Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας γιόρτασε την 25η επέτειο του Research4Life, μιας σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που παρέχει σε ερευνητές, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες υγείας και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος δωρεάν ή οικονομικά προσιτή πρόσβαση στην επιστημονική γνώση. Η πρωτοβουλία έχει συμβάλει καθοριστικά στη σημαντική διεύρυνση της πρόσβασης στην επιστημονική πληροφόρηση για ερευνητές, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες υγείας και φορείς λήψης αποφάσεων σε περισσότερες από 120 χώρες.
Από την ίδρυσή του το 2001 ως τριετές πιλοτικό πρόγραμμα υπό την ηγεσία του ΠΟΥ, το Research4Life εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες και μακροβιότερες συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα παγκοσμίως, αφιερωμένες στη δίκαιη πρόσβαση στην επιστημονική έρευνα. Ανεξάρτητες μελέτες δείχνουν ότι το πρόγραμμα έχει αυξήσει τις επιστημονικές δημοσιεύσεις έως και κατά 75%, έχει ενισχύσει τη συμμετοχή σε διεθνείς κλινικές δοκιμές κατά περισσότερο από 20% και έχει βελτιώσει τις ευκαιρίες για τις γυναίκες ερευνήτριες, με τις δημοσιεύσεις τους να αυξάνονται έως και κατά 30% στις χώρες που αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα εμπόδια.
«Αυτό που ξεκίνησε ως μια προσπάθεια γεφύρωσης του χάσματος στη γνώση στον τομέα της υγείας έχει εξελιχθεί σε ένα παγκόσμιο κίνημα για την ισότιμη πρόσβαση στην έρευνα», δήλωσε η Δρ Σιλβί Μπράιαντ, Επικεφαλής Επιστήμονας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και πρόσθεσε πως «εδώ και 25 χρόνια, το Research4Life συμβάλλει ώστε ερευνητές, εκπαιδευτικοί, επαγγελματίες υγείας και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε όλο τον κόσμο να έχουν πρόσβαση στα επιστημονικά δεδομένα που χρειάζονται για να βελτιώσουν τις ζωές των ανθρώπων και να προωθήσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη».
Πρόσβαση σε επιστημονικές δημοσιεύσεις
Όταν ξεκίνησε, το Research4Life συνεργαζόταν με μόλις έξι εκδοτικούς οίκους. Σήμερα, φέρνει κοντά περισσότερους από 185 εκδότες και οργανισμούς-εταίρους, προσφέροντας σε ιδρύματα χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος πρόσβαση σε βιοϊατρικές και υγειονομικές επιστημονικές δημοσιεύσεις.
Περισσότερα από 12.000 ιδρύματα έχουν πλέον πρόσβαση σε πάνω από 250.000 επιστημονικά περιοδικά, βιβλία και βάσεις δεδομένων από πολλούς από τους κορυφαίους εκδότες και ερευνητικούς οργανισμούς παγκοσμίως. Η πρόσβαση αυτή έχει ενισχύσει την ερευνητική ικανότητα και έχει υποστηρίξει τη λήψη αποφάσεων που βασίζονται σε επιστημονικά τεκμήρια στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Με την πάροδο του χρόνου, το Research4Life διεύρυνε τον ρόλο του πέρα από την παροχή πρόσβασης σε επιστημονικές δημοσιεύσεις, ενισχύοντας την ουσιαστική συμμετοχή των ερευνητών στην παγκόσμια ερευνητική κοινότητα. Μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, υποστήριξης στις επιστημονικές δημοσιεύσεις και συνεργατικών πρωτοβουλιών, βοηθά τους ερευνητές να αναπτύξουν τις δεξιότητες, τα δίκτυα συνεργασίας και τις ευκαιρίες που απαιτούνται για την παραγωγή, δημοσίευση και διάδοση επιστημονικής έρευνας υψηλής ποιότητας.
Καθώς το παγκόσμιο ερευνητικό τοπίο εξελίσσεται, το Research4Life συνεχίζει να προσαρμόζεται μέσω της Στρατηγικής 2030. Παρότι η ανοικτή επιστήμη (Open Science) έχει διευρύνει την πρόσβαση στην έρευνα, τα τέλη δημοσίευσης επιστημονικών άρθρων (article processing charges – APCs) και άλλα σχετικά κόστη εξακολουθούν να εμποδίζουν πολλούς ερευνητές να δημοσιεύσουν το έργο τους. Η αντιμετώπιση αυτών των εμποδίων θα είναι καθοριστική για να διασφαλιστεί ότι η επιστημονική γνώση θα παραμείνει ένα παγκόσμιο δημόσιο αγαθό και ότι οι ερευνητές σε κάθε γωνιά του κόσμου θα μπορούν τόσο να επωφελούνται από αυτήν όσο και να συμβάλλουν στη δημιουργία της.
