύριο θάλαμο άντλησης αίματος της καρδιάς.
Η πάθηση περιγράφηκε για πρώτη φορά στην Ιαπωνία το 1990. Ονομάστηκε έτσι επειδή, κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου, η αριστερή κοιλία μπορεί να διογκωθεί προσωρινά αποκτώντας σχήμα που θυμίζει το παραδοσιακό ιαπωνικό δοχείο παγίδευσης χταποδιών («takotsubo»).
Το σύνδρομο μπορεί να πυροδοτηθεί από έντονο συναισθηματικό στρες, όπως ο θάνατος αγαπημένου προσώπου ή η λήψη συγκλονιστικών νέων. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί μετά από έντονο σωματικό στρες, όπως σοβαρή ασθένεια, χειρουργική επέμβαση ή τραυματισμό, ενώ σε ορισμένους ασθενείς δεν εντοπίζεται κανένας προφανής εκλυτικός παράγοντας.
Η ακριβής αιτία του παραμένει άγνωστη. Φαίνεται ότι καθοριστικό ρόλο παίζει μια αιφνίδια αύξηση των ορμονών του στρες, όπως η αδρεναλίνη. Οι ορμόνες αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν προσωρινά τα κύτταρα του καρδιακού μυός, τα μικρά αιμοφόρα αγγεία και τα νευρικά σήματα που ρυθμίζουν τη λειτουργία της καρδιάς. Οι ερευνητές έχουν μελετήσει διάφορους πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς, ενώ πειραματικές μελέτες έχουν δείξει ότι πολύ υψηλά επίπεδα αδρεναλίνης μπορούν να προκαλέσουν τη χαρακτηριστική εικόνα καρδιακής δυσλειτουργίας.
Το σύνδρομο Takotsubo είναι σπάνιο και εμφανίζεται κυρίως σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, αν και μπορεί να παρουσιαστεί και πριν από την εμμηνόπαυση. Περίπου το 90% των διαγνωσμένων ασθενών είναι γυναίκες, ενώ η μέση ηλικία διάγνωσης κυμαίνεται μεταξύ 67 και 70 ετών.
Οι αυξημένοι παλμοί μπορεί να αποτελούν ένα από τα συμπτώματα του συνδρόμου, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη ή λιποθυμία. Επειδή τα ίδια συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν και έμφραγμα, δεν πρέπει να θεωρούνται απλώς αναμενόμενο μέρος της περιεμμηνόπαυσης.
Το γεγονός ότι το σύνδρομο εμφανίζεται κυρίως σε μεγαλύτερες γυναίκες οδήγησε τους ερευνητές να εξετάσουν εάν τα χαμηλότερα επίπεδα οιστρογόνων καθιστούν την καρδιά πιο ευάλωτη στις ορμόνες του στρες. Τα οιστρογόνα φαίνεται να επηρεάζουν τη λειτουργία των αγγείων και την καρδιαγγειακή απόκριση στο στρες, ωστόσο δεν έχει αποδειχθεί άμεση αιτιώδης σχέση μεταξύ της μείωσης των οιστρογόνων και της εμφάνισης του συνδρόμου Takotsubo.
Υπολογίζεται ότι το σύνδρομο Takotsubo αντιπροσωπεύει περίπου το 1–3% των ασθενών που προσέρχονται με υποψία οξέος στεφανιαίου συνδρόμου, μιας ομάδας επειγόντων περιστατικών που περιλαμβάνει και το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται περίπου στο 5–6% μεταξύ των γυναικών με υποψία οξέος στεφανιαίου συνδρόμου. Τα στοιχεία αυτά αφορούν ασθενείς που ήδη αξιολογούνται για πιθανό καρδιολογικό επείγον περιστατικό και όχι γενικά τις γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση ή τη μετεμμηνόπαυση.
Γιατί μοιάζει με έμφραγμα
Μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες στη διάγνωση του συνδρόμου Takotsubo είναι ότι τα συμπτώματά του μοιάζουν πολύ με εκείνα του εμφράγματος. Και οι δύο καταστάσεις μπορεί να προκαλέσουν αιφνίδιο πόνο στο στήθος, δύσπνοια, εφίδρωση, ναυτία, ζάλη, αίσθημα παλμών και έντονη κόπωση. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι σοβαρά και απειλητικά για τη ζωή, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Το έμφραγμα επέρχεται συνήθως όταν διακόπτεται η ροή του αίματος σε μια στεφανιαία αρτηρία, συνήθως λόγω απόφραξης. Αν η θεραπεία καθυστερήσει, μπορεί να προκληθεί μόνιμη βλάβη στον καρδιακό μυ.
Στο σύνδρομο Takotsubo, η δυσλειτουργία του καρδιακού μυός συνήθως δεν εξηγείται από απόφραξη μίας μόνο στεφανιαίας αρτηρίας. Ωστόσο, στεφανιαία νόσος μπορεί να συνυπάρχει με το Takotsubo, επομένως οι γιατροί δεν μπορούν να αποκλείσουν ή να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση μόνο και μόνο επειδή οι αρτηρίες φαίνονται ανοικτές.
Για τη διάγνωση μπορεί να χρησιμοποιηθούν ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ), εξετάσεις αίματος με δείκτη τροπονίνης και υπερηχογράφημα καρδιάς (ηχοκαρδιογράφημα), το οποίο δείχνει πώς αντλεί αίμα η καρδιά. Η στεφανιογραφία μπορεί να αποκαλύψει στενώσεις ή αποφράξεις των στεφανιαίων αρτηριών. Η μαγνητική τομογραφία καρδιάς παρέχει λεπτομερείς εικόνες του καρδιακού μυός και βοηθά στη διάκριση του συνδρόμου Takotsubo από άλλες παθήσεις, όπως η μυοκαρδίτιδα.
Επειδή το σύνδρομο Takotsubo και το έμφραγμα εμφανίζονται σχεδόν πανομοιότυπα στα αρχικά στάδια, κάθε ύποπτο περιστατικό αντιμετωπίζεται αρχικά ως πιθανό έμφραγμα.
Η λειτουργία της καρδιάς συχνά βελτιώνεται μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες και πολλοί ασθενείς αναρρώνουν πλήρως. Ωστόσο, το οξύ επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει καρδιακή ανεπάρκεια, θρόμβους αίματος, εγκεφαλικό επεισόδιο, καρδιογενές σοκ ή καρδιακή ανακοπή. Επιπλέον, έρευνες δείχνουν ότι ορισμένοι ασθενείς συνεχίζουν να εμφανίζουν συμπτώματα ή παρουσιάζουν λιγότερο πλήρη μακροχρόνια αποκατάσταση από ό,τι πιστευόταν παλαιότερα.
Πότε πρέπει να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια
Μιλήστε με τον γιατρό σας εάν εμφανίσετε αιφνίδιο πόνο ή δυσφορία στο στήθος που δεν υποχωρεί, έχει αίσθημα πίεσης ή σφιξίματος, επεκτείνεται στα χέρια, στον λαιμό, στη γνάθο, στην κοιλιά ή στην πλάτη ή συνοδεύεται από εφίδρωση, ναυτία, ζάλη ή δύσπνοια.
Καλέστε επίσης ασθενοφόρο σε περίπτωση σοβαρής δυσκολίας στην αναπνοή ή εάν κάποια καταρρεύσει και δεν ανταποκρίνεται φυσιολογικά. Μην οδηγήσετε μόνες σας στο νοσοκομείο.
Το αίσθημα αυξημένων παλμών είναι συχνό κατά την περιεμμηνόπαυση και συχνά οφείλονται σε αίτια διαφορετικά από μια σοβαρή καρδιοπάθεια. Παρ' όλα αυτά, νέα, επίμονα ή επιδεινούμενα επεισόδια πρέπει να αξιολογούνται από επαγγελματία υγείας.
Εάν οι παλμοί δεν υποχωρούν ή συνοδεύονται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, αίσθημα λιποθυμίας ή λιποθυμία, καλέστε άμεσα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Το έμφραγμα και το σύνδρομο Takotsubo δεν μπορούν να διακριθούν μόνο από τα συμπτώματα.
Πηγή: THE CONVERSATION.COM
